11-03-09
Watchmen (2009) ****
Ook al zullen de meningen uiteen liggen, één ding moet men toegeven, regisseur Zack Snyder heeft opnieuw een buitengewoon inspirerende film gemaakt. De man is erin geslaagd om de "onverfilmbare" comic van Alan Moore en David Gibbon, op een overtuigende manier naar het witte doek te brengen. Watchmen (2009) bewijst nog maar eens dat Hollywood – ondanks de reboot/remake/sequel –rage, een nieuwe adem heeft gevonden met de comic-adaptaties want elk jaar worden we opnieuw omver geblazen door geniale cinema.
Snyder heeft meer dan een adaptatie gemaakt. Het is niet zomaar een consecutieve reproductie van de prentjes in de comic, maar een vertaling van de geest en de emotie van Watchmen in een cinematografische context. Niet alleen de karakters maar ook de thematiek en de intenties van Alan Moore zijn op een slimme manier aangepakt. De creatieve en intelligente aanpak van deze Watchmen overstijgt zelfs op vele vlakken The Dark Knight (2008) en hebben we hier ontegensprekelijk te maken met een meesterwerkje. En misschien zelfs het eerste (echte) meesterwerk uit de comic-adaptatie wereld. Of je al dan niet van graphic novels houdt speelt geen enkele rol. Als je een echte filmfanaat bent is dit het neusje van de zalm. Uiteraard is er een drempel die je moet zetten, maar dit geldt voor heel wat meesterwerken. Maar eenmaal de stap gezet, kom je terecht in een fascinerende wereld, waar je niet bij het handje wordt gehouden. De film maakt ook geen compromis, zowel niet op vlak van verhaal als op vlak van duurtijd (163 minuten) en tijdsgeest. Na de rit kan je onmogelijk onberoerd blijven. Je zult het verafschuwen of er verzot op zijn. Iets wat typisch is voor baanbrekende cinema.
Het is niet mijn bedoeling om mensen te willen bekeren tot het geloof in de comic, maar me hebben hier te maken met een buitengewoon werk van dezelfde orde als films als The Godfather (ik kom hier nog op terug). Het zijn films die een stempel zullen zetten op de filmgeschiedenis en waar men nog veel zal over praten. En zeggen dat deze Watchmen door heel wat studio’s werd verworpen en het uiteindelijke meesterwerkje maandenlang gegijzeld werd door een bende advocaten in een rechten-dispuut tussen Warner en Fox. Moore zelf had trouwens geen beetje vertrouwen in de verschillende filmadaptatie-voorstellen van Darren Aronofsky, Paul Greengrass of zelfs Snyder. Het liefst zag hij de verfilming er helemaal niet komen.
Korte inhoud: De koude oorlog staat op nucleair springen, gemaskerde helden zijn vanwege een reeks schandalen verboden en de toekomst ziet er wel heel grauw uit. De groep van de Watchmen, die ooit het geboefte te lijf gingen, is uit elkaar gevallen. Dr. Manhattan/Jon Osterman (Billy Crudup), in een wetenschappelijk ongeluk getransformeerd tot supermens, werkt nu voor de overheid en Nite Owl II/Dan Dreiberg (Patrick Wilson), Ozymandias/Adrian Veidt (Matthew Goode) en Silk Spectre/Laurie Jupiter (Malin Akerman) hebben het bijltje er bij neergelegd. De geharde Rorschach/Walter Kovacs (Jackie Earle Haley) weigert echter van opgeven en ziet met de moord op een andere voormalige Watchman, de Comedian/Edward Blake (Jeffrey Dean Morgan), een complot tegen zichzelf en zijn oude maten. Iemand is bezig met het afslachten van alle superhelden. De Watchmen moeten het krachten bundelen wat de moorden zijn maar het tipje van de ijsberg.
Het eerste halfuur is van het beste van wat ik de laatste 10 jaar heb gezien. Na het eerste plotpunt valt de film wel in een méér klassieke narratieve structuur, maar Snyder onderschat zijn publiek niet. Integendeel, hij verheft de comic naar een hoger intellectueel niveau. De kijker krijgt heel wat informatie te verwerker en moet in het begin wel iets meer moeite doen dan de doorsnee film. Het zal me dus niet verbazen dat heel wat mensen Watchmen een tweede keer in de bioscoop zullen bekijken. Het is in ieder geval een prent die een tweede visie waard is. Maar ook al mis je wat details bij een eerste visie, kan je nog steeds het verhaal volgen. Vooral aan mensen die de graphic novel niet kennen geef ik de raad de vele details gewoon even over zich heen te laten waaien. De essentie van de film ligt elders. Maar als deze film je aanzet de comic ter hand te nemen, zal je nog meer onder de indruk zijn van de virtuositeit van deze adaptatie. En we moeten nog altijd de director's cut van de film zien, want ik had af en toe zelfs het gevoel dat bepaalde stukken nog iets meer speelduur nodig hadden.
