Nieuwe Tabaks Preventie Campagne

Reclamecampagnes zijn soms zo fascinerend wanneer je ze gaat analyseren. Neem nu als voorbeeld de anti-takaks campagne van David Byrne van de Europese Unie. Een campagne waar ik toch zo mijn bedenkingen bij heb, niet zozeer omwille van het doel, maar wel over de gebruikte methode. De reclamespot die bij de campagne hoort is trouwens ook van een amateuristische kwaliteit die getuigt van weinig voeling met het jongere doelpubliek. Maar dat is kenmerkend voor vele media-campagnes van de Europese Unie.

De beslissing viel om op elk pakje sigaretten een afschuwelijke foto te plaatsen van mogelijke gevolgen van het roken, om zo mensen af te raden het kankerverwekkende spul nog te gebruiken. België lijkt alvast klaar om op deze campagne in te gaan. Er zijn ongeveer 42 foto’s uitgebracht, gekozen uit 2100 inzendingen, waaronder afbeeldingen van rottende tanden, versteende en bruinzwarte longen en enorme kankergezwellen. Anderzijds zijn er ook luchtige afbeeldingen met bijvoorbeeld een kromme sigarettenpeuk die de gevaren van impotentie moet onderstrepen. De campagne moest choqueren. Toen ik nog op het humaniora zat kregen we ook zo een shocktherapie van dokter Beaucourt met gruwelbeelden van mensen die roekeloos met de wagen reden, in dronken toestand of zonder gordel. Dit had een zekere impact, althans voor een aantal onder ons. Andere deden een kleine weddingschap dat ze de voorstelling van het begin tot einde konden uitkijken zonder hun hoofd weg te draaien. Een soort freakshow-gevoel. En de weekendongevallen bleven niet uit, integendeel.



Nu is de 90 miljoen euro campagne aangekomen als alternatief op de zinloze zwart/wit-tekstjes; dat roken de gezondheid schaadt. Eén derde van de verpakking moet tegenwoordig beplakt worden met waarschuwingen. Het lijkt bijna alsof ze binnenkort sigarettenpakjes op de markt zullen brengen met gruwelijke foto’s van ontplofte hoofden (ten gevolge van roken!) waar de bloedspatten nog net het merk van de sigaretten ongemoeid laten. En wat zal het allemaal uithalen? De uitspraak, de ene zijn brood is de andere zijn dood lijkt hier wel heel toepasselijk. Hoe hypocriet is dit eigelijk allemaal, wanneer tabaksbedrijven nog steeds hun product op de markt kunnen brengen die bewezen is kankerverwekkend te zijn? En kunnen we dan ook zo’n stickers verwachten op de flessen van Smirnoff en Johnnie Walker? Zou het kunnen dat roken meer geld kost aan de ziektezorg dan drankproblemen? En wat met televisie en films? Gaan we binnenkort films bannen voor jongeren als er een sigaret wordt opgestoken?

De campagne is duidelijk ook gericht naar jongeren. En dat is uiteraard goed gezien, wetende dat 80% van de rokers hun eerste sigaretje opstaken op 15-jarige leeftijd. Laten we nu maar hopen dat de sigaretten nu niet door jongeren speciaal worden gekocht voor de prentjes, als een soort collectoritem. Ik hoor de tabaksgiganten als gniffelen. Laat me weten wat jullie ervan denken?

Trouwens, volgens een recente studie wordt het rookgedrag van jongeren steeds minder bepaald door hun filmhelden. Begin 2000 bewezen studies nochtans dat rokende helden uit Hollywoodfilms een negatieve invloed hadden op de jeugd. De drang om te roken bij jongeren was toen driemaal groter als ze de hoofdrolspeler van een film net hadden zien roken. De laatste jaren lijken de echte filmhelden de sigaretten echter aan de kant geschoven te hebben…

Onderzoekers bestudeerden het rookgedrag van de vijf hoofdpersonages in de 447 meest bezochte films die na 1990 uitkwamen en waar het verhaal zich afspeelde na 1990. Meer dan 20 procent van de hoofdpersonages stak een sigaretje op, maar het meest opmerkelijk was het feit dat dubbel zoveel schurken rookten dan de good guys. De sigaret lijkt dan ook steeds meer symbool te staan voor kwade bedoelingen en een slecht karakter. Dit in tegenstelling tot de vorige studie die uitwees dat een sigaret een glamoureus tintje had.

Vroeger rookten filmsterren vaak in dienst van de tabaksindustrie. Sylvester Stallone kreeg ooit een half miljoen euro om in vijf films geregeld een sigaret op de steken. Philip Morris leverde dan weer gratis sigaretten aan de makers van Grease en The Muppet Movie en de 86-jarige Kirk Douglas kreeg heel zijn leven gratis sigaretten ter beschikking. De Amerikaanse filmindustrie putte hierdoor de helft van haar inkomsten uit sponsoring van de tabaksindustrie. In 1988 werd echter besloten om betaalde tabaksreclame en product placement van sigaretten te weren uit films. Dit besluit bracht de eerste jaren een averechts effect te weeg: sigarettenproducenten betaalden nog meer aan topacteurs om toch maar te blijven roken. Het is pas door de aanhoudende druk van gezondheidsorganisaties dat er nu minder sigaretten op het witte doek verschijnen. Enkel de bad guys blijven lustig verder roken.

Een uitstekende film in de opzicht is die van Thank You for Smoking (2005). Het is een cynisch portret van een communicatie-verantwoordelijke van een tabaks-gigant. Laat uw morele standpunten maar even voor wat ze zijn, want deze cynische prent maakt er brandhout van.

Leave a Comment

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *