A House of Dynamite (2025) **** recensie

Acht jaar. Zo lang hebben we moeten wachten op een nieuwe film van Kathryn Bigelow, de enige vrouwelijke regisseur ooit die een Oscar voor beste regie won. Na Detroit (2017) leek het alsof ze voorgoed de handdoek in de ring had gegooid. Maar niets bleek minder waar. Met A House of Dynamite (2025) komt ze terug als een wervelstorm, en deze keer heeft ze ons een film bezorgd die angstaanjagender is dan de meeste horrorfilms. Het is alsof ze zegt: vergeet die opvattingen over oorlogsfilms als iets voor stoere mannen met een biertje op de bank. Dit is een film die je met knikkende knieën in je zetel vastspijkert.

A House of Dynamite 2025 © Netflix

Korte inhoud: Het verhaal is eigenlijk doodeenvoudig: een kernraket wordt afgevuurd richting de Verenigde Staten, niemand weet door wie, en Washington heeft minder dan twintig minuten om te beslissen wat ze ermee doen. Retaliëren en mogelijk de hele wereld de afgrond in jagen? Of niks doen en het risico lopen als een zwakkeling gezien te worden die uitnodigt tot verdere aanvallen? Het is de definitie van een onmogelijke keuze, en Bigelow speelt het als een kaartspel waarvan je weet dat elk blad dat je trekt een jokertje is.

De film is opgedeeld in drie delen, elk vanuit een ander perspectief, die allemaal dezelfde achttien minuten in real-time afspelen. Eerst krijg je Rebecca Ferguson als kapitein Olivia Walker in de Situation Room, waar ze met haar team als kippen zonder kop probeert te achterhalen waar die raket vandaan komt. Is het Noord-Korea? Rusland? China? Een coalitie? Niemand die het weet, en dat maakt het allemaal nog erger. In het tweede deel krijgen we Gabriel Basso en Greta Lee als veiligheidsadviseurs die wanhopig proberen de top te overtuigen om niet overhaast te reageren. En dan, in het derde deel, verschijnt eindelijk Idris Elba als de president, die letterlijk de grootste beslissing in de menselijke geschiedenis moet nemen terwijl hij door een folder bladert met vergeldingsopties die hij nog nooit eerder heeft gelezen. Het is, zoals hij zelf zegt, alsof je voor het eerst een menukaart van een restaurant bekijkt terwijl het gebouw in brand staat.

Wat Bigelow hier doet is meesterlijk en tegelijk wreed. Ze laat zien dat zelfs de meest competente, rationele en goedbedoelende mensen ter wereld volkomen machteloos staan wanneer de mensheid aan de rand van de afgrond balanceert. Jared Harris speelt de minister van Defensie wiens dochter toevallig in Chicago woont, precies waar die raket naartoe vliegt, en zijn emotionele ineenstorting is hartverscheurend. Tracy Letts als generaal Baker blijft ijzig kalm terwijl hij waarschuwt dat elke seconde dat ze niet reageren een seconde is waarin Amerika kwetsbaarder wordt. Anthony Ramos speelt een commandant op een militaire basis in Alaska die de interceptieraketten moet lanceren, en je ziet hem bijna bezwijken onder de druk. Jason Clarke probeert koelbloedig te blijven maar begint ook te breken. Het is alsof je naar een collectief trauma kijkt dat zich in slow motion ontvouwt.

De film doet denken aan klassiekers als Dr. Strangelove (1964) van Stanley Kubrick en Fail-Safe (1964) van Sidney Lumet, maar waar die films hun verhaal vertelden in een wereld van Koude Oorlog-paranoia, speelt A House of Dynamite zich af in onze huidige geopolitieke realiteit. En dat is waar de film zo beangstigend effectief is. Bigelow en schrijver Noah Oppenheim, voormalig president van NBC News, hebben duidelijk hun huiswerk gedaan. Elke procedure, elk protocol, elke beslissing voelt griezelig authentiek aan. De geanimeerde titelkaarten die acroniemen uitleggen, de close-ups van bezorgde gezichten in helverlichte vergaderzalen, de hyperactieve montage – het is alsof je een CNN-special in speelfilmvorm kijkt, maar dan een die je hart laat bonken als een bokser op een stootzak.