Net zoals het meesterwerk van Francis Ford Coppola gaat deze film in tegen de stroming. Het vertelt een intelligent verhaal met stijl en lef die het comic-genre overstijgt, net zoals The Godfather dat deed met het misdaad-genre. We krijgen een eigenzinnig portret van het na-oorlogse machtsspel in Amerika. Deze keer gaat het niet over het bekomen van de macht (cf. The Godfather) dan wel hoe je ermee omgaat. Bij sommige trailers had je echt de indruk een speciale-effecten-spektakel te zien, maar niets is dus minder waar. Het script van David Hayter en Alex Tse overheerst het visuele vertier. De personages zijn niet de overbekende en uitgesproken superhelden, maar wél kwetsbare individuen met menselijke zwaktes en tekortkomingen. Maar wat belangrijker is, het verhaal blijft overeind. De actie wordt bijzonder knap in beeld gebracht, maar de visuele beeldkracht wordt nergens zo overheersend als in 300 (2006). Alles blijft in zijn context heel geloofwaardig, al moet je in het begin de drempel wel oversteken. Het is een comic-adaptatie waar je je even schrap moet voor zetten. De ideeën en de emoties komen hier op de voorgrond en op het einde van de rit besef je dat de beste momenten niet die scènes zijn waar individuen elkaar klappen verkopen, de één of andere explosieve stunt en vernuftige cgi-beelden.
Eén van de meest indrukwekkende scènes uit Watchmen vond ik de inleiding op het personage van Dr. Manhattan. Hij was geboren als een mens maar werd na een wetenschappelijk ongeluk getransformeerd in een Goddelijk wezen en begon de wereld rondom hem te ervaren op manieren waar wij niet mee vertrouwd zijn. Het geeft niet alleen een fascinerend beeld weer van het karakter maar zet meteen de toon en atmosfeer van de film. Elk shot zit vol van ideeën, gaande van kleine details die de comicbook-fan zal prikkelen tot grote plot-elementen die het verhaal onderbouwen. En boven dit horen we de stem van Billy Crudup die ons op een subtiele manier wegwijs brengt in de wereld van Watchmen. Manhattan denkt dat hij zijn menselijke emoties heeft verloren maar die zijn er nog altijd, verborgen achter een koud blauw harnas. Hij is dus niet zomaar een blauw mannetje. Het is het verhaal van een mens die heeft vergeten hoe hij zich als mens moet gedragen. Snyder heeft elk element uit de strip op een harmonieuze manier vertaald in meeslepende scènes.
Zack Snyder is één van die zeldzame visionaire cineasten in Hollywood. Ik was al onder de indruk van zijn eerste films, maar hier overtreft hij gewoon elke verwachting. Hij brengt geen actieprent of een overgestileerde pretentieuze adaptatie zoals The Spirit (2008) van Frank Miller, maar wel een emotioneel geladen film met echte karakters en een confronterend verhaal. Zoals ik al zei in het begin van mijn review probeert Snyder de comic niet beeld voor beeld te verwerken, maar beseft dat er wel degelijk een onderscheid bestaat tussen de twee media, die van de strip- en de filmwereld. En het was geen koud kunstje, want ambivalente en flamboyante superhelden in een realistisch kader onderbrengen en ze ook nog esthetisch-psychologisch uitkleden over hun kwelgeesten en seksleven is toch wel andere koek. Zack's gestileerde, grafisch-surrealistische aanpak doet ons duizelen, net als de verzorgde digitale hoogstandjes, de vele cinema-knipoogjes uit filmklassieker, de gitzwarte humor of het gore geweld.
Snyder snuift de overgestileerde sfeer van de comic op, de verschillende lagen van het verhaal en de karakters; en maakt een eigenzinnige, niet-commercieel, niet-mainstream, cinematografisch meesterwerk waar de verbluffende inhoud primeert op de impressionante vorm. Het is een triomf van de comic-adaptatie die sinds Spider-Man 2 (2004) de 7de Kunst nieuw leven inblaast op een visionaire en intellectuele manier. Watchmen serveert geen hapklare entertainment en brengt zelfs niet meteen datgene wat we verwachten. Het is zelfs confronterend. En is dat nu net de essentie van wat Kunst vertegenwoordigt.
