Er is iets grappigs aan een studiobaas die zijn eigen film moet redden en daarbij zowat zijn eigen aureool aan diggelen gooit. James Gunn wilde bewijzen dat het DC Studios-project groter was dan hemzelf. Na het fiasco van Supergirl (2026) lijkt het net andersom: zonder hem staat er niets overeind, en met hem blijkbaar ook niet genoeg. In ieder geval zijn er na het box-office fiasco veel donderwolken aan de hemel en zou dit wel eens het einde van de rit voor James Gunn kunnen zijn als DCU baas, wat eigenlijk al een dwaze positie was. Ofwel regisseer je films ofwel je de films in goede banen leiden, maar ja kan niet dirigent zijn én de eerste viool-speler. Supergirl is een symptoom, geen oorzaak. De echte oorzaak is een baas die tegelijk kunstenaar, curator en eindverantwoordelijke wil zijn, in een structuur die daar eigenlijk geen precedent voor kent. Kevin Feige bemoeit zich intensief met Marvel, maar regisseert zelf niets. Gunn doet beide, en dat wringt.
© DC Studios
Volgens The Hollywood Reporter liep de postproductie van Supergirl volledig uit de hand. Regisseur Craig Gillespie en producent James Gunn botsten over de richting van de film, waarna de studio zelf de montage overnam, een eigen schrijver en editor inschakelde en uiteindelijk een “bakeoff” organiseerde tussen Gillespies versie en die van de studio. Die laatste won, met amper twee punten verschil in scores bij een testpubliek, en ging in juni in première. Het resultaat: een openingsweekend van 37 miljoen dollar, een tweede weekend met een terugval van meer dan 74 procent, en een geschatte recette van 130 tot 145 miljoen dollar wereldwijd tegenover een budget van rond de 175 miljoen. Ondertussen circuleren geruchten dat Gunn en medeoprichter Peter Safran hun functie als DCU-baas niet zullen behouden zodra de overname van Warner Bros. door Paramount, onder leiding van David Ellison, is afgerond.
Het venijnige aan deze hele affaire is dat Gunn zichzelf jarenlang heeft gepositioneerd als de smaakmaker van het universum. Niet als de manager op de achtergrond, maar als de gast die zelf de scripts herschrijft en zelf op sociale media komt uitleggen waarom kwaliteit zijn enige richtlijn is. Dat is een sympathieke houding zolang alles werkt. Zodra het misloopt, wordt diezelfde alomtegenwoordigheid een blok aan het been. Wie zich zo nadrukkelijk verantwoordelijk maakt voor het succes, kan zich moeilijk wegdraaien van de mislukking.
En dat is precies wat er nu gebeurt. Gillespie, de man achter I, Tonya en Cruella, kreeg een James-Gunn-studiomontage door zijn strot geduwd, zag zijn eigen versie – elf minuten langer, met meer aandacht voor Matthias Schoenaerts’ schurk Krem – nipt verliezen in de testscreenings, en draagt nu alsnog de schuld voor een film die niet meer zijn film was. Dat is geen incident, dat is een patroon dat iedere regisseur met een beetje zelfrespect zich aantrekt. Waarom zou je een DC-project aannemen als je uiteindelijk toch enkel de uitvoerder bent van iemand anders zijn smaak in soundtracks? Iets wat Batman-regisseur Matt Reeves ook duidelijk heeft gemaakt. Echter, ik denk niet dat 11 minuten meer of minder van Krem het verschil hadden gemaakt.? De film stak gewoon slordig in mekaar en dat is meer de schuld van de scenarist dan van de regisseur, ook al komt hij ook niet zonder kleerscheuren uit dit verhaal.
Dat wantrouwen zat er trouwens al vóór Supergirl instortte. Verhalen over regisseurs die wegliepen omdat ze niet onder Gunns duim wilden werken, deden al in oktober de ronde. De slate bewijst het intussen zelf: The Brave and the Bold zit al sinds 2023 zonder regisseur of datum, een Bane-en-Deathstroke-project heeft geen cast, en Wonder Woman is, naar eigen zeggen van de scenarist van Supergirl, nog nergens – en krijgt vermoedelijk (- hopelijk) een nieuwe scenarist. Projecten stagneren niet toevallig wanneer regisseurs staan te springen om ze te maken. Ze stagneren wanneer niemand het risico wil nemen. Regisseur hebben de creatieve leiding van een film, en wanneer deze leiding gedwarsboomd wordt door inmenging van studio’s of celebrity-acteurs, dan krijg je vaak een wankel resultaat waarvoor de regisseur alsnog de volledige verantwoordelijkheid voor draagt. Daarom is het belangrijk voor een regisseur om zijn strepen in het zand te zetten. Maar het is een ingewikkelde onderneming, want ook al ben je de baas over alle creatieve aspecten, werk je nog altijd wel voor een studio.
Het probleem van Supergirl is dat James Gunn de verkeerde mensen op het project heeft gezet, vermoedelijk met het gedacht dat hij hun werk kon micro-managen. De scenariste Ana Nogueira has geen ervaring met comics en had zelfs nog geen enkele langspeelfilm geschreven en de regisseur had evenmin comic-ervaring laat staan ervaring in grootschalige actiefilms. Is dat noodzakelijk? Wel neen, het kan zijn dan een beginnend regisseur uitpakt met iets geweldig, maar het is vaak de uitzondering dan de regel. Meestal hebben de filmmakers enige background in visuele effecten of assistentie op grote actiefilms. Voeg daarbij toe dat Gillespie letterlijk gecorrigeerd moest worden over zijn halfbakken kennis van de Woman of Tomorrow-comic en je krijgt een klimaat waarin het regisseren van een stripverhaalfranchise niet langer een erfenis is, maar een examen. Wie faalt voor dat examen, faalt voor altijd, in het publieke geheugen tenminste. Inmenging van een studio-baas in een filmproductie is trouwens meer een regel dan een uitzondering, voor zover het gaat om discussies die het product naar een hoger niveau kunnen tillen. Dat James Gunn zwaar heeft moeten ingrijpen zal vermoedelijk te maken hebben met een niet-overtuigend resultaat. En dan moet je beginnen oplappen met reshoots en rewrites door Jeremy Slater, wat nooit ideaal is. Had Gunn hier twee zwaargewichten op gezet, dan was Supergirl met deze cast én gebaseerd op deze comic een WARE HIT geweest. Zonder twijfel.
Met Ellison en Paramount die de teugels overnemen, is het niet ondenkbaar dat een nieuwe eigenaar liever een klassieke studiostructuur ziet dan een auteur-baas met een contract dat sowieso eind 2026 of 2027 afloopt. Clayface en vooral Man of Tomorrow worden dan niet zomaar vervolgfilms, maar sollicitatiegesprekken. Slaagt Gunn daar niet in, dan hoeft niemand hem nog te ontslaan; het contract loopt gewoon af, en niemand tekent een nieuw. Het ironische lot van James Gunn is dat hij DC net geloofwaardiger wilde maken door zijn eigen stempel overal op te drukken, en dat diezelfde stempel nu als bewijsstuk tegen hem wordt gebruikt. Als Supergirl het proces is, dan is dit vonnis wellicht al geschreven.
Toen ik de film zag dacht ik echt te kijken naar een Guardians spin-off. Dit is gewoon een afgezwakte James Gunn film.
Ik vond Supergirl nog wel een ok film, het is wat het is, het is een comic film.
Gunn zal een keuze moeten maken en mijn gevoel zegt me dat hij regisseur zal blijven, zeker als hij eerder te kennen gaf dat het script van Supergirl het beste was wat hij onlangs had gelezen.