Je sukkelt niet zonder enige teleurstelling uit de zaal na het zien van Prometheus (2012), de Alien-prequel van Ridley Scott (poster). Maar eerlijk? Hoe meer je erover nadenkt, hoe meer de film onder je huid kruipt. Het is een visueel overdonderend en intrigerend werk dat losjes in hetzelfde universum speelt als de Alien-films, maar tegelijk iets heel anders wil zijn. Dat laatste is wennen. Het gevoel dat ze de verkeerde scenarist aan boord hebben gehesen kan ik toch niet wegsteken. Damon Lindelof mag dan nog door velen gezien worden als een genie, zeker na zijn creatie van de Lost tv-serie, zelf vind ik het iemand met boordevol fantasie, die er vaak niet in slaagt om alle eindjes aan mekaar te knopen in een consistent verhaal.
Korte inhoud: Terwijl een zwevend ruimteschip boven een planeet hangt, zien we een humanoïde wezen een zwarte, borrelende substantie drinken. Na het drinken desintegreert zijn lichaam en valt het in het water. Zijn stoffelijk overschot verspreid zich en het DNA zet een biogenetische reactie opgang.
Na deze proloog bevinden we ons in het jaar 2089, waar archeologen Elizabeth Shaw (Noomi Rapace) en Charlie Holloway (Logan Marshall-Green) in Schotland een sterrenkaart ontdekken. Zij interpreteren dit als een uitnodiging van voorlopers van de mensheid, de “ingenieurs”. Peter Weyland (Guy Pearce), de CEO van Weyland Corporation, wil meegaan met het verhaal van de twee archeologen en financiert een wetenschappelijk schip Prometheus om naar de verre maan te reizen, op ontdekking naar onze voorvaders.
En die vragen blijven komen. Waarom reageert het wezen in de openingsscène alsof hij verrast is door wat hij drinkt? Wat doet dat ruimteschip daar? Waarom moet er überhaupt een ontbinding plaatsvinden om leven te creëren? De mysterieuze zwarte brei, fascinerend en dreigend tegelijk, wordt nooit echt verklaard en kan narratief alle kanten uit. Het voelt aan als een moderne MacGuffin. Soms prikkelend, soms wat gemakzuchtig. Het is niet zo onnozel als het script van The Tree of Life (2011), maar je verwacht er als kijker veel meer van. Er moet dus een sequel komen, want de film is op dit ogenblik gewoon niet af, en met iemand als Damon Lindelof aan het roer vrees ik dat er nooit een sluitend verhaal zal komen. Die kerel raakt zonder de minste moeite verstrengeld in zijn filosofische plotlijnen.
Over de cast valt weinig te klagen. Michael Fassbender steelt de show als de androïde David. Zijn performance is verfijnd en geïnspireerd, een mix van Lance Henriksen Bishop uit Aliens (1986) en Peter O’Toole uit Lawrence of Arabia (1962), en tilt de film naar een hoger niveau. Noomi Rapace brengt Elizabeth Shaw met overtuiging en emotie. Haar keizersnede-scène is al een kleine klassieker. Ze roept herinneringen op aan Sigourney Weaver zonder haar te kopiëren. Logan Marshall-Green laat zien dat hij klaar is voor Hollywood en Idris Elba maakt indruk, zelfs met een beperkte rol. Enkel Charlize Theron blijft wat vlak, maar dat ligt eerder aan de dun uitgewerkte rol dan aan haar spel.
Op de tweede plaats komt de Zweedse actrice Noomi Rapace, die een wel heel ruim spectrum laat zien van haar dramatische mogelijkheden, incluis een heftige scène waar ze eigenhandig een keizersnede uitvoert. Ze laat bovendien nauwelijks merken dat ze het Engels niet helemaal onder de knie heeft. Haar vertolking roept herinneringen op naar de strijdlust en vastberadenheid van Sigourney Weaver, maar het is geen copy paste. Noomi brengt een nieuw personage met heel veel overtuiging. Anderzijds zien we ook Logan Marshall-Green, die we nog kennen van de tv-serie “24”, en volledig is ontplooid tot een volwaardig acteur. Deze acteur zullen we nog wel tegenkomen in andere Hollywoodfilms. Ook de casting van Idris Elba is een aanwinst, ook al is zijn inbreng minimaal. Enkel Charlize Theron valt wat tegen als de ambitieuze en geslepen dochter van Weyland. Ze komt iets te weinig uit de verf, maar dat ligt meer aan het magere script dan aan de vertolking van Charlize.
© Twentieth Century Fox Home Entertainment
Visueel ziet Prometheus er buitengewoon fascinerend uit of wat had je gedacht: het ruimteschip, de kostuums, de buitenaardse planeet, het ruimteschip,… Het mag duidelijk zijn dat dit een Ridley Scott film is. En dit allemaal voor een productiebudget van 130 miljoen dollar, wat bijna de helft minder als dat van The Amazing Spider-Man (2012) met een cgi Lizard die veel minder kan overtuigen dan de humanoïde wezens.
