Endgame Encore herschrijft de boxofficegeschiedenis en zit Avatar op de hielen

Dat nostalgie de sterkste box office-motor is die er bestaat, daar moeten we geen tekening bij maken. En deze week levert daar het ultieme bewijs voor: een film die al zeven jaar oud is, klopt in 2026 gewoon weer de concurrentie plat. Avengers: Endgame (2019) keert terug naar de zaal onder de noemer Endgame Encore, en die comeback is geen nostalgische bijzaak, het is opnieuw de nummer één van het weekend. Terwijl Marvel intussen aan de volgende cliffhanger sleutelt, blijkt dat het publiek nog altijd niet klaar is om afscheid te nemen van Tony Stark en co.

© Marvel Studios

Endgame Encore is de heruitgave van het slotstuk van de Infinity Saga, aangevuld met een aangepast einde en nieuwe scènes die de brug slaan naar Avengers: Doomsday, die in december in de zalen verschijnt. De heruitgave draaide dit weekend zo’n 24 tot 26 miljoen dollar bij elkaar in Noord-Amerika en stevent daarmee af op een gigantisch binnenlandse recordopbrengst van 884 miljoen dollar. Daarmee komt de film akelig dicht bij het absolute wereldrecord van Avatar (2009), dat nog altijd als hoogste ooit geldt met 2,92 miljard dollar. De teller van Endgame stond op 2,80 en 120 miljoen ophalen zou in wezen een evidentie moeten zijn. Achter Endgame vechten Primetime (2026), Heart of the Beast (2026) en Resident Evil (2026) om de restjes van een verrassend druk najaarsweekend.

Wat deze heruitgave interessant maakt, is niet zozeer wat er inhoudelijk verandert; een gewijzigd einde en wat extra beelden zijn marketing, geen kunst. Het interessante zit in wat het zegt over hoe Marvel zijn publiek behandelt. Anthony Russo en Joe Russo regisseerden in 2019 een slotakkoord dat werkelijk overweldigend aanvoelde, drie uur lang emotionele afrekening na tien jaar wereldopbouw. Die vakmanschap staat nog steeds overeind: het tempo waarmee de twee broers duizend verhaallijnen samenbrengen zonder dat het geheel instort, blijft een staaltje regievirtuositeit dat weinigen hen hebben nagedaan. Dat de film zeven jaar later nog altijd zalen vult, is dan ook niet toevallig. Het is het bewijs dat goed vakwerk houdbaarder is dan elke trend.

Toch voelt de timing van deze release ook een beetje als een schaamteloze zet. Marvel weet dat het draagvlak voor Doomsday (2026) niet vanzelfsprekend is na een reeks middelmatige vervolgverhalen, en dus stuurt het publiek terug naar het moment waarop het merk nog onaantastbaar leek. Slim, uiteraard. Maar misschien ook een beetje wanhopig. De cijfers liegen niet: een 91 procent positieve score bij het testpubliek en een publiek dat voor twee derde tussen de 18 en 34 jaar oud is, tonen aan dat de kern van de fanbasis nog altijd springlevend is. Alleen blijft de vraag of die herbeleefde liefde zich ook vertaalt in enthousiasme voor wat komt.

Vergelijk dat eens met wat er verder in de top vijf gebeurt. Primetime, met Robert Pattinson als de tv-bekende Chris Hansen, opende sterk voor een klein productiebudget en bewijst dat A24 nog altijd weet hoe je met weinig geld veel geruchten creëert. Heart of the Beast, met Brad Pitt als overlevingsheld in de Alaskaanse wildernis, doet het degelijk maar niet spectaculair; een prima weekendje weg voor Paramount, geen sensatie. Beide titels moeten toekijken hoe een film uit 2019 hen gewoon voorbijsteekt op de weekendlijst, en dat zegt meer over het huidige Hollywood-landschap dan welke recensie ook kan navertellen: originaliteit verkoopt, maar herkenning verkoopt beter.

De vraag die overblijft, zal zoiets nog herhaald worden. Als heruitgaves van bewezen hits telkens opnieuw de bioscoopagenda kunnen domineren, waarom zou een studio dat niet proberen met een sequel op Titanic? Was Jack wel dood? Ik heb al meer krankzinnige ideeën gehoord. Endgame Encore is fantastisch entertainment, dat staat buiten kijf, maar het is ook een symptoom van een industrie die liever terugkijkt dan vooruit durft te kijken. Het record van Avatar is misschien nog niet gesneuveld, maar de manier waarop Marvel er nu naartoe kruipt, verdient minstens evenveel aandacht als het record zelf.