“IT: Welcome to Derry” (2025) waar de tanden uit Stephen King’s werk worden getrokken

Pennywise heeft al veertig jaar lang een buitenproportioneel grote grip op onze collectieve verbeelding. Tim Curry gaf hem in 1990 een soort perverse grootsheid, Bill Skarsgård hertekende hem in 2017 als iets puurder en dieper gestoord. En nu, in het tijdperk van de franchise-uitbreiding-ten-koste-van-alles, krijgt dezelfde clown een prequel op HBO. De vraag was nooit of het kon, maar of het moest. En halverwege de acht afleveringen begint het duidelijk te worden dat deze serie eigenlijk een biografie is zonder tanden. Een mooi stadje met zalige production design, maar het script lijdt aan bloedarmoede, soms letterlijk. IT: Welcome to Derry (2025) is een prequel op de tweedelige verfilming van Stephen King’s gelijknamige roman, ontwikkeld door Andy Muschietti, zijn zus Barbara Muschietti en Jason Fuchs.

© Warner Home Video

Korte inhoud –  De serie speelt zich af in 1962 in het fictieve Derry, Maine – precies 27 jaar voor de gebeurtenissen uit de eerste film. In het centrum staat de zwarte familie Hanlon: vader Leroy, een Koreaanse Oorlogsveteraan gestationeerd op een nabijgelegen luchtmachtbasis, zijn activistische vrouw Charlotte en zoon Will, de latere vader van Mike Hanlon uit de originele verhaallijnen. Tegelijkertijd vormt zich een nieuwe generatie buitenstaanders die geconfronteerd wordt met Pennywise, terwijl (en hier kom het) … het Amerikaanse leger de moorddadige clown probeert in te zetten als wapen in de Koude Oorlog.

Wie bedenkt het? Wel in ieder geval niet Stephen King. De centrale premisse van Welcome to Derry draait eromheen dat de Amerikaanse luchtmacht Pennywise wil vangen om hem op de Russen en Cubanen los te laten. Er zijn 13 “pilaren” nodig – rotsscherven van de kooi waarmee het wezen miljoenen jaren geleden naar de aarde reisde – die al eeuwen worden bewaakt door een inheemse stam. Om dit alles in goede banen te leiden wordt Chris Chalk als een jonge Dick Hallorann ingeschakeld, het karakter van de helderziende kok die King-fans kennen uit The Shining (1980). Chalk is veruit het sterkste element van de serie – hij draagt Hallorann met een soort gedoemde waardigheid die de rest van de reeks niet kan evenaren. Maar zelfs hij kan de absurditeit van de overkoepelende plot niet redden.

De thematische ambities zijn legitiem. Welcome to Derry wil iets zeggen over Amerika: over racisme, militarisme, de holle belofte van de naoorlogse droom. De openingssequentie die de perfectie van het kleinstedelijke Derry doorbreekt met onderaardse gruwel, op de klanken van het wiegeliedje “A Smile and a Ribbon” – belooft precies dat soort satirische snijkracht. En hadden ze dit aangehouden, dan was dit een knappe serie geworden. Maar helaas lost de rest van de reeks die belofte niet in. De burgerrechtenbeweging en de Koude Oorlog duiken op als decor, niet als thema. Wanneer een personage letterlijk uitlegt wat “manifest destiny” betekent, en een ander vraagt of Amerika wel echt mensen zomaar opsluit, weet je dat de schrijvers hun metaforen wantrouwen. King zelf is niet altijd de subtielste als het op sociale commentaar aankomt, maar Welcome to Derry slaagt er zelfs niet in zijn niveau te bereiken.

Taylour Paige als Charlotte Hanlon heeft echte aanwezigheid op het scherm – ze is waarschijnlijk het meest volledige personage dat de serie te bieden heeft. Jovan Adepo als haar man Leroy doet wat hij kan met een rol die te veel op één eigenschap leunt: hij kan geen angst voelen. James Remar als generaal Shaw en Madeleine Stowe in een raadselachtige bijrol leveren solide werk, maar worden te weinig benut. De kindergroep (de nieuwe generatie losers) is goed gecast, met Clara Stack als de traumatische Lilly en Matilda Lawler als haar vriendin Margie als opvallendste namen, maar de schrijvers geven hen te weinig om mee te werken. Ze zijn eerder symbolen van lijden dan mensen van vlees en bloed.

Muschietti, die na The Flash (2023) flop eigenlijk aan de kant werd gezet, regisseert een aantal sleutelepisodes en zijn vingerafdruk is herkenbaar: herhaalde zinnen, wazige figuren met bevroren grijns, CGI-wezens die iets te nadrukkelijk in beeld worden gebracht. De horror-elementen werken soms . Een scène in een supermarkt en een ooggerelateerde sequentie blijven hangen, maar het gevoel van echte dreiging brokkelt snel af. Tegen de vijfde aflevering beginnen de angsten gewichtloos aan te voelen. Ironisch genoeg is het griezeligste moment van de reeks er één zonder enig bovennatuurlijk element: een personage dat rustig beschrijft wat er met andere kinderen is gebeurd. Dat is het soort horror waar King groot in is, en dat de serie zelden bereikt. Hoewel, Andy regisseerde de eerste 2 episodes en de laatste twee en deze zijn ook de 4 sterkste van de serie. Wat duidelijk is, het voor hem tijd om dat It-ballonetje te laten vliegen. De man heeft talet, maar in dergelijke afkooksels van zijn eigen werk, komt dat niet meer tot uiting.

© Warner Home Video

Pennywise zelf, want dat is toch waarom iedereen kijkt, is opmerkelijk afwezig in de eerste vijf afleveringen. Skarsgård was aanvankelijk aarzelend om terug te keren; het kost hem naar eigen zeggen veel om zo lang in het hoofd van zo’n duistere figuur te leven. Dat hij uiteindelijk toch instapte en zelfs uitvoerend producent werd, suggereert dat hij geloofde in het project. De serie beloont dat vertrouwen niet. Elke keer dat de makers Pennywise’s achtergrond proberen te verklaren – zijn herkomst, zijn “kooischerven”, zijn mythologie – krimpt de figuur in plaats van te groeien. Horror gedijt bij het onbekende. Welcome to Derry legt alles uit tot er niets meer te vrezen valt.

De serie werd opgenomen in Port Hope, Ontario – toevallig de locatie van de enige Canadese uraniumomzettingsfaciliteit, wat een toepasselijk radioactief randje geeft aan een productie die haar eigen kernmaterie langzaam vergiftigt. Wat overblijft is een reeks die haar franchise-verplichtingen serieuzer neemt dan haar verhaal, die Stephen King-easter eggs strooit als snoep na carnaval (zoals een gevangenenbus met “Shawshank” op de zijkant, een schoolbus met nummer 237, …) maar vergeet dat al die verwijzingen enkel beklijven als het omliggende verhaal sterk genoeg is. Welcome to Derry is een mooi gebouw zonder fundering. Pennywise hoeft niet eens moeite te doen: de reeks zinkt vanzelf weg in de riolen. Seizoen 1 van “IT: Welcome to Derry” is vanaf 20 mei 2026 bij jou thuis op DVD, Blu-Ray en Steelbook 4K UHD met heel wat bonus materiaal alsook een leuke set verzamelkaarten en miniposter.