Ella Beatty hakt erop los in de Monster-saga met The Lizzie Borden Story

Een bebloede vrouw in een negentiende-eeuwse jurk die recht in de camera kijkt: Netflix weet ondertussen precies hoe je een seizoen van “Monster: The Lizzie Borden Story” (2026) moet promoten. Toch verraadt die ene still meer dan de streamer waarschijnlijk beseft: dit wordt geen brave reconstructie van een beroemde bijlmoord, maar opnieuw een Ryan Murphy-productie die de mythe belangrijker vindt dan de feiten. En eerlijk, na drie seizoenen weten we ondertussen wat dat betekent.

© Netflix

Korte inhoud Het vierde deel van de antologiereeks “Monster” duikt in het leven van Lizzie Borden, de vrouw die er in 1892 van verdacht werd haar vader en stiefmoeder met een bijl om het leven te brengen, en die er ondanks overweldigend circumstantieel bewijs mee wegkwam. Ella Beatty speelt de titelrol, met Charlie Hunnam als haar vader Andrew, Rebecca Hall als stiefmoeder Abby en Vicky Krieps als de dienstmeid met wie Lizzie een verboden band opbouwt. Het geheel wordt, zoals bedenker Murphy het zelf omschrijft, minder als documentaire en meer als een schilderij benaderd: een gedroomde, deels verzonnen versie van een zaak die al meer dan honderd jaar tot de Amerikaanse verbeelding spreekt.

Wat meteen opvalt aan de vooraankondigingen: “Monster” kiest voor zijn eerste vrouwelijke moordenaar en gooit er meteen een expliciete lesbische liefdeslijn tegenaan als drijvende kracht achter de plot. Dat is een gedurfde keuze, en niet zomaar eentje om progressief te doen. Beatty zelf vertelt in interviews dat de reeks minder geïnteresseerd is in de vraag óf Lizzie het deed, en meer in het waarom, en dat verschil in insteek is precies waar de reeks moet bewijzen dat ze meer in huis heeft dan shockwaarde. Murphy en vaste scenarist Ian Brennan hebben dat eerder bewezen met Dahmer, en ook wel eens misbruikt bij Gein, dus de spanning tussen inleving en sensatiezucht blijft het format achtervolgen.

Castingtechnisch oogt dit seizoen alvast als het sterkste van de vier. Charlie Hunnam wisselt zijn rol als Ed Gein moeiteloos in voor een heel ander soort monster: geen chaotische eenzaat deze keer, maar een tirannieke huisvader wiens macht zich uit in stiltes en controle, niet in bloed. Dat vraagt een subtielere aanpak, en Hunnam heeft de laatste jaren wel bewezen dat hij die register beheerst. Rebecca Hall, altijd op haar best wanneer ze een personage speelt dat tussen twee loyaliteiten verscheurd wordt, lijkt hier de perfecte tegenpool: een stiefmoeder die evengoed slachtoffer als medeplichtige van het gezinssysteem kan zijn. Vicky Krieps voegt, na haar eerdere aanwezigheid in Gein, opnieuw een laag ingehouden dreiging toe die deze franchise soms node mist.

Dan is er Sarah Paulson als Aileen Wuornos, een keuze die op papier volstrekt onlogisch lijkt, want de twee vrouwen leefden nooit in dezelfde tijd. Murphy verdedigt dat als een thematische ingreep rond vrouwelijke woede door de eeuwen heen, en dat klopt in theorie. In de praktijk voelt het ook een beetje als een goedkope manier om een publiekstrekker in de cast te proppen zonder dat het verhaal er iets bij wint. We zullen zien of het meer is dan een cameo met een knipoog.

Ella Beatty, dochter van Warren Beatty en Annette Bening, kreeg de rol na een uitgebreide casting-zoektocht, en dat merk je aan de manier waarop Netflix haar lanceert: niet als nepotisme-baby, wel als een actrice die haar eigen weg zoekt via Juilliard en kleinere, kritisch gesmaakte projecten. Haar entree in de trailer, onder de begeleiding van het bekende kinderrijmpje, is opzettelijk overdreven mythisch in plaats van realistisch, en dat is precies wat Beatty zelf ook aangeeft: geen letterlijke reconstructie van de moord, maar een culturele verbeelding ervan. Slim bedacht, al blijft het de vraag of die afstandelijke, bijna sprookjesachtige toon acht afleveringen lang overeind blijft zonder in leegte te vervallen.

Vergelijk je dit vierde seizoen met zijn voorgangers, dan valt vooral op hoe consistent de franchise blijft in haar zwaktes én sterktes. De cast is telkens indrukwekkend, de visuele stijl telkens gelikt, en toch blijft de balans tussen empathie en exploitatie wankel. Bij “Dahmer” werkte die spanning omdat het perspectief zo claustrofobisch dichtbij bleef. Bij The Ed Gein Story voelde het al iets gemakzuchtiger. Of Borden dichter bij het eerste of het tweede model aanleunt, valt op basis van trailers en interviews nog niet met zekerheid te zeggen, maar de ingrediënten voor iets bijzonders liggen er wel degelijk. Wat we wél al durven concluderen: als er één seizoen is waarin de cast sterk genoeg oogt om de show boven haar eigen premisse uit te tillen, is het deze. Of Murphy die belofte ook waarmaakt, weten we morgen. Voorlopig blijft het bij een indrukwekkend geschilderd bloedvlekje op het canvas. Morgen op Netflix!