Disney capituleert en ontslaat Jimmy Kimmel na druk van Trump’s FCC-voorzitter

Er zijn momenten in de televisiegeschiedenis die je doet denken aan toestanden die gebeuren in dictatoriale regimes. De schorsing van Jimmy Kimmel door Disney’s ABC is zo’n moment, ongemakkelijk, vermijdbaar en toch zo spectaculair dat je niet kunt wegkijken. Wat begon als een ongemakkelijk geformuleerde grap over de Charlie Kirk-moord, eindigde als een masterclass in hoe je de Eerste Amendement in een paar dagen tijd volledig kunt ondergraven. Voor wie nog niet meeheeft: Jimmy Kimmel Live! (2003) werd woensdag “voor onbepaalde tijd” van de buis gehaald nadat Kimmel maandag enkele dubbelzinnige opmerkingen maakte over Tyler Robinson, de verdachte die conservatieve activist Charlie Kirk neerschoot. Het programma, dat sinds 2003 late-night comedy levert vanuit Hollywood, werd het slachtoffer van wat alleen maar omschreven kan worden als politieke intimidatie met een Disney-sausje erover.

artwork Davian

De hele ellende begon met Kimmel’s maandagmonoloog waarin hij stelde: “We bereikten afgelopen weekend nieuwe dieptepunten met de MAGA-bende die wanhopig probeert deze gast die Charlie Kirk vermoordde te karakteriseren als iets anders dan één van hen, terwijl ze er alles aan doen om er politieke punten mee te scoren.” Nu, zoals elke goede grap die verkeerd valt, is er discussie over wat Kimmel precies bedoelde. Sommigen beweren dat hij suggereerde dat de schutter MAGA was, anderen zeggen dat het juist andersom was. Het mooie aan slechte woordkeuzes is dat iedereen er zijn eigen interpretatie aan kan geven, een beetje zoals moderne kunst, maar dan met meer boze tweets.

Wat er vervolgens gebeurde was een perfect voorbeeld van hoe je een democratie kunt laten ontsporen in recordtijd. Benny Johnson, een conservatieve podcaster die eerder op de vingers werd getikt voor plagiaat en verweven zat in influencers die geld van Rusland zouden hebben gekregen voor propaganda videos, kreeg de FCC-voorzitter Brendan Carr op zijn youtube kanaal. Carr, die door Trump werd aangesteld, besloot dat dit het perfecte moment was om zijn spieren te tonen. Carr dreigde met “maatregelen” tegen Disney en noemde Kimmel’s gedrag “het ziekste mogelijke gedrag. (zie video)” Binnen uren hadden grote broadcasters als Nexstar en Sinclair besloten om Kimmel niet meer uit te zenden, en Disney capituleerde sneller dan Frankrijk in de Tweede Wereldoorlog.

Het ironische is dat Anna Gomez, één van Carr’s eigen FCC-commissioners, Disney’s beslissing afkraakt als “laffe kapitulatie.” Ze benadrukt dat de FCC helemaal geen autoriteit heeft om inhoud te censureren of omroepers te straffen voor uitspraken die de regering niet bevallen. Maar ja, wanneer je bedreigd wordt door de man die je licentie kan intrekken, is juridische nuance misschien niet je eerste prioriteit. Het is een beetje zoals wanneer je baas vraagt of je zijn nieuwe kapsel mooi vindt; technisch gezien kun je eerlijk zijn, maar praktisch gezien wil je graag je baan houden.

De reactie van collega-presentatoren was veelzeggend. Jimmy Fallon, die normaal politiek vermijdt als de pest, deed een voorzichtig nummer waarin hij hoopte dat Kimmel terugkeert, terwijl hij een sketch deed waarin een omroeper zijn Trump-grappen censureerde. Jon Stewart keerde terug naar The Daily Show en tackelde het onderwerp met een pro Trump propaganda show waar Noord Korea jaloers van zou zijn. Het was alsof je keek naar een groep comedians die plots beseften dat hun broodwinning afhankelijk is van politieke goodwill. Trump zelf reageerde zoals verwacht; hij vierde de “grote nieuws” en beweerde dat Kimmel “NULKOMMA NIKS talent” heeft. Hij dreigde ook dat NBC Jimmy Fallon en Seth Meyers zou moeten ontslaan, nadat Colbert ook al was ontslaan. Het is fascinerend om te zien hoe iemand die regelmatig beweerde dat hij voor “law and order” staat, nu openlijk oproept tot het ontslaan van comedians.

Wat deze hele farce nog schrijnender maakt, is de context. Zoals mediaexperts aangeven, hebben traditionele nieuwsmedia gefaald in hun berichtgeving over online radicalisering en internetcultuur. Te veel journalisten begrijpen niet hoe platforms zoals Discord werken of wat bepaalde internet-memes betekenen. Dit creëert een vacuüm dat wordt opgevuld door influencers en content creators die vaak geen journalistieke standaarden hanteren. Het resultaat is een medialandschap waarin misinformatie welig tiert en waarin complexe gebeurtenissen zoals de Kirk-moord worden gereduceerd tot politieke wapens. We weten op dit ogenblik heel weinig over de echte motieven van die 22 jarige schutter, los van de info die een Trump administratie ons wil delen, en gaan helemaal los op details zoals wat er op een kogelhuls staat geschreven of geruchten over een trans vriendje. Alles wat in de kaart van uw politieke veld belandt wordt uitgelicht, de rest wordt verzwegen of ontkent. Amerika is een twee staten land geworden en de republikeinen hebben er het nu voor het zeggen.

FCC-commissioner Gomez heeft gelijk wanneer ze stelt dat het verdedigen van het Eerste Amendement niet alleen de taak is van de regering, maar van iedereen. Wanneer bedrijven capituleren voor politieke druk, schaden ze niet alleen zichzelf maar het hele concept van vrije meningsuiting. De vraag is nu wat er verder gaat gebeuren. Disney probeert de schade te beperken terwijl ze beweren dat ze “de situatie evalueren.” Trump viert zijn overwinning en zoekt waarschijnlijk al naar zijn volgende doelwit en Jimmy stapt nu naar zijn advocaten dus ABC en Brendan Carr kunnen een aanklacht verwachten.. En wij, het publiek, worden achtergelaten met de vraag of dit het nieuwe normaal is; een land waar comedians hun baan verliezen omdat ze grappen maken die verkeerd geïnterpreteerd kunnen worden door mensen met politieke agenda’s.

Misschien is dit wel het moment om te reflecteren op wat we echt waarderen in onze democratie. Willen we een medialandschap waarin bedrijven zoals Disney zo bang zijn voor regeringsrepressie dat ze hun eigen content censureren? Of willen we een cultuur waarin comedians vrij zijn om grappen te maken, zelfs als die grappen slecht uitkomen of verkeerd begrepen worden? De Kimmel-affaire toont aan dat Amerika gevaarlijk dicht bij het eerste scenario komen, en dat zou ons allemaal zorgen moeten baren, ongeacht onze politieke overtuiging.