Michelle Yeoh en Hunter Schafer in Blade Runner 2099

Een franchise omdraaien is één ding, ze op haar kop zetten iets helemaal anders: bij Blade Runner 2099 (2026) hebben de replicanten simpelweg gewonnen. Niet in een bijzin, niet als plot twist ergens in aflevering acht, maar als uitgangspunt. De mens is er de sigaret die nog nasmeult nadat het feestje al lang gedaan is, en dat is precies de soort opening waarmee je een dertig jaar oude mythologie weer relevant maakt, … of waarmee je ze finaal de grond in boort. Amazon Studios gokt op het eerste. Maar showrunner Silka Luisa is nu niet meteen de persoon die opmerkelijke series brengt (“Halo”, “Shing Girls”).

Korte inhoud Vijftig jaar na Blade Runner 2049 (2017) hebben de replicanten een opstand gewonnen en Los Angeles overgenomen; mensen zijn er nu tweederangsburgers. Olwen (Michelle Yeoh), een replicant-Blade Runner die haar laatste levensdagen aftelt terwijl ze een groep voortvluchtige replicanten opspoort. Aan haar zijde staat Cora (Hunter Schafer), een menselijke vluchtelinge die zich al zo lang voordoet als Blade Runner dat ze haar eigen menselijkheid kwijtgeraakt is. Showrunner Silka Luisa bouwde de reeks mee met scenarist Michael Green en met Ridley Scott als adviserende producent, en werkte het script verder uit met Claire Kiechel, Kirsa Rein, Tom Spezialy en Monika Revilla, gebaseerd op he werkt van Philip K. Dick. De serie moet later dit jaar op Prime landen.

© Clay Enos/Prime Video

Wat meteen opvalt: dit is geen nostalgietrip. Geen Deckard die met stramme knieën terugkeert, geen K die nog wat onopgeloste trauma’s mag uitzweten. “Blade Runner 2099” durft het te stellen zonder de bekende gezichten, en dat getuigt van een zeker zelfvertrouwen dat je niet vaak ziet bij een franchise die zo makkelijk had kunnen leunen op fandienst. In plaats daarvan krijgen we Olwen, wier levenseinde vastligt tot op de dag nauwkeurig, een premisse die eigenlijk niets meer is dan Roy Batty’s beroemde monoloog over regendruppels en tranen in de regen, maar dan uitgesponnen over een volledig seizoen en verteld vanuit het perspectief van de replicant zelf. Slim, want het is exact het soort emotionele kern die de eerste film tot een klassieker maakte, alleen wordt hij nu drager van het hele verhaal in plaats van het sluitstuk.

Yeoh in die rol is op papier een schot in de roos. Ze heeft de gelaagdheid om iemand te spelen die tegelijk oppermachtig en radicaal sterfelijk is, en na haar Oscar-jaren is ze wel de laatste die je nog hoeft te overtuigen van haar acteertalent. Schafer krijgt de moeilijkere opdracht: een personage spelen dat haar eigen identiteit al verloren heeft voor de reeks goed en wel begint. Dat is een risicovolle keuze op papier, want een protagonist zonder houvast kan net zo goed een protagonist zonder momentum worden. Of Schafer, die haar sporen verdiende in “Euphoria” maar nog niet vaak een hoofdrol van dit kaliber droeg, dat kan dragen, valt op basis van wat interviews en enkele promobeelden natuurlijk nog niet te zeggen. Maar de premisse zelf, een mens die moet herontdekken wat menselijkheid betekent in een wereld waar mens-zijn niet langer de norm is, is intellectueel spannender dan pakweg negentig procent van wat er verder aan sciencefiction op de streamingdiensten circuleert. Als Schafer hier een indrukwekkende vertolking kan neerzetten, wat ze vermoedelijk wel zal doen, zie ik haar zonder enige twijfel opduiken in de X-Men reboot.

De visuele richting is misschien wel het interessantste puzzelstuk. Luisa noemt het “sunshine noir”: geen regen zoals bij Scott, geen besneeuwde troosteloosheid zoals bij Denis Villeneuve, maar een hete, kleverige kustlijn rond Santa Monica. Dat klinkt op het eerste gezicht als een breuk met de esthetische DNA van de franchise, maar bij nader inzien is het net een logische evolutie: elke Blade Runner-film had zijn eigen klimaat, dus waarom zou 2099 daar geen nieuw hoofdstuk aan toevoegen? Het feit dat production designer Paul Inglis, die ook aan 2049 werkte, de Spinners persoonlijk onder handen nam, is een geruststellend teken dat de makers het tactiele, functionele wereldbeeld van de originele film niet gewoon overschilderen met een nieuw kleurenpalet, maar het laten evolueren volgens dezelfde logica: onderdelen hergebruiken, alles binnenstebuiten keren. Dat de productie vooral op praktische sets en decors leunt in plaats van op groenschermen, belooft ook wat voor de acteurs, die tenminste iets hebben om tegen te leunen.

Waar ik toch een wenkbrauw optrek, is bij de betrokkenheid van Ridley Scott zelf. Een schepper die meekijkt over de schouder van zijn opvolgers kan een zegen zijn, zoals bij Villeneuve, die de canon respecteerde zonder er slaafs aan vast te klampen. Het kan ook verstikkend worden wanneer “zijn zegen krijgen” belangrijker wordt dan een eigen visie durven neerzetten. Luisa’s woordkeuze, dat ze vooral zijn “originele intenties” wilde begrijpen, doet vermoeden dat de balans hier goed zit, maar het is iets om in de gaten te houden zodra de eerste aflevering effectief te zien is.

Op basis van wat er nu ligt, casting, conceptuele lef, een schrijver die de wereld van 2049 door en door kent, en een visuele richting die zowel eerbied als eigenzinnigheid toont, is “Blade Runner 2099” het soort vervolg dat je niet cynisch mag afdoen als nog maar een reboot. Het is een gok, en een intelligente. Of die gok ook renderen zal, weten we pas in 2027, maar voorlopig verdient deze wereld waarin de mens de bijrol speelt, het voordeel van de twijfel.