Psychologisch steekspel met Russell Crowe en Rami Malek in Nuremberg

Hollywood heeft er blijkbaar nog niet genoeg van om ons de geschiedenisles van WOII opnieuw voor te schotelen, maar deze keer doen ze het tenminste met wat meer finesse dan gewoonlijk. Nuremberg (2025) van regisseur James Vanderbilt belooft een psychologisch duel dat zelfs de meest cynische filmkijker wakker houdt. En laat ons eerlijk zijn: als je Russell Crowe in Nazi-uniform stopt tegenover Rami Malek als psychiater, dan heb je in ieder geval onze aandacht, ook al is Russell het de laatste jaren wat aan het freewheelen in de B-film categorie. Hopelijk kan Malek het niveau hoog genoeg houden.

© Sony Pictures

Korte inhoud: De film draait rond de beruchte Neurenbergprocessen van 1945-1946, meer bepaald rond de psychologische evaluatie van Nazi-kopstukken door de Amerikaanse legerpsychiater Douglas Kelley. Malek kruipt in de huid van Kelley, die de ondankbare taak krijgt om Hermann Göring – Hitlers rechterhand en door Crowe gespeeld – te evalueren vooraleer hij voor het tribunaal verschijnt. Wat begint als een routine-onderzoek, evolueert al snel tot een mentaal steekspel tussen twee alpha’s, waarbij de vraag rijst wie eigenlijk wie manipuleert.

De eerste trailer, die Sony Pictures Classics zo vriendelijk was om met ons te delen, toont meteen aan waar we aan toe zijn. Crowe, die er met zijn kaalgeschoren hoofd en strakke blik uitziet alsof hij rechtstreeks uit de geschiedenisboeken is gestapt, lijkt zich helemaal te hebben ondergedompeld in de rol van de charismatische maar moorddadige Reichsmarschall. Het is een transformatie die doet denken aan zijn beste werk. Tegenover hem staat Malek, die de nuances van een man moet neerzetten die langzaam beseft dat hij misschien wel overmeesterd wordt in dit psychologische schaakspel.

Vanderbilt, die we kennen van zijn scriptwerk voor The Amazing Spider-Man 2 (2014), Zodiac (2007) en meer recent Scream VI (2023), waagt zich hier aan zijn tweede regiepoging na Truth (2015). Het is een gedurfde keuze om van actiefilms en horrorflicks over te schakelen naar historisch drama, maar de vroege reacties suggereren dat hij zijn huiswerk heeft gemaakt. De film is gebaseerd op het boek “The Nazi and the Psychiatrist” van Jack El-Hai, wat altijd een goed teken is. Hollywood doet het doorgaans beter wanneer er al een degelijk verhaal op papier staat.

Wat meteen opvalt in de trailer is hoe Michael Shannon, die hoofdaanklager Robert H. Jackson speelt, waarschuwt dat Göring op het podium zetten een val zou kunnen zijn. En tja, de geschiedenis heeft hem gelijk gegeven: de Neurenbergprocessen toonden inderdaad de gruwelen van de Holocaust aan de wereld, maar ze gaven tegelijk sommige oorlogsmisdadigers de kans om zich te presenteren als gewone mannen die gewoon orders opvolgden. Het is een ironische wending die de film lijkt te willen onderzoeken; hoe gerechtigheid soms een averechts effect kan hebben.

De cast oogt indrukwekkend op papier. Naast het centrale trio van Crowe, Malek en Shannon, zien we ook Leo Woodall – die we kennen van Prime Target (2025) – in een rol die blijkbaar de donkerste aspecten van de Duitse maatschappij onder de loep neemt. Richard E. Grant, John Slattery, Mark O’Brien, Colin Hanks, Lydia Peckham en Wrenn Schmidt completeren het ensemble. Met zoveel talent op één scherm zou je bijna vergeten dat dit verhaal over één van de donkerste hoofdstukken uit de menselijke geschiedenis gaat. Nuremberg gaat verder dan een gewone rechtbankdrama. Het focust op de psychologische evaluatie van de Nazi-gevangenen, iets wat zelden op het grote scherm wordt getoond. De vraag of deze mannen geestelijk competent genoeg waren om terecht te staan, lijkt misschien technisch, maar is eigenlijk fundamenteel voor hoe we omgaan met misdaden tegen de menselijkheid.

De timing van de release – 7 november 2025, net rond de 80e verjaardag van de Neurenbergprocessen – is geen toeval. Sony Pictures Classics weet dondersgoed dat dit soort historische drama’s hun publiek vinden wanneer ze relevant aanvoelen. In een tijd waarin democratische instellingen onder druk staan en populisme de kop opsteekt, voelt een verhaal over hoe fascisme wortel kan schieten meer dan ooit relevant aan. Vanderbilt lijkt dat ook te beseffen, zijn film wil ons herinneren aan hoe snel “gewone mensen” kunnen worden meegezogen in het kwaad. Wat de film hopelijk zal vermijden, is de klassieke Hollywood-valkuil om historische figuren te romantiseren of te oversimplificeren. Göring was geen cartoon-schurk, maar een intelligente, charismatische man die bewust koos voor het kwaad. Crowe heeft de reputatie om complexe karakters neer te zetten zonder ze sympathiek te maken – denk aan zijn werk in A Beautiful Mind (2001) of The Nice Guys (2016). Als hij erin slaagt om Göring neer te zetten als de gevaarlijke manipulator die hij was, zonder hem te demoniseren tot een eendimensionale Nazi-karikatuur, dan heeft deze film alle kansen om iets blijvends neer te zetten.

De vraag blijft natuurlijk of het publiek zit te wachten op nog een WOII-film. Maar als de trailer iets duidelijk maakt, dan is het wel dat Nuremberg niet zomaar een hervertelling is van bekende feiten zoals de serie “Nuremberg” (2000) met Alec Baldwin. Het belooft een psychologische thriller te worden waarin de echte strijd niet plaatsvindt in de rechtszaal, maar in de hoofden van mannen die moeten bepalen hoe ver ze willen gaan om de waarheid boven tafel te krijgen. En met dit cast en deze regisseur lijkt dat een strijd die de moeite waard is om te volgen en de onderstaande teaser trailer is beloftevol.