Project Hail Mary (2026) **** recensie

Er zijn films die je verwachten en er zijn films die je overvallen. Project Hail Mary (2026) doet allebei tegelijk. Midden in maart dan nog wel! Traditioneel de periode waarin studio’s hun films dumpen waarvan ze twijfels hebben, knalt Amazon MGM Studios een sciencefictionblockbuster de bioscoop in die voelt alsof iemand de tijdmachine teruggedraaid heeft naar een periode waarin grote studio’s nog durfden te investeren in originele verhalen. Geen franchise, geen superheld in een pak, geen ChatGPT mashup script, geen deel zeven van iets; gewoon een verhaal van een kerel, een ruimteschip en een heleboel problemen. Dat dit ook nog eens goed is, grenst aan het miraculeuze.

© Amazon MGM Studios

Korte inhoud: Dr. Ryland Grace (Ryan Gosling), een bescheiden middelbareschoolleraar met een doctoraat moleculaire biologie die wakker wordt in een ruimteschip, zonder herinneringen en met een baard die doet denken aan iemand die al jaren geen spiegel heeft gezien. Zijn twee bemanningsleden zijn dood. Na wat bezinning komt alles terug. De aarde staat op het punt uitgedoofd te worden door microscopische organismen (astrophage genaamd) die letterlijk sterren opeten, inclusief onze eigen zon. Grace is gestuurd naar het sterrenstelsel Tau Ceti, op krap twaalf lichtjaar van huis, om uit te zoeken waarom deze ster wél immuun is. Onderweg ontmoet hij Rocky: een vijfpotige, steenachtige buitenaardse wezen dat er uitziet als de kruising tussen een krab en een zandberm, maar evenveel bijzonder veel empathie opwekt en blijkbaar op dezelfde missie is als Grace. Samen proberen ze twee beschavingen te redden.

De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van Andy Weir uit 2021, en het scenario is geschreven door Drew Goddard. Dezelfde mannen die ook al The Martian (2015) van Ridley Scott hebben geschreven. Het is geen toeval dat beide films op elkaar lijken: eenzame wetenschapper lost in het heelal één probleem tegelijk op terwijl hij grappige dingen zegt. Weir is, om het vriendelijk te zeggen, een man met een signature. Maar waar The Martian over overleven ging, gaat Project Hail Mary over verbinding. En dat is het grote verschil. Want als je Gosling dertig minuten alleen in een ruimteschip zet en hij begint vervolgens een vriendschap op te bouwen met een wezen waarmee hij aanvankelijk niet eens kan communiceren, dan heb je iets dat dichter bij wonder dan bij wetenschap staat.

De regisseurs Phil Lord en Christopher Miller zijn geen vreemden voor het genre van de onwaarschijnlijke vriendschap, denk maar aan hun Spider-Verse-saga en The Lego Movie, maar dit is hun eerste live-actionfilm in meer dan 12 jaar en 8 jaar geleden sinds dat ze door Kathleen Kennedy werden ontslaan en vervangen door Ron Howard op de Star Wars Han Solo film. En eerlijk gezegd hadden ze de tussenliggende tijd goed gebruikt. Project Hail Mary is geen comedy vermomd als sciencefiction, maar het is ook geen sciencefiction die af en toe een grap maakt. Het is een hybride, een organisme op zichzelf, net zoals de astrophage maar dan aangenamer in de omgang. De humor is soms misplaatst genoeg om je te irriteren (ja, Gosling, we snappen dat je verward bent), maar wanneer de film de grappen opzij schuift en gewoon “werkt”, dan doet hij dat met een Spielbergiaanse precisie die je adem inhoudt.

Gosling is geboren voor deze rol. De man combineert de deadpan energie van een Paul Rudd met de stille kwetsbaarheid die hij al bewees in First Man (2018). Grace is geen held in de klassieke zin: hij is een beetje klunzig, chronisch onderschat zichzelf, en heeft duidelijk geen vrienden; wat de film op een merkwaardige manier leesbaar maakt als een verlangen naar vaderschap of mannelijke intimiteit buiten de conventionele kaders. Maar dankzij Goslings volledige inzet, inclusief de danspasjes voor een buitenaards wezen, geloof je hem. Volkomen. Zijn dochters hielpen hem trouwens ook: zij spraken soms door het oortje van Rocky om hem op het set tot echte reacties te bewegen. Dat in sommige scènes zijn lach echt is omdat zijn kinderen hem iets grappigs influisterden, maakt het allemaal alleen maar ontroerend bitterzoet.