Het is een film waar je je verstand moet voor gebruiken, wil je echt binnendringen in het verhaal. Prometheus gaat over het ontstaan van de mens en de vraag waarom we hier zijn. In essentie had Ridley Scott geen zin in een Alien verhaal, dan wel in een soort Blade Runner film waar karakters zich vragen stellen over hun bestaan en de zin van het leven. Er zit ook een duidelijk religieuze ondertoon in de film die hoofdzakelijk wordt gedragen door Elizabeth en die beklemtoond wordt door religieuze symbolen (zoals de voetwassing, het kruisbeeld,…), en gaat dus diametraal in tegen de wat frivole en actiegerichte trailers die we van de film voorgeschoteld kregen. En als je je hersenen moet pijnigen, dan zullen heel wat mensen snel afhaken, zeker wanneer deze op het verkeerde been werden gebracht door het promo-team. Maar mijn probleem die ik heb met de plot is niet dat er veel theorie wordt verkondigd en dat je als kijker moeite moet doen, maar wel dat het script veel verder moest gaan in zijn ontwikkeling van de grondgedachte, alsook in de motivaties van zijn personages. Prometheus stelt teleur omdat het te weinig actie biedt voor een popcorn publiek en te oppervlakkig is voor een publiek die hunkert naar diepgang. En daarnaast zijn ook een pak zaken die compleet onduidelijk blijven en die de filmervaring niet beter maken: *** spoiler *** Waarom moet Weyland zich verbergen op zijn eigen schip of waarom verwijzen de rotstekeningen naar een “militaire basis” in plaats van de home planet? Wat zei David tegen de humanoïds dat hij zo woest werd? *** einde spoiler ***
Je hebt ook het gevoel dat alles heel snel moest gaan. De eerste 40 minuten van de film zijn dan ook het beste van Prometheus. Daarna beginnen ze in overdrive alles heel snel af te handelen, alsof iemand hen had gezegd dat 2u het maximum was. The Dark Knight Rises (2012) duurt 2u40 minuten en ik ben zeker dat qua diepgang er veel minder te rapen zal vallen dan wat ze in deze prent hadden kunnen uitwerken. Er zijn heel weinig personages in deze prent, maar ze worden door het snelle tempo nauwelijks uitgewerkt. Ik had wel iets meer willen weten van Fifield (Sean Harris) of Millburn (Rafe Spall). Ik had iets meer wetenschappelijke analyses willen zien, maar bij momenten lijken het wel een bende verdwaalde toeristen die op een verkeerde excursie zijn terechtgekomen. Wat leuk is aan dergelijke films – zoals bijvoorbeeld een Sunshine (2007) van Danny Boyle – is dat elke wetenschapper met zijn intellectuele bagage de zaken op zijn manier zal benaderen. Hier niet. David zegt op een gegeven moment tijdens hun ontdekkingstocht in de tempel: “De lucht is in te ademen”. En iedereen verwijdert zonder discussie of aarzeling zijn helm. Waarom de lucht op die plaats zuurstof heeft is helemaal niet duidelijk, maar meer nog, de wetenschappers stellen zich hier ook geen vragen bij. En zo zijn er tientallen kleine zaken die me tegen de borst stoten in deze prent en die de geloofwaardigheid van het verhaal aantasten.
© Twentieth Century Fox Home Entertainment
Prometheus is geen perfecte film, maar wel een boeiende. Hij is te cerebraal voor een doorsnee popcornpubliek en tegelijk niet diepgravend genoeg voor de hardcore filosofen, maar hij ziet er fantastisch uit, is spannend wanneer het moet en blijft dagenlang nazinderen. Het is een film die beter wordt na een tweede visie, en misschien nog beter als de beloofde sequel sommige puzzelstukken op hun plaats legt. Ere wie ere toekomt: Ridley Scott heeft opnieuw een wereld neergezet die fascineert, en H.R. Giger kreeg eindelijk de erkenning die hij verdiende in de credits.
Toch ook even vermelden dat bij de eindgeneriek meteen een duidelijke vermelding staat naar het artwork van H.R. Giger, nadat deze geen credit kreeg op de eindgeneriek van de laatste Alien film, Alien: Resurrection (1997). Ere wie ere toekomt. (quotering: 4/5)
Review Prometheus (2012)
Recensie door Dave op 20 juli 2012
Was een heerlijke SF prent. Je gewoon laten meeslepen door de visuele rijkdom, de met muziek en vooral niet teveel nadenken over het verhaal
Dit is onversneden Lindelof-Lost-clifhanger-crap. Dit is geen Alien prequel, maar een proloog op een Prometheus sequel. Maar het is wel mooi gefilmd :s
Moest toch even slikken bij de keizersnede, maar uiteindelijk toch tevreden dat het niet allemaal Alien was wat de klok sloeg. Sterke acteurs, onafgewerkt verhaal, zwakke personages, … denk dat dit zowat alles samenvat over Prometheus.