Cinema is dood, hoorden we de voorbije jaren wel duizend keer. Ik kreeg het al te horen toen ik nog op de filmschool zat. Streaming zou de bioscoopzaal hebben opgegeten, jongeren zouden geen aandachtsspanne meer hebben voor twee uur zonder telefoon, en de superheldenmoeheid zou het laatste restje vertrouwen in Hollywood hebben opgesoupeerd. Dit weekend bewijst het tegendeel op een manier die bijna beledigend luid is: Spider-Man: Brand New Day (2026) haalt wereldwijd 927 miljoen dollar op in zijn openingsweekend, het op één na grootste ooit, en dat terwijl er in dezelfde zalen nog altijd plek is voor een driekoppig epos van drie uur dat op zijn derde weekend nog altijd 911 miljoen dollar bij elkaar sprokkelt. Als dit doodgaan is, wil ik zien hoe cinema er levend uitziet.
Spider-Man: Brand New Day, geregisseerd door Destin Daniel Cretton en met Tom Holland als een Peter Parker die na de gebeurtenissen van No Way Home (2021) in complete anonimiteit moet verdergaan, opende met 355 miljoen dollar in Noord-Amerika en 572 miljoen daarbuiten. Het is de op een na grootste opening ooit in de VS, net achter Avengers: Endgame (2019), en de grootste ooit voor Sony. Tegelijkertijd blijft Christopher Nolans historische epos overeind in zijn derde week, en dat nadat twee spotgoedkope horrorfilms, Obsession (2025) en Backrooms (2026), de box-office hadden veroverd met een fractie van het budget van de Spider-Man film. Samen met The Odyssey (2026), de Michael (2026) biopic en de twee animatiekleppers Toy Story 5 (2026) en The Super Mario Galaxy Movie (2026) zijn het totaal verschillende films, die totaal verschillende publieksgroepen aanspreken, en toch vult iedereen dezelfde zalen.
Wat deze cijfers zo interessant maakt, is niet alleen de grootte ervan, maar de diversiteit erachter. Het is niet zo dat één franchise de markt draagt terwijl de rest verhongert; dat scenario kennen we, en dat was inderdaad de doodsklok die veel analisten hoorden luiden na de zwakke jaren van Ant-Man and the Wasp: Quantumania (2023), The Marvels (2023) en Captain America: Brave New World (2025). Nee, hier draait een driehoek van compleet verschillende genres tegelijk op volle toeren: een familievriendelijke blockbuster, een prestigieus arthouse-epos met R-gehalte aan ambitie, en twee schaamteloos goedkope genrefilms die zonder ster boven de titel toch miljoenen ophalen. Dat is geen toevalstreffer, dat is een systeem dat opnieuw functioneert zoals het hoort.
Neem nu Obsession, een film die niemand met een gerust hart een miljoenenbudget zou toevertrouwen, en die toch, week na week, gestaag doorliep naar 460 miljoen dollar. Dat is precies het soort signaal dat de doemdenkers liever negeren, omdat het hun verhaal ondermijnt. Het publiek is niet lui geworden, het is selectiever. Mensen betalen niet meer zomaar voor iets met een bekend logo erop; ze betalen voor een ervaring die ze thuis niet kunnen reproduceren, of dat nu een op maat gesneden horrorgil in een volle zaal is, of een driedimensionale sprong door Manhattan op een ScreenX-scherm.
