De trailer van In the Hand of Dante overtuigt niet

Er is iets merkwaardig troostend aan het feit dat zelfs de meest getalenteerde filmmakers soms de mist ingaan op een schaal die bijna bewonderenswaardig is. Julian Schnabel, de schilder-regisseur die ons The Diving Bell and the Butterfly (2007) en At Eternity’s Gate (2018) schonk, twee van de meest intens persoonlijke kunstenaarsportretten van de voorbije decennia, heeft met In the Hand of Dante (2025) iets gecreëerd dat op papier onmogelijk mis kon gaan, en dat toch klaarblijkelijk op spectaculaire wijze deed. De trailer die Netflix deze week dropte, is tegelijk een verleidelijk visitekaartje en een voorzichtige waarschuwing. Want wie het Venetiëfestival van vorig jaar volgde, weet dat de film er onthaald werd als de grootste misser van de editie. Momenteel staat hij op een mager 43% op Rotten Tomatoes. En toch: een trailer is een trailer. Oordelen over de film zelf is voorbarig. Wat we wél kunnen doen, is onderzoeken wat dit gevaarte belooft – en of die belofte geloofwaardig klinkt.

© Netflix

Korte inhoud: Wanneer auteur Nick Tosches (Oscar Isaac) door een maffiabaas (John Malkovich) wordt ingeschakeld om een manuscript te authenticeren dat vermoedelijk in de eigen hand van Dante Alighieri is geschreven, belandt hij in een gewelddadige wereld van georganiseerde misdaad. Begeleid door de meedogenloze huurmoordenaar Louie (Gerard Butler) steelt hij het manuscript uit Italië. Parallel daaraan volgt de film het leven van Dante zelf in de veertiende eeuw – ook gespeeld door Isaac – terwijl die zijn Goddelijke Komedie schrijft. Beide verhaallijnen zijn verbonden door een obsessieve zoektocht naar liefde, schoonheid en het goddelijke. De film, gebaseerd op de gelijknamige roman van Nick Tosches uit 2002, draait vanaf 24 juni 2026 op Netflix.

Wat de trailer onmiddellijk duidelijk maakt, is de visuele ambitie van het project. Schnabel maakt een opvallende keuze: de eenentwintigste-eeuwse misdaadverhaallijn wordt in zwart-wit gefilmd, terwijl de veertiende-eeuwse Dante-sequenties in kleur zijn gedrenkt. Het is een inversie die literaire logica heeft – het heden als moreel verwaterd, het verleden als levendig en mythisch – maar in de trailer oogt het eerder als een esthetische statement dan als emotionele noodzaak. Of Schnabel die visuele metafoor ook echt heeft volgehouden over een speelduur van 153 minuten, zullen we pas weten wanneer de film zelf beschikbaar is. De cinematografie, verzorgd door Roman Vasyanov, ziet er in de trailer in elk geval prachtig uit: rijke kadrering, tastbaar licht. Dat Schnabel als beeldend kunstenaar een instinct heeft voor compositie, staat buiten kijf.

Dan is er de cast, en die is zo rijkelijk gevuld dat je bijna begint te denken dat Schnabel iedereen in zijn adresboek heeft gebeld en niemand nee heeft gezegd. Oscar Isaac in de dubbelrol als zowel de fictieve Nick Tosches als Dante zelf – dat is een conceptueel gewaagde gok, en de trailer geeft hem genoeg ruimte om te laten zien dat hij die ambiguïteit begrijpt. Isaac is een acteur die criminaliteit en intellectuele obsessie moeiteloos kan combineren; denk aan zijn werk in A Most Violent Year (2014). Maar het is Gerard Butler die in de trailer het meest opvalt; en niet op de manier die je zou verwachten van de man die ooit 300 Spartanen aanvoerde. Als de blonde, stoïcijns gewelddadige Louie lijkt hij zichzelf volledig te hebben verlaten. Of dat een bevrijding is of verwarring, valt moeilijk te zeggen op basis van enkele minuten trailer.

De rest van de cast grenst aan het absurde – en bedoel dat als een compliment én een vraagteken tegelijk. Al Pacino als Nicks gangster oom in New Jersey, Martin Scorsese met een immens witte baard als Dantes spirituele mentor Isaiah – het klinkt als de cast van een Saturday Night Live-sketch over arthouse-cinema, maar dan bedoeld zonder ironie. Jason Momoa duikt op als een Italiaanse gangster met een accent dat weinig goeds belooft. En Gal Gadot speelt in beide tijdlijnen mee, als Dantes vastgelopen echtgenote én als Nicks Italiaanse assistente. Het is opmerkelijk dat Johnny Depps productiemaatschappij Infinitum Nihil de rechten op het boek jarenlang in handen hield – het project sleept al mee sinds 2011 – voor Schnabel uiteindelijk het roer overnam van Depp. Dat soort moeizame productiegeschiedenissen laat zelden een film onberoerd.

Het centrale idee van In the Hand of Dante is intellectueel verleidelijk: twee mannen, zevenhonderd jaar van elkaar gescheiden, verbonden door hetzelfde manuscript en dezelfde obsessie. Er is iets intens poëtisch aan het concept dat de schrijver van de Goddelijke Komedie en de schrijver die zijn leven aan dat werk wijdde, uiteindelijk dezelfde persoon blijken te zijn – of toch hetzelfde gezicht dragen. De trailer speelt daar handig op in met de zin “I know this poem so well, I feel like I wrote it myself.” Het is het soort regel dat ofwel een rijke film inleidt ofwel de diepste zin is die het script te bieden heeft. Gezien de ontvangst in Venetië hebben we een vermoeden welke van de twee het is, maar we houden ons oordeel in reserve.

Wat de trailer wél verraadt, is dat Schnabel moeite lijkt te hebben gehad om de twee verhaallijnen met gelijke energie te bedienen. De misdaadsequenties – Butler die een bar binnenstapt met de kalmte van iemand die weet wat er gaat gebeuren, Malkovich die dreigt met de stille precisie van een man die zelden zijn stem hoeft te verheffen – hebben een ritmische spanning die past bij de beste Amerikaanse gangstertraditie. De Dante-sequenties ogen eerder als een tableau vivant: mooi, maar statisch. Of dat een bewuste keuze is of een symptoom van een dieper structureel probleem, zal de film zelf moeten uitwijzen. Schnabel heeft in het verleden bewezen dat hij traagheid als instrument kan inzetten – maar traagheid zonder innerlijke spanning is iets anders.

Uiteindelijk is In the Hand of Dante het soort film waarvoor je Schnabel zowel moet bewonderen als vrezen. De man probeert iets dat geen enkel saneringsgericht studiohoofd ooit zou goedkeuren: een gewelddadige misdaadfilm die tegelijk een theologische meditatie is over liefde, God en de onsterfelijkheid van kunst, gebaseerd op een roman die zelf al een rommelig meesterwerk was. Dat het mis is gegaan in Venetië, betekent niet dat het concept onredbaar is – maar de trailer geeft te weinig aanleiding tot echt optimisme. Netflix brengt de film op 24 juni 2026 wereldwijd, na een korte theatrale release op 12 juni. Of het een fascinerende mislukking wordt of een miskende krachttoer, zullen we dan weten. Tot die tijd blijft het wat het nu is: een trailer vol talentvolle mensen die samen iets doen dat ofwel geniaal is ofwel vreselijk, en dat verschil kost precies 153 minuten.