Insidious: Out of the Further laat de demonen buiten spelen

Er is iets bijna grappigs aan een horrorfranchise die zes films lang mensen de andere kant op stuurt, het duister in, om nu ineens te bedenken: wat als het duister gewoon naar ons komt? Insidious: Out of the Further (2026) draait het bekende recept om, en op basis van de laatste trailer lijkt dat de enige echt frisse zet in een reeks die stilaan op haar tandvlees loopt. Of het genoeg is om de franchise nieuw leven in te blazen, weten we pas na 21 augustus, maar de intentie alleen al verdient een schouderklopje. Wat me enigszins zorgen baart is dat de film bij ons geen bioscooprelease krijgt, en dat is meestal geen goed teken.

© Blumhouse Productions

Korte inhoud Gemma, gespeeld door Amelia Eve, is een jonge moeder die met haar dochter woont in het huis waarin ze zelf opgroeide. Ze ontdekt dat ze naar ‘The Further’ kan reizen, het schimmige tussenrijk van verloren zielen dat sinds Insidious (2010) het hart van de franchise vormt. Alleen heeft haar gave een addertje onder het gras: ze kan ook meebrengen wat daar leeft. Eens de demonen dat doorhebben, wordt onze wereld hun speeltuin. Lin Shaye keert terug als Elise Rainier om Gemma bij te staan, met haar inmiddels haast folkloristische waarschuwingen.

Wat meteen opvalt: de Lambert-familie is nergens te bespeuren. Na vijf films rond Josh, Renai en Dalton, die hun laatste hoofdstuk kregen in Insidious: The Red Door (2023), kiest deze zesde episode voor een volledig nieuw gezin en een nieuwe hoofdrolspeelster. Dat is moediger dan het klinkt. Franchises die op merkherkenning draaien, houden doorgaans star vast aan hun personages, ook als het verhaal allang uitgekauwd is. Hier durft men de knip te zetten, en enkel Elise blijft over als brug naar het verleden. Slim, want zij is toch al de enige die nooit echt weg was, ook al stierf haar personage in de allereerste film. Patrick Wilson, die Josh Lambert speelde en tevens de vorige Insidious film had geregisseerd, had vermoedelijk ook contractuele verplichtingen met de “Cape Fear” series.

Kortfilm-regisseur Jacob Chase tekent voor scenario en regie, en dat is meteen ook de vraag die boven de hele onderneming hangt. Chase maakte naam met de kleinschalige, intieme griezelfilm Come Play (2020), waarin een autistische jongen wordt achtervolgd door een wezen dat via smartphones binnendringt. Het was geen goede film en een kamerspel op menselijke schaal is iets anders dan het dragen van een franchise met vijftien jaar geschiedenis en een fanbase die weet wat ze wil zien. Maar zoals vaak bij dergelijke films, worden de regisseurs bij het handje gehouden door ervaren exectutive producers, in dit geval James Wan.

Uit de trailer blijkt dat hij niet voor bombast kiest: de aanpak oogt ingetogen, met de nadruk op Gemma’s groeiende paniek eerder dan op spektakel. Dat kan een verademing zijn na de wat routineuze The Red Door, of het kan aanvoelen als een film die haar eigen wereldveranderende premisse niet durft te omarmen. Op basis van fragmenten valt dat nog niet met zekerheid te zeggen. Casting-technisch is dit overigens een verstandige zet. Eve, bekend van “The Haunting of Bly Manor”, heeft het gezicht voor doorleefde ontreddering, precies wat een personage als Gemma nodig heeft: iemand die niet alleen gilt, maar ook twijfelt, aarzelt, en zichzelf wantrouwt. De trailer leunt zwaar op klassieke jumpscares, deuren die vanzelf opengaan, gezichten die uit het duister opduiken, een figuur die steeds weer achter haar opdoemt. Dat is vertrouwde Insidious-kost, en precies daarom een beetje jammer bij een film die zich net profileert als een breuk met het verleden. Als je de spelregels omgooit, mag de griezeltaal daar gerust in meegaan.

Shaye blijft de rots in de branding, en terecht. Haar Elise is inmiddels zowat het enige personage in de horrorindustrie dat evenveel autoriteit uitstraalt als Freddy Krueger, maar dan aan de goede kant van de streep. Haar sluitreplique in de trailer, dat de opstanding van de doden het einde van de levenden betekent, is precies het soort dooddoener dat in deze films al vijf keer eerder is gevallen in net iets andere bewoording. Storend is dat niet; het hoort bij het ritueel. Wat wel opvalt, is hoe de marketing haar quasi als enige garantie voor kwaliteit inzet, alsof de studio zelf niet helemaal gelooft dat een nieuw gezin het karweitje alleen aankan.

Insidious was nooit de meest verfijnde horrorreeks, maar wel een van de weinige die haar mythologie stug bleef uitbreiden zonder helemaal in de belachelijkheid te vervallen. Out of the Further heeft, op basis van wat we nu zien, de juiste ingrediënten om die lijn eervol voort te zetten: een sterke nieuwe hoofdrolspeelster, een geloofwaardig verankerd concept, en een oude getrouwe die de stemming bewaakt. Of Chase er ook een film van maakt die zich durft los te rukken van haar eigen recept, valt pas te zeggen zodra de deur echt opengaat. Voorlopig blijft het gissen achter een kier. Van zodra we meer weten over de release gaan we dit updaten.