Ik denk dat ik nog uren over de buitengewone karakters kan uitweiden of de confronterende seksualiteit die het het fetisjisme aan het heruitvinden is, maar ik veronderstel dat niemand dit allemaal nog zal lezen. Ga de film gewoon zien en trek je niet veel aan van die ongenuanceerde negatieve commentaren die je hier en daar wel zal aantreffen. Ik heb een paar dagen gewacht alvorens deze review te schrijven om een beetje afstand te nemen van mijn eerste indrukken. Deze Watchmen kan je gewoon niet ongenuanceerd benaderen. Tot slot: Duurt de film te lang? Neen, de film mocht wat mij betreft zelfs nog iets langer zijn.
Update 17/03/2009: Ik heb me niet willen mengen in de onderstaande discussie over de film gezien ik al eerder mijn mening in het lang en het breed heb uitgesmeerd. Maar onlangs vond ik een hilarische grafiek die de verschillende topics van de Watchmen-discussie in kaart bracht. Voor de mensen die de film hebben gezien zullen hier wel mee moeten lachen :)
***Related Posts***
18/01/2009: Warner gaat door de knieën in Watchmen-proces!
31/12/2008: Watchmen één van de meest verwachte films van 2009
29/12/2008: WB verliest Watchmen-proces van Fox
03/09/2008: Watchmen verbannen naar 2010 ?!
19/07/2008: Watchmen trailer
08/03/2008: Watchmen personages
Gepost door © dave in Review | Permalink | Email dit
Facebook | Commentaren (40)
Tags: watchmen, zack snyder, review, comics, filmbespreking, alan moore, david gibbon, warner bros, the dark knight, iron man, the spirit, frank miller, the godfather, paul greengrass, darren aronofsky, billy crudup, patrick wilson, malin akerman, jackie earle haley, jeffrey dean morgan, david hayter, alex tse, 300, spider-man 2, spider-man
Commentaren
De trailer vond ik ook wat tegenvallen, maar nu ik dat allemaal lees ben ik heel benieuwd.
Gepost door: Miiki | 11-03-09
Alleen jammer dat ze 'The Black Freighter" volledig hebben weggelaten. Dit verhaal over het afglijden naar een toestand van complete waanzin had in de fim zeker niet misstaan. Misschien wel te zien in de extra lange dvd-versie? Ik hou alvast mijn vingertjes gekruist.
Gepost door: Dominique | 11-03-09
Het is een verademing om nog eens zo'n knappe film te mogen aanschouwen. Zaaalig!
Gepost door: Mathias | 11-03-09
Gepost door: karen | 11-03-09
Gepost door: PinkFoot | 11-03-09
Gepost door: Murray | 11-03-09
Hij kiest voor (lange) vechtpartijen waar die niet nodig zijn, hij kiest muziek uit die overal al honderd keer is gebruikt en ook de manier waarop die muziek dan wordt ingezet is matig (de slechte seksscene, het slot met een flart van Mozart Requiem) en het einde is veel te slap aangezet om de impact van de strip te kunnen evenaren.
Waar ik wel blij mee ben is dat hij - op de vechtscenes na - niet gezwicht is voor 'de wensen van Hollywood'.
Maar op de openingscredits na, ontbreek vooral een eigen visie.
Gepost door: OmDuFromage | 11-03-09
Snyder laat idd zien hoe je een graphic novel moet verfilmen. Je moet al echt 'Fromage' in uw ogen hebben om niet te zien dat hij een visionair is. Wat betreft die seksscène laat Snyder zien hoe het moet, geen softe tedere laken-seks op muziek van Barry White, maar gewoon zoals het is, ruw en vol lust.
Gepost door: Berten | 11-03-09
Gepost door: tom kerremans | 11-03-09
En wat de seksscène betreft: idd rauw en vol lust en goed dat we ook echt 'wat' zagen. Maar mijn kritiek was op de muziek en die paste nog botste. Het klopte op geen enkel vlak. Tenenkrommend!
Gepost door: OmDuFromage | 11-03-09
Je zou je afvragen hoe de film er zou hebben uitgezien met een andere regisseur (zie link).
