Undertone (2025) *** recensie

Er zijn horrorfilms die je bang maken met bloed en ingewanden, en er zijn horrorfilms die je bang maken met wat je niet ziet. Undertone (2026) behoort resoluut tot die tweede categorie, en dat is precies wat hem zo verdomd ongemakkelijk maakt. Het is tevens zo’n slow-burn horror die zijn tijd neemt om ons onrustig te maken. De Filipijns-Canadese debuutregisseur Ian Tuason schreef en regisseerde deze sluipende horrorfilm voor iets meer dan een half miljoen dollar, filmde het geheel in zijn eigen ouderlijk huis in Rexdale, Toronto, en wist daarmee een zevencijferige deal bij A24 binnen te halen. Dat hij dat zelf voorspeld had, nog voor de première op het Fantasia International Film Festival in juli 2025, zegt genoeg over het zelfvertrouwen van deze man. En eerlijk gezegd: hij had gelijk.

© A24

Korte inhoud: Evy (gespeeld door de Servisch-Canadese Nina Kiri, bekend van “The Handmaid’s Tale”) is teruggekeerd naar het huis van haar moeder om haar te verzorgen in haar laatste levensdagen. Terwijl mama (Michèle Duquet) boven in bed ligt te sterven, neemt Evy ’s nachts om drie uur podcasts op met haar co-host Justin, een stem zonder lichaam (ingesproken door Adam DiMarco). Justin stuurt haar tien mysterieuze audiobestanden van een koppel dat paranormale verschijnselen ervaart in hun slaapkamer. Evy zet haar noise-cancelling koptelefoon op, en daarmee begint de ellende.

Wat Tuason slim aanpakt, is dat hij de horrorfilm letterlijk bouwt rondom de ervaring van het luisteren. Elke keer dat Evy haar koptelefoon opzet, verdwijnt de wereld rondom haar en verdwijnt ook de onze. De camera blijft rustig hangen op haar gezicht, terwijl het donkere huis achter haar als een gapend gat in het beeld aanwezig is. Wat beweegt daar in die schaduw? Is er iemand? Je weet het niet. Tuason weigert het je te vertellen. En net die weigering en aanhoudende onzekerheid is het meest effectieve wapen in zijn arsenaal. Ja, het deed me zeker terugdenken aan het efficiënte Pontypool (2008). Het is de filmische versie van wakker liggen op een donkere kamer en je afvragen of het geluid dat je hoorde de kat was of iets wat geen naam verdient. Geluidsontwerper David Gertsman en mixer Jon Lawless verdienen hier evenveel applaus als de regisseur zelf: samen bouwen ze een sonisch landschap dat je hersenen met plezier tot moes werkt.

Kiri draagt de film op haar eentje, wat je ook letterlijk mag nemen want ze is bijna het enige gezicht dat je de volledige negentig minuten te zien krijgt. Dat is een enorme opgave, en ze vervult ze met een subtiele gelaagdheid die het script soms overstijgt. Haar Evy is geen simpele scepticus die langzaam gelovig wordt; ze is een vrouw die gebukt gaat onder katholieke schuldgevoelens, een moeilijke relatie met haar stervende moeder, een zwangerschap die ze nog niet heeft verteld aan haar nutteloze vriend, en een podcast die ze om drie uur ’s ochtends opneemt omdat het nu eenmaal zo is afgesproken. Of toch omdat het spookachtiger klinkt om midden in de nacht te werken? Beide, eigenlijk. Dat de film zijn trauma-allegorie wat al te dik aanzet; met de demon Abyzou, een wezen gelinkt aan miskramen en onvruchtbaarheid, als wel erg letterlijk symbool voor katholieke schuldgevoelens rond zwangerschap, is een zwak punt, maar geen fataal gebrek. A24 doet dit wel vaker: Hereditary (2018), Midsommar (2019), zelfs Talk to Me (2022), ze draaien allemaal rond familietrauma als motor van het kwaad. Het is een beetje een recept geworden, maar een recept dat hier tenminste met originele ingrediënten wordt gekookt.

Waar het mis gaat, is naar het einde van het verhaal. Na een uur van meesterlijk geconstrueerde spanning kiest Tuason ervoor om zijn eigen sterktes de rug toe te keren en alsnog in het diepe te springen met een van de pot gerukte finale: alles tegelijk, alles luid, alles snel. De stijlbreuk is niet alleen frustrerende, ze onthult ook hoe kwetsbaar het geheel eigenlijk is. <i>Paranormal Activity, The Ring, The Blair Witch Project</i> je ziet ze allemaal voorbijvliegen in die laatste twintig minuten, als filmgeschiedenisflitsen die je liever niet had gehad. Ironisch genoeg heeft Tuason intussen de opdracht gekregen om de reboot van de Paranormal Activity-franchise te regisseren; wat hem zowel kwalificeert als de man die het genre begrijpt, als de man die er iets te graag naar wil knipogen. Of dat goed zal aflopen, valt nog te bezien.

Toch: voor een debuutfilm van een half miljoen dollar, opgenomen in het huis waar zijn ouders stierven, is Undertone een indrukwekkende prestatie. Het is de film die bewijst dat podcasting eindelijk zijn eigen horrorfilm verdiend heeft, ook al zijn de richtlijnen voor het opnemen in het holst van de nacht; noise-cancelling koptelefoon op, lichten uit, stervende moeder boven, misschien geen aanbeveling van de arbeidsinspectie. Tuason is een filmmaker om in de gaten te houden. Zijn volgende film zal moeten bewijzen of hij zijn eindigt ook kan afmaken. Tot dan: luister je vanavond naar een podcast? Doe dan toch maar even alle lichten aan. Op 13 maart 2026 is de film in een beperkt aantal zalen uitgekomen in de States en nadien in een handvol andere landen, maar distributeurs lijken niet warm te lopen voor deze prent.