De trailer van Unabomber belooft geen monster, maar een mens

Hoe benader je een film over Ted Kaczynski? Ga je er een symbool van maken van duivels kwaad, of ga je hem benaderen als mens en zo ook het risico lopen dat je sympathie opwekt voor een terrorist of misschien ga je het psychische probleem herkenbaar maken. Uit de eerste trailer van Unabomber (2026) blijkt dat Netflix voor het tweede kiest, en dat is meteen de interessantste keuze die deze productie maakt. Geen manifest-voice-over, geen bebaarde recluse in een houten hut als openingsbeeld, maar een verlegen zestienjarige jongen op de gangen van Harvard die fluistert dat er iets mis is met hem. Dat is een gedurfde binnenkomer voor een true crime-project dat evengoed voor de makkelijke weg had kunnen kiezen.

© Netflix

Korte inhoud Unabomber volgt Ted Kaczynski (gespeeld door Jacob Tremblay) van wonderkind aan Harvard tot de man die tussen 1978 en 1995 drie mensen doodde en 23 anderen verwondde met zelfgemaakte bommen. De film springt tussen twee tijdlijnen: de jonge Kaczynski, die als proefpersoon deelneemt aan omstreden psychologische experimenten van professor Henry Murray (Russell Crowe), en de latere klopjacht geleid door FBI-agente Joanne Miller (Shailene Woodley). Regisseur is de Deen Janus Metz, het scenario komt van Sam Chalsen en Nelson Greaves. Netflix brengt de film op 25 september uit.

Wat meteen opvalt: dit is niet de Kaczynski die we al kennen uit de indiefilm Ted K (2021), waarin Sharlto Copley een bebaarde eenzaat in de bossen van Montana neerzette. Metz kiest voor de omgekeerde beweging, hij trekt de camera weg van de hut en richt ze op de collegezalen, de labo’s, de plek waar het volgens deze film allemaal mis begon te lopen. Dat is een slimme positionering, want het laat Unabomber toe om iets te doen wat de vorige film nooit deed: verklaren zonder te verontschuldigen. Of dat standpunt overtuigt op speelfilmlengte, moeten we nog zien, maar de ambitie zit er wel al in.

Tremblay is de gok waar alles om draait, en op basis van deze beelden lijkt die gok te lonen. De acteur die we kennen als het jongetje uit Room (2015) is intussen negentien en toont hier iets dat we van hem nog niet zagen: een stille, bijna claustrofobische spanning, iemand die zichzelf voelt wegglijden en er niets aan kan doen. Geen overacting, geen theatrale gekte, wel een langzaam verstillend gezicht dat precies weet wanneer het níét moet reageren. Dat is moeilijker te spelen dan een instorting, en Tremblay lijkt het aan te durven.

Crowe doet intussen waar Crowe goed in is: dreiging opbouwen zonder ook maar één keer zijn stem te verheffen. Zijn lijn over ideeën die als vuur van man tot man overslaan, is de meest gepolijste zin uit de hele trailer, misschien wel wat té gepolijst voor een personage dat vooral griezelig moet zijn omdat hij zo redelijk klinkt. Murray was in werkelijkheid de man achter de beruchte MKUltra-gerelateerde experimenten aan Harvard, en het scenario lijkt die geschiedenis te willen gebruiken als scharniermoment: niet Kaczynski als geboren monster, maar als product van een instelling die met mensen experimenteerde en er nooit verantwoording voor aflegde. Dat is een stevigere invalshoek dan de gebruikelijke “briljante geest, gestoorde geest”-clichés waar dit soort biopics meestal in verzandt.

Woodley krijgt in de trailer de minste ruimte, en dat is een lichte zorg. Haar personage moet het tegengewicht vormen, de rationele blik van buitenaf die de jacht op Kaczynski vormgeeft, maar op basis van deze beelden blijft ze vooral functioneel: iemand die kijkt, dossiers doorbladert, een spoor volgt. Als de film daar niet meer uit haalt dan een klassieke speurdersplot, verliest Unabomber net het element dat het onderscheidt van elke andere true crime-reconstructie op Netflix. De montage suggereert wel dat de twee tijdlijnen elkaar voortdurend zullen kruisen, wat qua ritme intrigerender is dan een chronologisch verhaal, al is dat in een trailer natuurlijk makkelijker te verkopen dan in de uiteindelijke film vol te houden.

Visueel ademt dit inderdaad iets van de kille, symmetrische onheilssfeer die je bij een Fincher-productie zou verwachten: kille kleuren, strak gecomponeerde shots, universiteitsgangen die er even dreigend uitzien als een isolatiehut in de sneeuw. Of dat een bewuste knipoog is of gewoon de huisstijl van elke prestige-thriller anno 2026, valt nog te bezien, maar het werkt wel. Netflix positioneert dit duidelijk als een van de grote herfsttitels, en de cast, van Annabelle Wallis tot Alexander Ludwig, is inderdaad indrukwekkend gestoffeerd voor een productie die rechtstreeks naar het scherm gaat zonder bioscooprelease en dus ook niet in aanmerking komt voor een Oscar.

Er schuilt wel een risico in deze aanpak: door zo veel tijd te besteden aan de jonge Kaczynski, aan de experimenten, aan de vorming van de latere terrorist, loopt de film het gevaar zijn daden bijna te herleiden tot een onvermijdelijk gevolg. Dat is een gevaarlijke lijn om te bewandelen bij een figuur die drie mensen doodde en tientallen anderen verminkte. Metz zal moeten balanceren tussen empathie voor de jongen en verantwoordelijkheid voor de man, en uit deze twee minuten kun je nog niet aflezen aan welke kant hij uiteindelijk zal doorslaan.

Toch is dit precies het soort trailer dat je nieuwsgierig maakt zonder alles te verklappen, wat zeldzaam is geworden in een tijdperk waarin studio’s liever elke plotwending al in de marketing dumpen. Tremblay’s transformatie, Crowe’s ijzige redelijkheid, en een regisseur die eerder bewees dat hij met <i>Borg vs. McEnroe</i> en <i>All the Old Knives</i> genuanceerde portretten kan neerzetten zonder in melodrama te vervallen: het zijn stuk voor stuk redenen om deze film ernstig te nemen. Unabomber belooft geen freak show te worden, en dat alleen al is een statement in dit genre.

Het is nog te vroeg om te oordelen of Metz zijn ambities kan waarmaken over de volledige speelduur, het is trouwens een Netflix films en deze zijn meer missers dan films die raak slaan, maar wie op basis van twee minuten beelden een gokje moet wagen: dit wordt geen goedkope true crime-cashgrab, maar een poging om te begrijpen hoe een wiskundig genie tot massamoordenaar verwordt, en dat maakt me oprecht benieuwd naar 25 september.