Roofman (2025) ***½ recensie

Als je Channing Tatum kent van zijn strakke dansmoves in de Magic Mike-films of zijn komische timing in 21 Jump Street (2012), dan krijg je in Roofman (2025) een compleet andere versie van de acteur te zien. Regisseur Derek Cianfrance, die ons eerder het hart brak met Blue Valentine (2010) en The Place Beyond the Pines (2012), waagt zich aan een lichter register met dit waargebeurde verhaal over een ontsnappende crimineel die maandenlang verstopt zit in een Toys “R” Us. Het resultaat is een film die even charmant als frusterend is.

© Paramount Pictures

Korte inhoud: Jeffrey Manchester (Tatum), is een voormalig Army Ranger die na zijn scheiding geen grip meer krijgt op het burgerleven. In wanhoop begint hij McDonald’s-restaurants te beroven door via het dak binnen te komen, vandaar zijn bijnaam “Roofman”. Na 45 overvallen wordt hij gepakt en veroordeeld tot 45 jaar cel. Maar Jeffrey is vindingrijk: hij ontsnapt en verstopt zich in een Toys “R” Us in Charlotte, North Carolina, waar hij een geheime woonstruimte inricht achter een muur. Daar ontmoet hij Leigh (Kirsten Dunst), een alleenstaande moeder die werkt in de winkel. Jeffrey neemt de valse identiteit “John Zorn” aan en begint een relatie met haar, wetende dat zijn hele nieuwe leven op een leugen is gebouwd.

Laat ons beginnen met wat werkt. Tatum levert hier waarschijnlijk zijn beste prestatie ooit. Hij speelt Jeffrey als een soort volwassen kind dat nooit echt is opgegroeid, een man die tegelijkertijd slim en dom is, zoals het personage zelf meerdere keren in de film wordt omschreven. Het is fascinerend om te zien hoe Tatum die combinatie van charme en tragiek tot leven brengt. Hij is geen hardvochtige crimineel maar een goeie kerel die simpelweg niet weet hoe hij anders moet overleven. Die scènes waarin hij ’s nachts door de speelgoedwinkel fietst op een kinderfiets, M&M’s en babyvoeding etend alsof het de normaalste zaak van de wereld is? Dat had in verkeerde handen belachelijk kunnen zijn, maar Tatum maakt het ontroerend én grappig.

Kirsten Dunst is, zoals altijd, fenomenaal in haar rol als Leigh. Ze krijgt helaas minder schermtijd dan je zou hopen, maar elke seconde die ze krijgt gebruikt ze om een volledig mens neer te zetten. Leigh is geen romantisch ideaal maar een vermoeide vrouw die hard werkt, twee kinderen moet opvoeden en een tiran van een baas heeft in de gedaante van Peter Dinklage. Die laatste heeft zichtbaar plezier in zijn rol als Mitch, de kleinzielige manager die het leven van zijn werknemers zuur maakt. Een scène waarbij een verfbom explodeert is dan ook een van de hoogtepunten van de film, pure fysieke komedie die Dinklage met verve uitvoert.

De chemie tussen Tatum en Dunst is het kloppende hart van Roofman. Het zijn twee volwassenen die allebei door het leven zijn beschadigd en voorzichtig proberen opnieuw te beginnen. Hun romance voelt echt aan, met al die ongemakkelijke momenten en misverstanden die horen bij mensen die niet meer weten hoe daten werkt. Een van de grappigste wendingen is dat Leigh eerst denkt dat Jeffrey gay is door zijn zachte manier van doen, een moment dat zowel luchtig als zorgvuldig is opgezet. Maar hier wringt ook meteen de schoen: hoe goed de acteurs ook zijn, de film kan niet verbergen dat de hele relatie is gebouwd op een fundamentele leugen.

En daar begint het probleem van Roofman. Regisseur Cianfrance lijkt zich niet te kunnen beslissen wat voor film hij wil maken. Is dit een donkere character study over een man die niet kan stoppen met liegen? Een romantische komedie met een criminele twist? Een commentaar op kapitalisme en consumentisme? De film probeert al deze dingen te zijn en slaagt er uiteindelijk in geen van allen volledig te zijn. Het verhaal snelt ook door Jeffreys afdaling in de criminaliteit; zo van één teleurstellend verjaardagscadeau voor zijn dochter naar het beroven van een McDonald. Die directe lijn voelt ongeloofwaardig, alsof we een cruciale stap missen in zijn redenering.

