Er bestaat geen genadelozer vonnis in Hollywood dan een lege bioscoopzaal. Niet de slechte recensie, niet de venijnige tweet, niet eens de teleurgestelde fanbase – maar gewoon die sombere stilte van stoelen die leeg blijven. En toch is er iets nog symbolischer: het moment waarop IMAX beslist dat jouw grote ‘comeback’-film ruimte moet maken voor een halfbakken speelgoedfranchise uit de jaren tachtig. Dat is precies wat er gebeurd is met The Mandalorian and Grogu (2026), het eerste Star Wars-avontuur op het grote scherm in zeven jaar – en het voelt als een klap in het gezicht die Disney volledig aan zichzelf te danken heeft. Wij hadden het voorspeld, en met ons iedereen die deze soep heeft gevolgd.
© Amazon MGM
The Mandalorian and Grogu volgde Din Djarin en zijn groene bondgenootje in hun eerste echte bioscoopavontuur. Na een gemiddeld openingsweekend van zo’n 81 miljoen dollar stortte de film in zijn tweede week in elkaar met een val van bijna 70%, goed voor amper 25 miljoen dollar. Dat duwde de film naar de derde plaats – achter twee low budget horrorfilms. IMAX reageerde snel en kondigde aan dat Masters of the Universe (2026) vanaf 5 juni ook in het premium grote formaat zou draaien, wat de exclusiviteit van Mando feitelijk beëindigt.
Om te begrijpen hoe diep die val is, helpt context. Elke Star Wars-film heeft in het verleden zijn openingsweekend in de honderden miljoenen mogen verwelkomen. Zelfs Solo: A Star Wars Story (2018), tot nu toe de grote maatstaf voor een Star Wars-flop, opende met 84 miljoen dollar over drie dagen. The Mandalorian and Grogu haalde 81,6 miljoen – en dat terwijl het Memorial Day-weekend normaal gezien een extra dagje bezoekers oplevert. De teller van vergelijkingen met Solo stopt ook niet bij het openingsweekend: Solo klapte in zijn tweede week met 65% in mekaar, Manda doet het slechter. Analisten twijfelen er openlijk aan of de film ooit de break-even van zo’n 400 miljoen dollar zal bereiken, laat staan de globale 600 miljoen die sommigen als drempel noemen. Bij een productiebudget van 165 miljoen dollar, exclusief marketingkosten, loopt Disney het risico op een verlies van meer dan 100 miljoen. Dat is geen tegenvaller. Dat is een ramp.
Wat de timing van IMAX’s beslissing zo pijnlijk maakt, is de symboliek ervan. Masters of the Universe – een herstart van de Mattel-franchise die lang gold als het toonbeeld van eighties-kitsch – stond aanvankelijk helemaal niet gepland voor IMAX. Meer nog, het zag er naar uit dat dit een grote flop zou worden nadat deze moest opboksen tegen een star Wars film. Mando had die schermen voor zichzelf, als scepter van zijn eigen dominantie. En dan, amper twee weken na de release, gooide IMAX een exclusieve poster online van Nicholas Galitzine als He-Man op een Sky Sled, achtervolgd door Skeletors ronkende Roton-voertuigen. De boodschap was kraakhelder: als jij je schermen niet vult, doet iemand anders het wel. En die iemand rijdt op een vliegende ski en schreeuwt “By the power of Grayskull”.
De film van regisseur Travis Knight – die zich eerder bewees met het verrassend warme Bumblebee (2018) – lijkt alvast de juiste intenties te hebben. De vroege reacties op de rode loper waren opvallend enthousiast: lof voor de cast, de kleurrijke sets en een script met gevoel voor humor. Naast Galitzine staan er namen als Idris Elba als Man-At-Arms, Jared Leto als Skeletor en Alison Brie als Evil-Lyn. De muziek is van Daniel Pemberton, met een bijdrage van Queen-gitarist Brian May én een themalied van The Darkness – wat meteen duidelijk maakt dat niemand hier de ironie vreest. Of het ook effectief zal werken als grote blockbuster, valt nog af te wachten. Maar de buzz is er, en dat is meer dan wat Manda na zijn première meekreeg.
Want daar wringt het schoentje voor Star Wars. Het probleem zit niet in Pedro Pascal, die als Din Djarin ongetwijfeld zijn best doet. Het probleem zit niet eens volledig in de film zelf – de gemengde kritieken wijzen op een degelijke maar weinig ambitieuze productie. Het echte probleem is dat Disney jarenlang zijn fanbase de middenvinger gaf en een nieuw publiek wou aanspreken en dat met een stroom van Disney+-series van wisselende kwaliteit en films die gewoon de lore door het slijk haalden. En niet alleen heeft de oorspronkelijke fanbase stilletjes afgehaakt en de jongere generatie is gewoon onverschillig bij de franchise. Manda en Grogu zijn bij het grote publiek verschoven van ‘must-see cinema’ naar ‘iets wat we vanzelf wel eens op tv zullen zien’. Dat is de gevaarlijkste staat waarin een franchise kan terechtkomen.
De IMAX-kwestie heeft bovendien een bredere institutionele dimensie. Disney en IMAX zitten niet bepaald op dezelfde lijn. De aankondiging van Disneys eigen ‘Infinity Vision’-certificering – een zelfbedacht premium label dat onafhankelijk is van IMAX en zijn eigen eisen stelt aan schermgrootte en audiostandaarden – ruikt naar een corporate machtsspel dat minder over kijkerservaring gaat dan over wie de kassa controleert. Dat Avengers: Doomsday straks zonder IMAX-schermen in Amerika in première gaat – omdat het botst met Dune: Part Three dat een exclusiviteitscontract bij IMAX heeft – illustreert hoe de verhoudingen verstoord zijn geraakt. Disney speelt hoog spel, maar de pionnen liggen op dit moment niet gunstig.
De vraag is niet of Star Wars kan herstellen – dat kan het, in principe maar ik zie geen enkele stappen in die richting. Het afzetten van Kathleen Kennedy en haar vervangen door Dave Filoni is als de kapitein wisselen op een zinkend schip en zich niks aantrekken van het gat in de boeg. Zoals ik al eerder had gezegd, moet er een tabula rasa komen. Het herstel vereist meer dan een goede film. Het vereist een fundamenteel andere aanpak: minder content als opvulling, meer cinema als evenement. Zolang Disney niet begrijpt dat het publiek enkel nog in de bioscoopzaal kruipt voor iets wat het elders niet kan krijgen, blijft elke nieuwe Star Wars-release een gok op loyaliteit die al lang niet meer vanzelfsprekend is. En intussen zit He-Man op het grootste scherm. Dat is misschien niet de aardverschuiving die het lijkt, maar het is wél een symptoom van iets dat Disney maar beter serieus neemt – voor de laatste IMAX-zaal definitief kiest voor Grayskull boven een ver sterrenstelsel.
Stel je voor dat je deze titel zou lezen 10 jaar geleden. Dit had je nooit willen geloven.
Het is beginnen wankelen na The Force Awakens
Ik denk dat He-Man ook wel zal floppen.
He-Man ziet er ook leuker uit dat die Grogu film.
Ik denk dat Masters of the Universe ook een flop wordt, want de verwachte openingsopbrengst is slechts 25 miljoen dollar tijdens zijn openigsweekend. He-Man is sinds de jaren 80 niet relevant gebleven, zoals Transformers dat wel is gelukt.
Scary Movie 6 komt ook uit en daar ga ik veel liever heen.