Cinematograaf Barry Ackroyd schiet de film met een guerrillastijl die het geheel een urgente, bijna documentaireachtige sfeer geeft. Editor Kirk Baxter knipt het geheel zo strak dat je letterlijk geen seconde hebt om adem te halen. En dan is er de score van Volker Bertelmann, die zo onverbiddelijk is dat het aanvoelt alsof iemand met een moker op je borstkas staat te beuken. Het is filmtechniek op het hoogste niveau, en het is geen verrassing dat er al fluisteringen zijn over mogelijke Oscarnominaties voor al deze disciplines.

Maar hier komt het pijnpunt: voor al zijn technische briljantie en zenuwslopende spanning, is A House of Dynamite ook een film die vastgekleeft zit in een bepaalde visie op Amerikaanse competentie die in 2025 enigszins achterhaald aanvoelt. Iedereen in deze film is rationeel, ethisch bewust en doet zijn stinkende best om het juiste te doen. Het is Fail-Safe’s zweterige humanisme in een modern jasje, maar we leven niet meer in die wereld. We leven met Trump en zijn kabinet van onervaren weirdo’s in de wereld van Dr. Strangelove, waar chaos, incompetentie en absurditeit de dienst uitmaken. Bigelow’s film toont een hypercompetente Amerikaanse regering die simpelweg niet meer bestaat, en dat maakt de film tegelijk fascinerend en een beetje naïef. Het is alsof ze ons een alternatieve werkelijkheid voorschotelt waarin de mensen aan de knoppen daadwerkelijk weten wat ze doen, en dat voelt in 2025 als sciencefiction. Je zou denken dat de film gefinancierd was door het Pentagon.

Desondanks blijft A House of Dynamite een uitzonderlijk krachtige kijkervaring. De Rashomon-structuur werkt verrassend goed en zorgt ervoor dat je begrijpt hoe kolossaal complex zo’n crisis is, en hoe gefragmenteerd de kennis en informatie is die nodig is om er adequaat op te reageren. De cast levert stuk voor stuk fenomenale prestaties. Elba speelt de president met een mengeling van uiterlijke koelbloedigheid en innerlijke paniek die briljant is. Ferguson is overtuigend als iemand die beseft dat ze machteloos is ondanks al haar autoriteit. Harris is gewoon hartverscheurend. En Basso, Clarke, Letts en Ramos dragen allemaal hun steentje bij aan wat een ensemblestuk van de hoogste orde is. De film eindigde op het Filmfestival van Venetië met een staande ovatie van elf minuten en kreeg lovende kritieken, met een score van 91 procent op Rotten Tomatoes en 88 op Metacritic. Dat is indrukwekkend voor een film die zoveel risico’s neemt en die zo weigert om ons een gemakkelijke uitweg te bieden. Want dat doet Bigelow niet: ze dwingt ons om naar dit scenario te kijken en te erkennen dat het niet alleen mogelijk is, maar waarschijnlijk onvermijdelijk. De tagline van de film is dan ook niet “Als” maar “Wanneer”, en dat is misschien wel het meest angstaanjagende aspect van het hele project.

A House of Dynamite is geen perfecte film, maar het is wel een belangrijke. Het is een schreeuw om aandacht, een waarschuwing dat de wereld waarin we leven gevaarlijker is dan we ons willen voorstellen, en dat zelfs de beste intenties en de meest capabele mensen niet genoeg zijn wanneer het systeem zelf zo fundamenteel gebroken is. Bigelow heeft een film gemaakt die je niet snel zal vergeten, en misschien is dat wel precies wat we nodig hebben. Niet een oplossing, maar een confrontatie met de realiteit. En wie weet, misschien wordt het tijd dat we stoppen met wachten op een held die alles oplost en beginnen na te denken over hoe we dit soort scenario’s überhaupt kunnen voorkomen. Tot die tijd is A House of Dynamite een zenuwslopende, briljant gemaakte nachtmerrie die je moet zien. Op 24 oktober 2025 verschijnt de film op Netflix.