Sanctuary (2022) ***½ Blu-ray recensie

Sanctuary (2022), de tweede langspeelfilm van regisseur Zachary Wigon, bewijst dat films die zich afspelen in een enkele ruimte nog steeds bijzonder knappe cinema kunnen opleveren. De film werd vermoedelijk gemaakt voor een paar miljoen euro en opgenomen in een recordtijd van 18 dagen, en het resultaat is één van de betere films van 2022.

© Neon

Korte inhoud: De opzet is eenvoudig: Hal (Christopher Abbott), een hotelerfgenaam die zo ongeveer net zijn vader heeft begraven en diens CEO-titel moet overnemen, wil zijn relatie met dominatrix Rebecca (Margaret Qualley) beëindigen. Zij ziet dat anders. Over de loop van één nacht in een hotelkamer – natuurlijk van zijn eigen keten, want waarom zou je ergens anders naartoe gaan – ontspint zich een psychologisch steekspel waarin de machtsverhoudingen constant verschuiven. Je vraagt je af: wie is hier nu eigenlijk de baas?

Wat Wigon en scenarioschrijver Micah Bloomberg zo knap doen, is dat ze je constant op het verkeerde been zetten. Net als je denkt dat Rebecca een prooi is, blijkt zij de jager. Precies wanneer je sympathie krijgt voor Hal, laat hij zien wat een verwend rijkeluiszoontje hij eigenlijk is. De film speelt met je verwachtingen zoals Rebecca met Hal speelt – met precisie, met genot, met een licht sadistisch trekje. Bloomberg, die eerder de serie “Homecoming” (2018-2020) schreef, levert hier een script af dat zo strak zit als een corset, met dialogen die snijden zonder bloederig te worden. Sanctuary is in essentie een toneelstuk dat net doet alsof het een film is, maar dat is geen kritiek. In tegendeel, Wigon gebruikt de beperkingen van één locatie om een claustrofobisch gevoel te creëren waarin je als kijker net zo opgesloten raakt als zijn personages. Cinematograaf Ludovica Isidori schiet de scènes met camera-werk dat soms letterlijk op zijn kop staat; een visuele truc die de wankelende machtsdynamiek perfect weerspiegelt. De score van Ariel Marx wervelt ondertussen als een melodramatische dans en pure waanzin.

Abbott en Qualley zijn hier volstrekt onmisbaar. Abbott, die we eerder zagen worstelen met manlijke kwetsbaarheid in James White (2015) en On the Count of Three (2021), geeft Hal een pathetische grandeur die je tegelijkertijd medelijden en weerzin inboezemt. Maar het is Qualley die de show steelt – niet verrassend voor wie haar al zag in Claire Denis’ Stars at Noon (2022) of Quentin Tarantino’s Once Upon a Time in Hollywood (2019). Haar Rebecca is een kameleon: nu streng als een schooljuf, dan weer speels als een kat die met een muis speelt, vervolgens ronduit angstaanjagend. De chemie tussen hen beiden is zo intens dat je bijna zelf gaat zweten in die hotelkamer.

Wat Sanctuary zo fascinerend maakt, is dat het niet alleen gaat over dominantie en onderdanigheid in seksuele zin. Het is een verhaal over kapitalisme, over wat we moeten zijn versus wat we willen zijn, over mensen die zichzelf gevangen houden in rollen die ze denken te moeten spelen. Hal moet de stoere zakenman zijn, maar kreunt van genot als Rebecca hem vernedert. Rebecca moet de onafhankelijke sekswerker zijn, maar heeft Hal nodig om te overleven in een systeem dat haar anders zou vermorzelen. Hun “sanctuary” (hun heiligdom) is de enige plek waar ze eerlijk kunnen zijn over hun verlangens, hoe fucked-up die ook mogen lijken. Je weet nooit helemaal zeker of wat je ziet echt is of deel uitmaakt van een van hun scripts. Heeft Rebecca echt een camera verstopt? Is ze echt verliefd op Hal? Of speelt ze gewoon het spel van haar leven om aan geld te komen? Wigon houdt die ambiguïteit tot het einde vol, en juist dat maakt Sanctuary zo verslavend om naar te kijken. Dit is cinema die weigert om je gerust te stellen, die je dwingt om na te denken over wat macht eigenlijk is en hoe het verschilt van controle.

Natuurlijk is Sanctuary niet perfect. Het einde voelt iets te netjes afgerond voor een film die tot dan toe genoot van zijn eigen chaos. En sommige wendingen zijn zo theatraal dat je bijna de spotlights ziet knipperen. Maar in een tijd waarin de meeste films je behandelen als een kleuter die simpele verhalen nodig heeft, is dit een verademing; een film voor volwassenen die niet bang is om intellectueel én emotioneel uit te dagen. Het is een film die je blijft achtervolgen, die vragen stelt over hoe we liefde en werk, seks en macht, fantasie en realiteit door elkaar halen. Het is provocerend zonder gratuit te zijn, erotisch zonder plat te worden. En in een wereld waarin we allemaal wel een beetje spelen dat we iemand anders zijn voelt deze film pijnlijk relevant. Op 29 mei 2023 is de film uitgekomen op DVD en Blu-ray. De film heeft quasi geen promotie gehad en bijgevolg hebben weinig mensen deze film gezien. Het is een echte aanrader !