Gepost door: Depechia | 11-03-09
Ik weet dat er stukken ontbraken. Ik denk niet dat het te lang was, mocht zelfs langer. Het voelde af en toe iets te snel aan en je moest er echt wel je verstand bij houden. Moore's werk kan je niet omschrijven als iets explosief, maar eerder iets wat door zijn densiteit traag opbrandt. Snyder weet hierin toch een doeltreffend ritme houden en een geslaagde toon te handhaven (visionair: niemand geloofde dat het mogelijk was en - ook al liggen de meningen vaak in uitersten - slaagt hij toch in zijn opzet. Moore's graphic novel vertalen naar film doe je niet zonder visie).
Ja, ik vond het beter dan "The Dark Knight". Ik had bepaalde scènes misschien vervangen door andere, en hier en daar laat hij wel een steek vallen. (welke film niet trouwens?) Dat vele het verafschuwen is misschien te wijten aan het feit dat het geen mainstream blockbuster is zoals velen hadden verwacht. Ik ben zelfs verbaast dat "Watchmen" zoveel bezoekers trekt.
Gepost door: Showan | 11-03-09
Wat betreft het einde, ik vond de versie van Snyder veel diepgaander en krachtiger dan het einde van Alan Moore's graphic novel. Er zijn uiteraard hier en daar zwaktes maar dat zijn hoofdzakelijk details die geen afbreuk doen op de totaliteit van de film. Muggenzifterij over muziek die neerkomt op een al te simpel smaakoordeel is dan ook maar een futiele kritiek. De enige acteur die ik minder vond was Jeffrey Dean Morgan, maar uiteindelijk vond ik de karakters vrij goed uitgewerkt - en dat met geen evidente bekende koppen.
Maar ik had uiteindelijk een geweldige tijd en mijn hoed af voor Zach Snyder, die het hier toch maar eventjes klaar speelde.
Gepost door: Micha | 11-03-09
Gepost door: Ruben | 12-03-09
Ik zeg niet dat Snyder het slecht heeft gedaan, ik zeg alleen dat hij weinig eigen visie heeft getoond.
Gepost door: OmDuFromage | 12-03-09
@omdufromage: Je hebt dan ook weinig inzicht in wat film-maken betekent. Als jij denkt dat een film maken slechts de vertaling is van een storyboard kan ik begrijpen dat je Snyder beschouwd als iemand zonder eigen visie. Ik vind het eigenlijk wel lachwekkend dat wanneer een regisseur trouw blijft aan het bronmateriaal hij wordt beschouwd als iemand zonder visie en wanneer hij iets totaal verschillend maakt verweten wordt te ver van het bronmateriaal te staan.
Gepost door: Ruben | 12-03-09
Uiteraard is de Watchmen film gebaseerd op de strip van Alan Moore, net zoals Sin City gebaseerd is op het werk van Frank Miller of zelfs The Godfather gebaseerd is op het boek én het script van Mario Puzo: woord voor woord.
Gepost door: Mechior | 12-03-09
Al bij al toch een puike prestatie .
Gepost door: Cleo | 12-03-09
Waar het hier wat mij betreft om gaat is de vraag of Snyder wel of geen visionair is. De voorbeelden op de site van MTV zijn goede voorbeelden van kleine, nuttige aanpassingen, maar visionair zijn ze niet.
Wat Coppola heeft gedaan met The Godfather is niet te vergelijken met wat Snyder hier doet met Watchmen. Het uiterlijk van The Godfather de film moest zelf verzonnen worden. En dat zelfverzonnen uiterlijk is geregisseerd door een visionair: Coppola, niet Puzo.
Wat Snyder doet is stilstaanden beelden omzetten in bewegende beelden.
Voorbeeld: de begrafenis. Uitzoomen vanaf het standbeeld in close-up naar een long shot van de begraafplaats. Niet Snyders visie, maar die van Gibson en Moore.
Neem V for Vendetta, een misschien wat minder spectaculaire film (want een minder spectaculaire bron), maar wel gemaakt met een eigen visie.
Neem The Dark Knight. Geen kopie van 1 stripboek, maar een eigen visie op de Batman mythologie.
Nogmaals: de adaptatie van Snyder is niet slecht, het is alleen niet visionair.
En nee, een bron slaafs volgen is geen garantie voor een goede vertaling. Zie de twee eerste Harry Potter films.
Misschien zijn we het er gewoon niet mee eens wat visionair is....
Gepost door: OmDuFromage | 12-03-09
Visionair zijn is bijvoorbeeld iets brengen waar anderen van dachten dat het niet mogelijk was of zelfs dachten dat het nooit succes zou hebben. Visionair zijn betekent misschien ook een prentje in een boek tot leven roepen op een inspirerende manier.