Wat Roofman het meest tekortdoet is dat het Jeffrey’s misdaden probeert te verpakken als charmante ondeugendheid. Ja, hij was beleefd tijdens zijn overvallen. Ja, hij gebruikte nooit geweld. Maar de man heeft wel degelijk mensen opgesloten in vriezers en trauma’s veroorzaakt. De film wil dat we medelijden met hem hebben, dat we voor hem juichen als hij ontsnapt en een nieuwe kans krijgt bij Leigh. Maar wat met zijn eigen drie kinderen die hij achterliet? Die worden pas relevant als het narratief het uitkomt, een gemiste kans om echt te onderzoeken wat voor persoon Jeffrey nu eigenlijk is. Cianfrance’s eerdere werk had een rauwheid en eerlijkheid die hier ontbreekt. Blue Valentine en The Place Beyond the Pines waren films die je niet spaarden, die je dwongen om naar de lelijkste kanten van relaties en familiedynamiek te kijken. Roofman die hij samen schreef met Kirt Gunn is daarentegen beleefder, veiliger, alsof Cianfrance bang is om zijn hoofdpersoon te veel te beschadigen. Cinematograaf Andrij Parekh filmt alles intiem en dichtbij, maar die visuele taal kan niet verhullen dat de film thematisch wat oppervlakkig blijft.

De productiedesign van Inbal Weinberg verdient wel alle lof. Ze hebben een verlaten Toys “R” Us-winkel buiten Charlotte gevonden en die omgetoverd tot een perfecte tijdcapsule van de vroege jaren 2000. Xbox-games, Tickle Me Elmo, Blockbuster Video – het is allemaal nostalgisch en precies juist. Die aandacht voor detail maakt de absurditeit van Jeffreys situatie nog grappiger: hij verstopt zich letterlijk in een tempel van consumentisme, omringd door speelgoed dat hij zijn eigen kinderen nooit kon geven. Er zit potentieel voor een scherpe sociale commentaar in die metafoor, maar Roofman laat die kans liggen voor nog een scène van Jeffrey die verliefd naar Leigh staart.

Het script worstelt tevens met zijn eigen ritme. De film duurt meer dan twee uur en dat is te lang voor een verhaal dat in essentie vrij simpel is. Er zijn momenten waarop de film op zijn plaats lijkt te trappen, dezelfde emotionele beats herhalend zonder echt vooruit te gaan. De ontsnappingsscène uit de gevangenis is spannend en goed gefilmd, maar daarna zakt de film in een voorspelbare rom-com-structuur: man ontmoet vrouw, man probeert vrouws dochter te winnen, obstakels verschijnen, climax, einde. Het is allemaal competent uitgevoerd maar het mist de verrassing of diepgang die het zou kunnen hebben. Een bijzonder gemiste kans is hoe de film Jeffreys militaire verleden behandelt. Hij was een Army Ranger, getraind in observatie en overleven, vaardigheden die hij gebruikt voor zijn misdaden en zijn ontsnapping. Maar wat deed die militaire ervaring met hem als persoon? Waarom kon hij niet aanpassen aan het burgerleven? Die vragen worden gesteld in de film, maar nooit echt beantwoord. Het voelt als een gemiste kans om dieper te graven in wat veteranen doormaken als ze terugkeren in de maatschappij.

Andere castleden doen wat ze kunnen met beperkte rollen. Ben Mendelsohn speelt een predikant die verassend genoeg niet eng of manipulatief is. Juno Temple en Melonie Diaz verschijnen kort maar memorabel. Lily Collias en Kennedy Moyer spelen Leighs dochters met de juiste mix van scepticisme en verlangen naar een vaderfiguur.

Uiteindelijk is Roofman een film die me gemengde gevoelens geeft. Aan de ene kant is het een plezierig tijdverdrijf met twee fantastische hoofdrolspelers die hun best doen om een conventioneel verhaal interessant te maken. Tatum bewijst dat hij meer kan dan we dachten, en Dunst herinnert ons eraan waarom ze een van de beste acteurs van haar generatie is. Aan de andere kant voelt het als een verspilde kans. Het waargebeurd verhaal van Jeffrey Manchester heeft alle ingrediënten voor een fascinerende film over identiteit, wanhoop en de onmogelijkheid om te ontsnappen aan je verleden. In plaats daarvan krijgen we een luchtige feel-good-film die te bang is om echt ongemakkelijk te worden. De film is te zien vanaf 13 oktober 2022 op het Filmfestival van Gent.