Twee tieners op de vlucht van een hondsdolle aap in Primate

Kijk, als Johannes Roberts je op het podium van Fantastic Fest vertelt dat hij niet kan geloven dat een grote studio hem deze film heeft laten maken, dan weet je dat je in voor een rit zit. En bij Primate (2026) klopt dat helemaal. Dit is een film die eruitziet alsof iemand midden in de nacht wakker werd met de gedachte: “Wat als Cujo, maar dan met een chimpansee? En wat als we hem echt, echt kwaad maken?” Het resultaat? Negentachtig minuten van pure, onversneden chaos waarbij je niet weet of je moet lachen of je gezicht moet bedekken.

© Paramount Pictures

Korte inhoud: Johnny Sequoyah speelt Lucy, een studente die na haar eerste jaar college terugkeert naar het paradijselijke Hawaii om tijd door te brengen met haar dove vader Adam (Oscarwinnaar Troy Kotsur) en jongere zus. Ze brengt een paar vrienden mee, waaronder Jessica Alexander en Victoria Wyant. Oh ja, en het gezin heeft een huischimpansee genaamd Ben. Wat kan er misgaan? Nou, alles, als Ben door een mangoest met rabiës wordt gebeten en besluit dat het tijd is om zijn menselijke familie op de meest gewelddadige manier mogelijk te terroriseren.

Roberts heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat dit zijn persoonlijke hommage is aan Stephen King’s Cujo (1983). “Ik ben een enorme Stephen King-fan,” zei hij op het festival, “en een enorme fan van Cujo.” Hij vertelde dat hij zijn moeder’s hond rond het zwembad zag lopen en dacht: dit zou eigenlijk een verschrikkelijk scenario zijn. En dus plaatste hij zijn hoofdpersonen in een zwembad, wetende dat Ben niet kan zwemmen en dat zijn hydrophobie hem bij het water vandaan zou houden. Het is briljant simpel en tegelijkertijd angstaanjagend effectief. Roberts heeft al vaker bewezen dat hij weet hoe je mensen opgesloten houdt en laat lijden; zijn 47 Meters Down (2017) verdiende 62 miljoen dollar op een budget van amper 5 miljoen. Die man weet hoe je claustrofobie verkoopt.

Maar wat Primate echt onderscheidt, is de toewijding aan practical effects. In een tijdperk waarin alles CGI is, besloot Roberts om old school te gaan. Ben wordt gespeeld door bewegingsspecialist Miguel Torres Umba, gecombineerd met adembenemend werk van het Britse Millennium FX; hetzelfde team dat verantwoordelijk is voor monsters in Doctor Who en effecten in films als Saving Private Ryan en Gravity. Het resultaat is een chimpaap die tegelijkertijd sympathiek en absoluut doodeng is. Recensenten zijn het erover eens: je gelooft echt dat dit beest je gezicht eraf kan rukken. En dat doet hij ook, meerdere keren.

De gore in Primate is niet voor de zwakken van hart. We hebben het hier over kaakbotten die worden verwijderd, schedels die worden ingeslagen en gezichten die worden afgepeld. Johnny Sequoyah noemde het “één van de meest gruwelijke films die ik ooit heb gezien” en zei dat sommige sterfscènes mogelijk de ergste zijn die ze ooit in de bioscoop heeft gezien. En dat komt allemaal van iemand die in de film speelt. Het publiek bij de première reageerde met een mix van gelach en “oh nee” momenten – precies wat Roberts wilde. Hij wilde dat Ben een persoonlijkheid heeft, “bijna als Freddy Krueger,” zoals hij het zelf omschreef. Kotsur’s aanwezigheid tilt de film naar een hoger niveau. Zijn rol als dove vader voegt een unieke spanning toe – er zijn momenten waarop hij niet kan horen dat Lucy hem waarschuwt voor gevaar, wat leidt tot enkele van de meest intense scènes in de film. Kotsur vroeg zelfs of ze een van de meest gruwelijke rekwisieten voor hem verborgen konden houden zodat zijn reactie echt zou zijn. Wat je op het scherm ziet, is zijn daadwerkelijke eerste reactie op een zwaar verminkt lijk. Dat is commitment aan de kunst. Of masochisme. Waarschijnlijk allebei.

De film is al vertoond geweest voor een select publiek en verschillende recensenten wijzen erop dat de menselijke personages nogal oppervlakkig zijn; een probleem dat vaak voorkomt in dit soort creature features. De dialoog is soms pijnlijk slecht, en sommige van de beslissingen die de personages nemen, doen je met je ogen rollen. Waarom pak je geen wapen op als je wordt aangevallen door een chimpansee? Waarom denk je dat je met je blote handen kunt vechten tegen een dier dat vijf keer sterker is dan jij? Maar goed, dit is horrorgenre 101. Als de personages slimme beslissingen namen, zou de film na twintig minuten afgelopen zijn. Wat Primate wel goed doet, is zichzelf niet te serieus nemen terwijl het tegelijkertijd volledig toegewijd is aan zijn absurde premisse. Roberts weet dat dit een B-film is, maar hij maakt hem alsof het een A-productie is. De cinematografie is strak, de editing is precies, en de score – duidelijk geïnspireerd door John Carpenter – zit constant op de achtergrond en bouwt de spanning op zonder ooit te dominant te worden. Dit is geen film die pretendeert diepgang te hebben. Het is een film die wil dat je geniet van het bloederige spektakel, en daar slaagt hij wonderwel in.

De film kreeg bij zijn première op Fantastic Fest 2025 een Rotten Tomatoes score van 92%, wat indrukwekkend is voor een januari-horrorfilm. Januari is traditioneel de dumping ground voor films waar studio’s geen vertrouwen in hebben, maar Paramount lijkt te geloven dat Primate genoeg heeft om publiek naar de bioscoop te trekken. En eerlijk gezegd hebben ze waarschijnlijk gelijk. Dit is precies het soort film dat je met een groep vrienden wilt zien, schreeuwend en lachend terwijl Ben weer een nieuwe, creatieve manier vindt om iemand te vermoorden. Roberts heeft al aangegeven dat dit waarschijnlijk zijn laatste project in het “mensen in gevaar” genre is na zijn succesvolle 47 Meters Down: Uncaged (2019). Hij heeft zijn punt gemaakt. Hij kan spanning creëren, hij kan practical effects gebruiken op een manier die CGI beschaamd maakt, en hij weet hoe hij een publiek zowel moet laten lachen als in hun stoel moet laten kruipen van ongemak. Primate is misschien geen meesterwerk, maar het is wel precies wat het belooft te zijn: een uur en negenentwintig minuten van pure, ongeremde, bloederige horror entertainment. De film komt wereldwijd uit op 9 januari 2026, en als je van horrorfilms houdt die niet bang zijn om gruwelijk te zijn, dan is dit er een om te markeren in je agenda. Gewoon misschien niet één om mee te nemen op een eerste date. Tenzij je date van chimpansees houdt. En bloed. Veel bloed.