Er zijn documentaires die je informeren, en er zijn documentaires die je iets afnemen: de mogelijkheid om nog te zeggen dat je het niet wist. American Doctor (2026) behoort onmiskenbaar tot die tweede categorie, en dat begint al in de openingsscène, waarin een van de hoofdpersonages zijn eigen regisseur de les leest. Terwijl Poh Si Teng voorstelt om foto’s van dode Palestijnse baby’s te vervagen uit respect voor hun waardigheid, kapt Dr. Mark Perlmutter haar bruusk af: hun lichamen vertellen het verhaal van dit trauma, zegt hij, en wegkijken helpt niemand. Weinig films durven zo openlijk hun eigen ethische twijfels op te voeren, laat staan de makers een les te leren in hun eigen film.
© Watermelon Pictures
Korte inhoud American Doctor volgt drie Amerikaanse artsen, met sterk uiteenlopende achtergronden, die tussen december 2024 en december 2025 vrijwillig naar Gaza trekken om er gewonde kinderen te behandelen. Dr. Perlmutter is joods en orthopedisch chirurg, Dr. Feroze Sidhwa is een Pakistaans-Amerikaans traumachirurg, Dr. Thaer Ahmad is Palestijns-Amerikaan en werkt als spoedarts in Chicago. Terwijl Perlmutter en Sidhwa erin slagen het Nasser-ziekenhuis in Khan Younis te bereiken, wordt Ahmad, ondanks zijn Amerikaanse paspoort, aan de grens tegengehouden, alleen vanwege zijn afkomst. De film schakelt voortdurend tussen de chaos van de operatiekamers in Gaza en de perszalen en congreshallen in de VS, waar de drie artsen proberen hun politieke thuisland te confronteren met wat het financiert.
Poh Si Teng, die haar journalistieke sporen verdiende bij het netwerk Al Jazeera English, maakt met dit langspeeldebuut meteen duidelijk dat ze geen afstandelijke waarnemer wil zijn. Ze filmt haar protagonisten niet als heldhaftige witte-jasfiguren, maar als mensen die zichzelf onderweg herontdekken, soms tegen wil en dank. Dat die ontdekkingsreis niet symmetrisch verloopt, is precies waar de film zijn scherpste inzicht uit haalt: drie artsen met identieke opleiding en missie worden door Israël allesbehalve gelijk behandeld. Wie Palestijns is, komt er niet in. Wie dat niet is, wél. Die ongelijkheid, koeltjes en zonder commentaar in beeld gebracht, zegt meer dan een uur aan talking heads zou kunnen.
Wat de montage betreft, heeft Teng duidelijk gekeken naar hoe fictieseries als “The Pitt” (2025) spanning opbouwen in medische settings, en dat werkt verrassend goed. De cinematografie van Ibrahim Al Otla en Christopher Renteria weet het onderscheid te bewaren tussen tonen en exploiteren, tussen bewijs leveren en leed etaleren. De camera blijft hangen wanneer het moet, snijdt weg wanneer het kan, en die discipline is precies wat dit soort materiaal nodig heeft om overtuigingskracht te behouden in plaats van af te stompen. Toch is de film niet onberispelijk qua tempo: de talrijke overgangen tussen ziekenhuisscènes en Amerikaanse mediaoptredens creëren af en toe een soort ritmisch hikken, alsof de editors zelf niet helemaal wisten welk van de twee verhalen zwaarder moest wegen.
Acteren is hier uiteraard niet aan de orde, maar de drie artsen functioneren wel degelijk als personages met een dramatische boog, en dat is knap regiewerk. Perlmutter is de onbezonnen, bijna theatrale stem die het woord “genocide” niet schuwt. Sidhwa is de pragmaticus die zijn woede binnenhuids houdt tot ze eruit barst in een late, verpletterende bekentenis van schuldgevoel. Ahmad, de meest ingehouden van de drie, krijgt misschien wel de meest tragische lijn: hij mag zijn eigen ziekenhuis niet betreden, en moet toekijken vanop afstand terwijl zijn collega’s het werk doen waarvoor hij was opgeleid. Dat Teng die frustratie nooit forceert, maar gewoon laat bestaan in stiltes en blikken, bewijst dat ze haar onderwerp vertrouwt.
Het scenario, voor zover je daarvan kunt spreken bij een documentaire, is eigenlijk gewoon de realiteit zelf, ongesorteerd en confronterend. Statistieken over gebombardeerde ziekenhuizen worden niet als droge cijfers gepresenteerd, maar ingebed in beelden van kinderen op brancards, wat de film soms bijna ondraaglijk maakt om te bekijken. Dat is precies de bedoeling. American Doctor weigert de kijker de troost van vaagheid; het dwingt je een standpunt in te nemen over wie waardig is om gezien te worden, en wiens dood telt in het nieuws. Wie na deze film nog neutraal wil blijven, heeft simpelweg niet goed gekeken.
Soms voelt de balans tussen de scènes waarin de artsen in de VS hun pleidooi houden en die van de noodhulp in Gaza wat ongelijk verdeeld, alsof Teng nog worstelde met de vraag wiens verhaal ze eigenlijk vertelt: dat van de artsen, of dat van hun patiënten. Maar dat is een kleine smet op een film die zijn morele urgentie nooit inruilt voor comfort. American Doctor is geen film die je “leuk vindt”. Het is een film die je verplicht bent te zien, en waarschijnlijk nooit meer helemaal loslaat.
Zou een noodzakelijk kijkmoment moeten zijn van scholieren, die zo het gezicht van oorlog tonen.
Zal wel niet vertoond worden in de States en geblokkeerd worden door de joodse lobby
Erg dan de palestijnen zijn beland in een gruwelijk conflict tussen twee radicale regimes die elk maar weinig oog hebben voor hun bevolking.