Achtennegentig miljoen dollar zou het worden, fluisterde men vrijdagavond al in de wandelgangen. Uiteindelijk bleef het bij 84,5 miljoen enkel en alleen in de States, maar zelfs dat cijfer is compleet absurd voor een film die drie uur duurt, R-rated is en over een koning gaat die na een oorlog van tien jaar probeert thuis te geraken en daar ook 10 jaar over doet. Wereldwijd staat de teller nu op 639 miljoen dollar en goed op weg om de miljardgrens te verpulveren. Christopher Nolan heeft met The Odyssey (2026) iets voor elkaar gekregen wat zelfs Marvel op zijn beste dagen niet meer lukt: een tweede weekend dat amper terugvalt tegenover de opening, in een zomer waarin de rest van Hollywood het laat afweten. De vraag is niet of dit knap is – dat is het overduidelijk – maar wat het precies betekent. Is de bioscoopzaal terug van weggeweest, of hebben we hier gewoon te maken met één man die inmiddels boven de wetten van de markt lijkt te staan?
© Universal Studios. All Rights Reserved.
The Odyssey, Nolans meest ambitieuze project sinds Oppenheimer (2023), vertelt het verhaal van Odysseus die na de val van Troje probeert terug te keren naar zijn vrouw en zoon, en daarbij Cyclopen, sirenes en goden op zijn pad vindt. De cast leest als een who’s who van hedendaags Hollywood: Matt Damon als Odysseus, Anne Hathaway, Tom Holland en Robert Pattinson vullen de rest van het epos aan. Na een openingsweekend van 123,5 miljoen dollar en een wereldwijde start van 264 miljoen, zakte de film dit tweede weekend maar 32 procent, goed voor 84,5 miljoen dollar in Noord-Amerika. Daarmee verslaat Nolan zijn eigen record uit 2008, toen The Dark Knight (2008) in zijn tweede weekend 75,1 miljoen ophaalde.
Laten we eerlijk zijn: een val van amper 32 procent is voor een film van deze lengte en dit genre bijna onnatuurlijk. Ter vergelijking, de meeste blockbusters verliezen tussen weekend één en twee al gauw 50 tot 60 procent van hun publiek, gewoon omdat de eerste golf fans hem al gezien heeft en er niets meer overblijft dan mond-tot-mondreclame. Dat The Odyssey nauwelijks terugvalt, wijst op iets zeldzaams: mensen gaan de film een tweede keer bekijken, en dan liefst op Imax of 70mm. Dat 58 procent van de omzet uit premium zalen komt, is veelzeggend. Nolan heeft zijn publiek niet alleen overtuigd om te komen kijken, hij heeft ze overtuigd om er een avondje uit van te maken, met popcorn, drie uur zitvlees en een ticket dat torenhoog boven het gemiddelde uitstijgt.
Toch moet je oppassen om hier meteen een structureel herstel van de cinemazaal in te lezen. Het weekend an sich was namelijk bedroevend zwak; de totale Noord-Amerikaanse box office bedroeg amper 140,6 miljoen dollar, een daling van 25 procent tegenover vorig jaar. Zonder concurrentie van betekenis – Hadestown als eenmalige theatershow, een obscure noir als Motor City (2025), als een bijna woordeloze wraakthriller met Alan Ritchson, en Her Private Hell (2026) van Nicolas Winding Refn die zelfs voor zijn doen nichewaardig aandoet – had The Odyssey vrij spel. Dat is geen teken van een bloeiende industrie, dat is een teken van een industrie die op één paard wedt en geluk heeft dat het paard wint. Zet die Odyssey-cijfers naast een zwak totaalbeeld, en je krijgt niet het verhaal van “cinema is terug”, maar het verhaal van Nolan die op eigen kracht een hele maand overeind houdt.
Wat mij daarbij intrigeert, is hoe weinig traditioneel dit alles eigenlijk is. Nolan filmt geen spektakel om het spektakel; hij filmt vertrouwen. Studios geven hem budgetten die andere regisseurs nooit zouden krijgen voor een verhaal zonder cape, zonder franchise, zonder bestaande fanbase behalve, wel, Homerus. En het publiek beloont dat vertrouwen blijkbaar consequent, van Interstellar (2014) tot Dunkirk (2017) tot Oppenheimer. Dat is geen toeval meer, dat is een merk. Nolan is de enige regisseur wiens naam op een affiche evenveel trekkracht heeft als een superheld in spandex, en dat zonder ooit een sequel te maken. Knap, en eerlijk gezegd een beetje beangstigend voor een sector die verder amper nog artistieke gokjes durft te nemen.
De vergelijking met Oppenheimer, dat destijds ook een verrassingshit werd, dringt zich op, maar The Odyssey groeit sneller en breder. Terwijl Oppenheimer zich moest bewijzen tegenover Barbie (2023) in een cultureel fenomeen dat “Barbenheimer” heette, hoeft Nolan deze keer niemand te delen met wie dan ook. Dat maakt de vergelijking met The Dark Knight Rises (2012), tot dusver zijn duurste film met een budget van 250 miljoen, extra interessant: als het huidige tempo aanhoudt, wordt The Odyssey niet enkel Nolans beste openingsweekend, maar ook zijn best presterende film ooit, ver voorbij het miljard dat The Dark Knight Rises destijds haalde.
Is cinema dus terug? De cijfers zijn hoopvol, maar laten we nog niet juichen. Wat wel terug is, of eigenlijk nooit weg was: een publiek dat, mits het juiste verhaal, de juiste regisseur en de juiste schaal, nog altijd naar de zaal wil komen. Nolan bewijst dat niet de bioscoop dood is, maar de middelmatigheid die ze de voorbije jaren te vaak voorgeschoteld kreeg. Zolang dat besef niet bij de rest van de industrie doordringt, blijft dit geen opleving van het medium, maar gewoon één man die alleen het feestje viert.
Het is inderdaad gek, maar ik denk dat de film ook duidelijk maakt dat mensen naar de bioscoop gaan niet alleen voor een event maar ook voor kwaliteit.
Films alsObession, gemaakt met 750k en bijna een half miljard opgebracht bewijst dat cinema verre van dood is, de sequels, spin-offs en remakes delen in de klappen
Wel grappig na het videootje van die twee gekken die zeiden dat de film slecht was en amper het bekijken waard 😀
nee cinema is doodddd !!! ten eerste degene die nu gaan is voor de hype en dat zijn mensen die maybe 1 keer in jaar gaan .