Mutiny (2026) **½ recensie

Geef Jason Statham een gesloten ruimte, een handvol wapens en een reden om kwaad te zijn, en je hebt een film. Mutiny (2026) past die regel toe alsof het een wiskundige formule is, en de uitkomst klopt, maar bevat geen enkele verrassing. Het resultaat is een cargoschip vol lijken, een onberispelijk kapsel en een scenario dat zichzelf constant in de weg loopt. Het blijft me echter verbazen dat dergelijke films nog in de bioscoop komen en niet direct op streaming, want er zijn honderden films die véél beter zijn en die kans niet krijgen. Anderzijds, Jason Statham is zoals Liam Neeson, een beetje van een vaste actie-waarde, ook al begint er wat slijt op te komen. The Beekeeper (2024) had een gelijkaardig budget van 40 miljoen dollar en bracht meer dan 160 miljoen op in de bioscoop, maar deze films winnen vooral hun geld in streaming en home video. Het zijn verstand op nul actiefilms voor mensen die na een zware werkdag liever iets zien waar je niet met de volle aandacht moet naar kijken.

© MadRiver Pictures

Korte inhoud Cole Reed (Jason Statham), ex-marinier en ex-agent, werkt als bodyguard voor de Bangkokse scheepvaartmagnaat Tibu Campallo (Ramon Tikaram), die hem als een zoon behandelt. Wanneer Tibu wordt vermoord en Cole voor de moord wordt opgezadeld, spoort hij de daders op tot aan boord van het vrachtschip Artemis, waar hij ontdekt dat de bemanning onder leiding van kapitein Marko Madsen (Roland Møller) mensen smokkelt. Samen met de enige onschuldige derde stuurman aan boord, Angie Ellis (Annabelle Wallis), begint hij aan een systematische opruiming van twintig gewapende bemanningsleden, terwijl een Amerikaans marineschip in de buurt de zaak in de gaten probeert te houden.

Het is onvermijdelijk om Mutiny te vergelijken met Die Hard (1988), en de marketing doet er geen moeite voor om dat te ontkennen: het is letterlijk hetzelfde concept, maar dan met zeewater in plaats van glasscherven (bekijk de poster!). Regisseur Jean-François Richet, die vorig jaar met Plane (2023) al bewees dat hij Gerard Butler op een vliegtuig kan neerpoten zonder het schip te laten zinken, verruilt nu de lucht voor de oceaan. Wat hem rest, is niet zozeer een homage als wel een economische herverpakking: neem de sjabloon, verander het decor, laat de ster doen wat hij al drie decennia doet. Het curieuze is dat het genre die formule al sinds Under Siege (1992) perfectioneerde, en dat Statham nu, op zijn 59e, precies dezelfde rol vertolkt die Steven Seagal destijds op een slagschip speelde, alleen met een stuk overtuigender vuistwerk.

Wat opvalt, is hoeveel tijd Richet en scenaristen Lindsay Michel en J.P. Davis besteden aan het opzetten van een bedrijfsintrige rond de verkoop van Tibu’s rederij, alsof ze een “Succession” op zee willen bouwen voor ze Statham loslaten op zijn prooi. Dat is een merkwaardige keuze voor een film die uiteindelijk toch alleen maar wil dat je Cole Reed een haak door iemands wang ziet trekken. De eerste veertig minuten voelen daardoor als een wachtkamer: je weet dat het feest begint zodra hij die container vol gevangenen ontdekt, en tot dan toe wordt er vooral gepraat over Rolex-horloges, schaakpartijen en vaderfiguren. Het is niet dat die scènes slecht geschreven zijn, ze zijn gewoon overbodig, en ze vertragen precies het deel van de film waarvoor je een kaartje kocht. Begrijp me niet verkeerd, ik hou van actiefilms met iets meer vlees aan het been, maar dit is als aankleding van een Burger King met zilveren bestek en kristallen glazen.

Eens aan boord wint de film alsnog aan tempo, en dat is waar Richet zijn vak toont. Nauwe gangen, stapels containers en metalen trappenhuizen worden efficiënt ingezet om Statham’s stijl van vechten te dienen: kort, hard, zonder poespas. De vechtscènes hebben een tastbare, bijna pijnlijke textuur, en het geweld gaat verder dan je zou verwachten van een film die op het eerste gezicht braaf oogt. Een een bijl, een harpoen, een haak; het arsenaal wordt met een zekere venijnige creativiteit ingezet, en net wanneer je denkt dat de film zich te serieus neemt, glijdt er een been door een deur of een mes door een kin op een manier die je bijna doet gniffelen. Cinematograaf Brendan Galvin filmt dat alles functioneel, zonder overdreven trucjes, wat in dit genre eigenlijk een compliment is: je weet altijd waar Cole zich bevindt ten opzichte van zijn belagers, iets wat lang niet elke actiefilm nog voor elkaar krijgt.

Statham zelf doet exact wat van hem verwacht wordt, en dat is zowel het probleem als de charme van de film. Zijn Cole Reed praat weinig, voelt weinig, en lost alles op met een efficiëntie die grenst aan het administratieve. Wie hoopt op de humor van Snatch of de scherpte van The Beekeeper komt bedrogen uit; hier krijg je vooral een man die stug voortstampt tot iedereen dood is. Dat is prima als je precies daarvoor kwam, minder overtuigend als je nog iets van een personage verwacht. Wallis doet wat ze kan met een rol die haar afwisselend als bekwame bondgenoot en als slachtoffer positioneert, zonder ooit echt te kiezen, en Møller mag dan een indrukwekkende baard hebben, als schurk blijft hij grotendeels een stem via een walkietalkie. Het menselijke smokkelverhaal, dat de morele stok achter de deur zou moeten zijn, wordt nauwelijks uitgewerkt: het dient vooral om de slachtpartij een alibi te geven, niet om iets te zeggen over het onderwerp zelf.

Het grootste manco is dat Mutiny precies de ambitie mist die Die Hard (1988) destijds onderscheidde van zijn vele knock-offs: een scherp geschreven tegenstander, een held die evenveel met zijn hersenen als met zijn vuisten werkt, en een script dat de setting echt exploreert in plaats van ze enkel als decor te gebruiken. Het schip, met zijn ventilatieschachten en verborgen compartimenten, had een personage op zich kunnen worden; in plaats daarvan is het vooral een verzameling gangen waarin bemanningsleden op het verkeerde moment de verkeerde hoek om lopen. Richet weet duidelijk hoe je een gevecht filmt, maar mist de visuele signatuur die zijn landgenoot Guy Ritchie aan Statham’s beste werk gaf.

Toch is het te makkelijk om Mutiny af te doen als waardeloos. Binnen de krappe marges van het genre levert de film precies op wat op de verpakking staat: vijfennegentig minuten waarin een man van bijna zestig nog altijd overtuigend overkomt als iemand die een kamer vol tegenstanders zonder veel moeite aankan. Het is geen film die je nog navertelt over een maand, maar hij verspilt je tijd ook niet. De film weet gewoon perfect wat het is, en probeert niet meer te zijn dan dat. Het is geen schande voor het genre, maar ook geen film die je iets nieuws leert over wat een mens op een boot kan aanrichten. Statham blijft de motor die het schip drijvende houdt, terwijl de rest van de bemanning gewoon wacht tot ze aan de beurt zijn om te zinken. De film loopt sinds 19 augustus 2026 bij ons in de bioscoop.