En daar zit ook meteen de nuance die de “cinema is dood”-kraaiers systematisch missen: het gaat niet om cinema versus streaming, het gaat om onderscheidend versus vervangbaar. Brand New Day werd, opvallend genoeg, integraal opgenomen voor ScreenX en draaide zonder Imax, dat volledig bezet werd door Nolans film. Toch brak de Spider-Man-film format na format aan stukken. Dat wijst op een regisseur en een studio die begrepen hebben dat spektakel vandaag niet meer volstaat als het niet ook lichamelijk voelbaar is. Cretton, die met Shang-Chi al bewees dat hij hart weet te combineren met actie, kiest hier blijkbaar bewust voor een intiemer, personagegedreven verhaal middenin het bombast, als je de eerste reacties mag geloven. Dat is een gok, en het is precies het soort gok die een franchise fris houdt in plaats van hem uit te melken. De doemscenario’s over bioscoopdood dateren trouwens niet van gisteren; ze doken al op na elke technologische schok sinds de televisie. Wat ze elke keer vergeten, is dat mensen niet naar de zaal gaan om een scherm te zien, ze gaan om samen iets te beleven dat groter is dan zijzelf. Een zaal die uitzinnig gaat bij een cliffhanger, een publiek dat luid gromt bij een jumpscare in een goedkope horrorfilm, dat kun je niet downloaden. Het is geen toeval dat de twee grootste titels van dit weekend allebei nadrukkelijk inzetten op emotie en spektakel in plaats van op nostalgie alleen; Endgame-vergelijkingen ten spijt, dit is geen recyclage, dit is een industrie die haar geheugen even kwijt leek en het nu terugvindt.
Natuurlijk is er reden tot voorzichtigheid. Eén historisch weekend of zelfs een goed 2026, bewijst geen structurele ommekeer, en de kloof tussen deze mega-hits en de rest van de markt blijft angstaanjagend groot; niet elke film krijgt de marketing, de sterrencast of de releasedatum die Brand New Day kreeg. Het jaar 2019 was een grand cru jaar voor cinema met een wereldwijde recette van bijna 40 miljard dollar en toen gebeurde er covid en viel de box-office terug naar 8 miljard. Ondertussen hebben de studio’s de cijfer naar 27 miljard opgebracht en wie weet komt 2026 in de buurt van de 30 miljard, maar er is nog een lange weg te gaan. Maar wie nu nog volhoudt dat niemand meer naar de bioscoop gaat, moet toch even stilstaan bij deze laatste dolle maanden waarin drie compleet verschillende films, van superheldenspektakel tot gruwelfilm met een schoendoosbudget, samen bewijzen dat het probleem nooit het medium was. Het probleem was slechte films maken en denken dat het publiek dat niet zou merken. Cinema is niet dood. Cinema was gewoon even aan het wachten tot Hollywood zich weer durfde te herinneren waarom mensen ooit verliefd werden op een donkere zaal.

Dit is krankzinnig :O
Endgame openede in de States met 357 miljoen
Brand New Day met 355 miljoen.
Dit is fenomenaal. Met inflantie berekening zal Endgame uiteindelijk nog altijd een grotere voorsprong hebben maar dit is wel indrukwekkend. Endgame haalde een miljard werendwijd in zijn openingsweeken, Brand New Day net niet, maar zal die grens maandag wel bereiken.
denk gwn dat mensen honger hadden naar een goeie superheld film na al die floppers van de laatste tijd
ik ga em pas volgende week kunnen zien, iedereen spoilt me nu al online 😭😭
Sony had dit wel nodig na een paar tegenvallende films dit jaar, goed voor hen
vind het wel plezant dat deze film niet weer in een of andere online rel zit zoals normaal altijd gebeurt
de hype was precies wel terecht deze keer, normaal ben ik nogal sceptisch bij marvel films
heb gelezendat de tickets voor sommige zalen al 3 weken op voorhand uitverkocht waren; vermoedelijk ook gestuurd met de hype van The Odyssey die de bioscoop weer op de kaart had gezet. Dank u Nolan, mogen ze bij Marvel/Sony zeggen.
Het Tom Holland effect 🙂
ga em deze week nog een tweede keer bekijken met mijn nichtje, ze is er zo enthousiast over
Film was nooit dood, het werd gewoon gedwarsboomd door domme beslissingen van studio’s
Damn, dit is sterk
En we moeten nog Doomsday en Dune krijgen, wat een filmjaar 😮
Vergelijk dat met die troep van een Supergirl film
Doomsday zal moeten bevestigen. Hopelijk haalt Dune 3 ook een miljard binnen.