Rocky zelf, gespeeld en ingesproken door puppeteer James Ortiz, is een triomf van praktische effecten en emotionele engineering. Ja, jullie lezen het goed, dit was GEEN CGI! Het wezen heeft geen gezicht, maar toch genereert het meer empathie dan menig menselijk personage in een blockbuster. De manier waarop Grace en Rocky hun communicatie opbouwen – van staccato klikgeluiden naar een vertaalcomputer naar echte gesprekken over familie, verlies en verantwoordelijkheid – is het hart van de film. En dat hart klopt, ook al bestaat het gedeeltelijk uit zandsteen. Sandra Hüller, de bewonderenswaardige Duitstalige actrice die twee films tegelijk op de Oscars had staan met Anatomy of a Fall en The Zone of Interest, is in haar eerste Amerikaans blockbusterdebuut verrassend memorabel als de ijzige maar menselijke projectleider Eva Stratt. Haar karaoke-moment; een scene die spontaan ontstond nadat Gosling haar tussen de opnames hoorde zingen, is onverwacht één van de meest ontroerende momenten van de film. Harry Styles zal zonder twijfel zijn complimenten hebben gestuurd.

Toch is Project Hail Mary niet vlekkeloos. De film duurt misschien iets te lang, heeft één actiescène die eerder verwarrend dan spectaculair is, en soms verdrinkt het scenario in zijn eigen grappen op momenten dat de donkere ernst veel effectiever zou zijn geweest. De filosofische backbone van Weirs verhaal – dat kennis, samenwerking en geduld de enige echte superkrachten zijn – verdient eigenlijk een toon die net iets moediger kiest voor stilte boven gemakkelijk gelach. Ook al vond ik de film geweldig, en raad ik iedereen aan om deze te zien op IMAX, is het wel een film die ik geen tweede keer zal bekijken. Niet omdat hij slecht is (hij is op zijn best ronduit geweldig) maar omdat zijn kracht volledig afhankelijk is van één ding: verrassing. En verrassing, per definitie, is een eenmalig gebruik. Rocky is minder een karakter met diepgang dan een geweldig geïntroduceerd idee. In tegenstelling tot een 2001: A Space Odyssey (1968) of zelfs een The Martian, had ik niet het gevoel dat we hier een film hebben met meerdere lagen. Je kijkt een tweede keer voor het knappe script, de spanning, de thematische subtiliteit, of gewoon omdat de personages je oprecht boeien los van wat ze meemaken. In Project Hail Mary zijn de personages echter grotendeels vehikels voor de plot. Grace is charmant, maar uiteindelijk eerder een archetype van de aarzelende held die groeit door omstandigheden, dan een mens met tegenstrijdigheden die je blijft intrigeren. Eva Stratt, gespeeld door de ijzersterke Sandra Hüller, is het interessantste personage van de film, maar ze krijgt te weinig ruimte. Ze verdwijnt net wanneer je meer van haar wil. Dit zegt overigens niets negatiefs over de film als ervaring. Er bestaat een legitieme categorie cinema die je eenmalig consumeert en waarvoor je dankbaar bent, zoals een goede thriller of een goed verteld sprookje.

Maar laat dat de pret niet bederven. In een tijd waarin de bioscoop overspoeld wordt door sequels en franchise-fatigue, is Project Hail Mary een oprechte herinnering aan waarom we überhaupt in die donkere zaal gaan zitten: om iets te zien wat we nooit eerder gezien hebben, en om ons even minder alleen te voelen. Net zoals Grace en Rocky. En DoP Greig Fraser blijft voor mij één van de meest talentvolle fotografen in Hollywood, dus dit wil je zeker ontdekken op het grootst mogelijke scherm. De film heeft 248 miljoen dollar gekost en zal rond de 500 miljoen moeten ophalen voor een break-even, en met hun sterke opening (140 miljoen wereldwijd in eerste weekend) zal dit misschien wel lukken. Een kerel, een rots en het einde van de wereld: Project Hail Mary is het blockbustersprookje dat we verdienden. Op 18 maart 2026

is de film bij ons uitgekomen.