Dat er bepaalde zaken gelijk lopen met de film is toch maar wiedes. Zoals Ruben al zei, regisseurs worden ofwel belaagd omdat ze teveel of te weinig te comic volgen. Watchmen opent magistraal met een lange sequentie waarin de alternatieve geschiedenis van de VS verteld wordt van de jaren 40 tot 80 op de tonen van Bob Dylans The Times Are A-Changin. Zeker in de eerste act maakt Snyder indruk door de stijlrijke manier waarop hij de toon, kleur en inhoud van de baanbrekende graphic novel gevat heeft. We kunnen op details vitten maar dit begin zat niet beeld voor beeld in de strip, of misschien heb jij een andere strip gelezen.
ps: Je doet de verschillen die worden aangehaald op de MTV site wel heel snel van de hand, en dat gaat zelfs over verschillen met het oorspronkelijke werk.
Gepost door: Mechior | 12-03-09
Moet ik toch nog iets kwijt:
- Ik ben het met je eens qua openingscredits (zie ook mijn eerste reactie), maar dat is nogal mager op een film van 2 1/2 uur.
- Visionair Peter Jackson heeft volgens mij laten zien hoe je een onverfilmbare bron verfilmbaar maakt. Watchmen is door een gebrek aan visie een film geworden waar nog veel te veel op aan te merken valt.
Zie ook:
http://blog.wired.com/underwire/2008/12/is-watchmen-dir.html
Gepost door: OmDuFromage | 12-03-09
Ik wil niet in die eindeloze discussie treden van wat 'visionair zijn' betekent, maar ik kan alleen zeggen dat Zack een genie is. Niemand - en ik volg die Watchmen plannen al een hele tijd- geloofde dat het mogelijk was een film te maken op basis van de novel. Dat hij nadien zo dicht mogelijk bij de strip wil blijven is enkel maar lovenswaardig te noemen. Ik denk dat het een beetje kort door de bocht is om Snyder nu verwijten naar zijn hoofd te slingeren omdat zijn film niet gebaseerd is op origineel materiaal. De bedoeling van een regisseur is nog altijd een goede film af te leveren. 300 was ook gebaseerd op het werk van Frank Miller, maar in tegenstelling tot The Spirit (die gebaseerd is op dat andere werk van Miller) is het wel een film die 'werkt'.
Gepost door: Micha | 12-03-09
Ik vraag me af wat jullie er goed aan vinden, zal wel meer met de regisseur te maken hebben dan de daadwerkelijk film. De reactie van iedereen in de bioscoop vertelde mij genoeg..
Gepost door: Sander | 12-03-09
Gepost door: Dexter | 12-03-09
Ik heb de film nu al twee keer gezien en raad iedereen ook aan om de film verschillende malen te zien, alvorens een oordeel te vellen.
Gepost door: Josh | 12-03-09
Gepost door: De Stief | 13-03-09
want de rest vindt ik zelf te lang en te traag.
bij aktie films hoort voor mijn gevoel een hoog tempo en niet te diepe verhaallijnen ( zie X-men 1 ).
watchmen gaat over een andere boeg en zet de karakters wel goed en duidelijk neer maar neemt voor mijn mening te veel tijd voor.
het had gerust een half uurtje minder gemogen.
maar dat is mijn mening kan zijn dat ik gewoon te ongeduldig ben.
voor de rest het acteerwerk en de special effects zit het hier wel snor.
kort samen gevat watchmen is een goed vertelt verhaal met genoeg diepgang maar voor mij ging het iets te diep.
Gepost door: ronald | 20-03-09
De vergelijking met the dark knight is wat mij betreft onjuist, zo goed vind ik hem namelijk ook weer niet!
Gepost door: Irene | 18-05-09
Gepost door: Julie | 11-06-09
Gepost door: Rickie Roma | 11-06-09
Gepost door: Wout | 23-09-09
Gepost door: yves | 23-09-09
Gepost door: Olaf | 24-09-09
Gepost door: yves | 26-09-09
Gepost door: Dave | 26-09-09
Gepost door: {ufo aka}Shifty | 27-09-09
Gepost door: yves | 26-10-09
Voor de 186 minuten director's cut
http://www.amazon.com/Watchmen-Directors-Cut-BD-Live-Blu-ray/dp/B001FB55H6/
of voor de ultimate cut (vanaf 3 november 2009)
http://www.amazon.com/Watchmen-Ultimate-Blu-ray-Zack-Snyder/dp/B002IYEQR4/
Gepost door: blackmoon | 26-10-09
Gepost door: yves | 06-12-09
Gepost door: Jimmy | 06-12-09
Post een commentaar