The Last Stop in Yuma County (2023) **** Blu-ray recensie

Er zijn films die je meteen bij de strot grijpen, en er zijn films die je langzaam wurgen. The Last Stop in Yuma County (2023) behoort tot die tweede categorie, en dat is eigenlijk een compliment. Debuut regisseur Francis Galluppi heeft met zijn eerste lange speelfilm iets gedaan wat zelden lukt: een genre-oefening maken die tegelijkertijd een liefdesverklaring is aan het film noir én een eigenwijze thriller die perfect aanvoelt voor 2024. Of eigenlijk 1973, want daar speelt het verhaal zich af, ergens in de gortdroge woestijn van Arizona waar de hitte van het asfalt afspat en de menselijke waardigheid verdampt als ochtendmist.

© Film Mode Entertainment

Korte inhoud: Een naamloze messenverkoper (Jim Cummings) stopt bij een wegrestaurant omdat zijn tank leeg is. Pech: de pomp is leeg, de volgende tankstation is honderd mijl verder, en de brandstoftruck komt pas over een paar uur. Grotere pech: er stoppen ook twee bankrovers (gespeeld door de ijskoude Richard Brake en de onnozele Nicholas Logan). En dan wordt het wachten. Wachten tot de truck komt. Wachten tot iemand een fout maakt. Wachten tot het allemaal naar de verdoemenis gaat, want dat gaat het sowieso.

Wat Galluppi zo knap doet, is dat hij de spanning opbouwt als een goed gemarineerde stoofpot. Je weet dat er vlees in zit, je ruikt het al, maar je moet geduld hebben voor je mag proeven. En ondertussen komen er steeds meer gasten binnen in het restaurant: een ouder koppel (de altijd fantastische Gene Jones en Robin Bartlett), een groentje van een deputy, een lokale Native American, en uiteindelijk twee jonge drifters (Ryan Masson en Sierra McCormick) die dromen van een outlaw-leven à la Badlands. Iedere nieuwe toevoeging verhoogt de druk op de snelkookpan, en je weet dat het deksel er vroeg of laat af gaat vliegen.

De film is overduidelijk een ode aan Quentin Tarantino, maar dan wel aan de verfijndere kant van QT’s oeuvre. Galluppi heeft de lessen geleerd: lange, gespannen scènes waarin weinig gebeurt maar álles gezegd wordt, karakters die je in een paar zinnen scherp neerzet, en geweld dat niet wordt gevierd maar wordt gepresenteerd als wat het is – smerig, willekeurig, en absoluut zinloos. Wanneer Jocelin Donahue als serveerster Charlotte een te zoete koffie serveert als noodoproep, of wanneer Brake zijn masker laat vallen en je een glimp opvangt van het monster eronder, dan voelt dat meer als een mokerslag dan alle shootouts in een Expendables-film bij elkaar.

Visueel is de film een genot. Galluppi, die zelf ook de montage deed, weet precies wanneer hij moet bewegen en wanneer hij moet blijven staan. Een tweeënhalve minuut durende tracking shot waarbij de camera langzaam inzoomt op Cummings en Donahue terwijl ze een overlevingsplan bedenken, is cinema op zijn puurst. En dat point-of-view shot waarbij we door de ogen van de messenverkoper kijken terwijl hij zijn opties overweegt? Subliem vakmanschap. Dit is iemand die begrijpt dat film een visueel medium is, niet een toneelstuk dat toevallig wordt gefilmd.

Maar de film heeft ook zijn beperkingen, en dat zijn vaak de beperkingen van een debuut. Het script, ook van Galluppi, is soms te letterlijk, te on-the-nose. Moet McCormick echt hardop zeggen dat de messenverkoper eruitziet als “die crossdresser uit Psycho”? We zien het heus wel. En hoewel alle personages interessant zijn opgezet, voelt het soms alsof er één of twee te veel in het restaurant zitten. Galluppi probeert alle ballen in de lucht te houden, en meestal lukt dat, maar soms vallen er een paar op de grond. De karaktermotivaties zwabberen ook wel eens, en niet op een organische “mensen zijn complex” manier, maar op een “de plot heeft dit nodig” manier.

Het einde is waar de film echt laat zien dat Galluppi de moed heeft van zijn overtuigingen. Zonder te spoilen: dit is geen Hollywood-happy-end. Dit is film noir tot in het merg, en dat betekent dat niemand ontsnapt aan zijn lot. De laatste confrontatie, uitgevochten in de vlakke woestijn met zand dat door de lucht giert, is een visuele metafoor voor de leegte die deze karakters heeft opgezocht. Galluppi laat zien dat hij begrijpt wat noir eigenlijk is: niet het geweld, maar het besef dat sommige mensen gewoon op de verkeerde plek zijn op het verkeerde moment, en dat daar geen weg terug van is.

Het is veelzeggend dat Galluppi inmiddels is aangetrokken door Sam Raimi om een nieuwe Evil Dead-film te maken. Na deze film snap je waarom. Hij heeft bewezen dat hij spanning kan opbouwen, dat hij acteurs kan regisseren, en dat hij niet bang is om zijn characters de verdomenis in te sturen. The Last Stop in Yuma County is misschien niet perfect, maar het is wel een belofte. Een belofte dat er een nieuwe generatie filmmakers opstaat die begrijpt dat genre-cinema niet dom hoeft te zijn, dat een lage budget niet betekent dat je het klein moet houden, en dat soms de beste films ontstaan als je gewoon een handvol mensen in een diner zet en kijkt wat er gebeurt als de druk te hoog wordt. De film is sinds 16 juli 2024 te verkrijgen op DVD en Blu-ray! Een echte aanrader!