Don’t Say a Word (2001) ** Blu-ray recensie

Netflix heeft nog eens een ouwe film van onder het stof gehaald. Don’t Say a Word (2001), een film die bewijst dat Hollywood in het begin van de jaren 2000 nog altijd geloofde dat je met genoeg close-ups van angstige gezichten en een tikkende klok elk plot geloofwaardig kon maken. Het concept was ook wat bizar.

© 20th Century Fox Home Entertainment

Korte inhoud: Een psychiater (Michael Douglas) doet zijn uiterste best om de vrijheid van zijn gekidnapte dochter (Skye McCole Bartusiak) terug te krijgen. Om dit voor elkaar te krijgen moet hij eerst belangrijke informatie (een nummer van 6 cijfers) zien te krijgen van zijn nieuwe patiënt: een gewelddadig tienermeisje (Brittany Murphy) met PTSS, dat al tien jaar in een psychiatrische instelling zit en met wie tot nu toe geen enkele dokter door één deur kon

Regisseur Gary Fleder, die eerder Kiss the Girls (1997) op zijn cv had en nadien staan en nadien nog films als Homefront (2013) zou maken, gooit hier alle klassieke ingrediënten van een kidnapfilm in de blender en hoopt dat het zal smaken. Fleder is een degelijk regisseur maar zal geen genre opnieuw uitvinden. Wat de film wél goed doet, is het creëren van een beklemmende sfeer. Fleder heeft een talent voor visuele composities: die groezelige, groene ziekenhuisgangen, de mistige begraafplaats op Hart Island, de krappe ruimtes waarin personages zich bevinden – het ziet er allemaal mooi uit. Als je je hersenen op standby zet en je niet afvraagt waarom er een strikte deadline van 17u00 is (behalve omdat het script dat zegt), dan kun je genieten van de spanningsopbouw. Het probleem is dat zodra je ook maar één vraag begint te stellen, het hele kaartenhuis in elkaar stort. Waarom heeft Conrad zoveel geluk in het opbouwen van vertrouwen met een patiënte die in tien jaar met niemand heeft gepraat? Waarom bellen ze niet gewoon de politie? Waarom is Oliver Platt als collega-psychiater zo aanwezig in het eerste uur en zo irrelevant in de rest van de film?

Michael Douglas, toen al 57 jaar oud maar nog altijd de go-to man voor rollen waarin een blanke kerel met grijzende haren in een maatpak plots in actieheldenstand moet schieten, speelt Dr. Nathan Conrad. Brittany Murphy, die we kennen van Clueless (1995) en Girl, Interrupted (1999), levert hier verreweg de beste prestatie van de hele cast. Met haar holle blik en die hypnotiserende manier waarop ze “I’ll never tell” zingt, maakt ze van Elisabeth een personage dat je niet snel vergeet. Dat het personage zelf overigens weinig zinvol is, ze heeft zich tien jaar lang voor gek gehouden om buiten het bereik van de kidnappers te blijven, terwijl die kidnappers al die tijd in de gevangenis zaten, is dan weer een ander verhaal. Maar Murphy verkoopt die waanzin zo goed dat je het bijna gelooft.

Aan de andere kant van het schaakbord hebben we Sean Bean, de man die zo vaak sterft in films dat er heel wat internet-meme’s aan gewijd zijn. Als Patrick Koster, de juwelendief die na tien jaar cel eindelijk zijn gestolen rode diamant wil ophalen, is Bean precies wat je verwacht: dreigend, charismatisch en net een tikkeltje te Brits om echt geloofwaardig over te komen als een New Yorkse crimineel. Hij heeft zijn bende kennelijk uitgerust met bewakingsapparatuur die zelfs de NSA jaloers zou maken. Hoe ze dat allemaal betaald hebben, weten we niet. Hoe ze wisten in welk appartement ze die spullen moesten installeren voordat Conrad überhaupt bij de zaak betrokken was, weten we ook niet. Maar hey, laten we vooral niet al te kritisch zijn. Dit is een film waarin Famke Janssen met een gebroken been in een beugel ligt en plotseling superbeweeglijk wordt zodra haar leven bedreigd wordt, alsof orthopedische beperkingen iets zijn wat je op commando aan en uit kunt klikken.

Het script, gebaseerd op een boek van Andrew Klavan, houdt informatie bewust achter om op het einde een grote onthulling te kunnen doen over wat dat zes-cijferig nummer nu eigenlijk betekent. Spoiler alert: het is niet zo verrassend als de film wil doen geloven. En dan is er nog die subplot met detective Sandra Cassidy (Jennifer Esposito) die in de Hudson een lijk vindt en een onderzoek start dat, oh verrassing, uiteindelijk met het hoofdverhaal verweven raakt. Esposito doet haar best, maar haar personage is zo overbodig dat je je afvraagt of de scenarioschrijvers (Patrick Smith Kelly & Anthony Peckham) haar last minute in het script moesten schrijven. Haar grote moment? Ze duikt op in de climax om één slechterik neer te schieten voordat ze zelf geraakt wordt. Dat had je ook zonder twee uur voorbereiding kunnen doen, maar soit.

Don’t Say a Word is het soort film dat Hollywood op de automatische piloot maakt. Het heeft sterren, het heeft een degelijk budget, het heeft een concept dat verkoopbaar is aan een breed publiek. Maar het heeft geen ziel, geen originaliteit en zeker geen respect voor de intelligentie van de kijker. Je moet je suspension of disbelief naar hoog niveau tillen om dit verhaal te slikken. En toch, ondanks al die gebreken, is het niet per se een slechte kijkervaring maar het is allemaal zo ordinair.

Het tragische addendum bij deze film is dat twee van de hoofdactrices veel te jong gestorven zijn. Brittany Murphy overleed in 2009 op 32-jarige leeftijd aan een combinatie van longontsteking, bloedarmoede en medicatie-intoxicatie. Skye McCole Bartusiak, die dochter Jessie speelde, stierf in 2014 aan een accidentele overdosis op amper 21-jarige leeftijd. Het geeft de film een melancholische bijsmaak die niets met de kwaliteit van het scenario te maken heeft, maar des te meer met het besef dat talent en jeugd geen garanties zijn voor een lang leven.

Don’t Say a Word is een doorsnee C+-film: niet goed genoeg om een klassieker te zijn, niet slecht genoeg om memorabel te floppen (50 miljoen productie budget en 100 miljoen bioscooprecette). Het is een film die je een keer ziet, misschien op televisie of tijdens een vlucht en nu op Netflix, en die je daarna weer vergeet. En misschien is dat ook niet erg. Niet elke film hoeft de wereld te veranderen. Sommige films zijn er gewoon om twee uur door te komen, met een beetje spanning, een paar spannende momenten en de wetenschap dat alles goed afloopt. En in dat opzicht levert Don’t Say a Word exact wat het belooft: niets meer, niets minder. De film is op 21 oktober 2025 te zien op Netflix.