De FilmBlog

Nog een uitstekende film uit de Blu-ray Warner Bros Essentials collectie is 2001: A Space Odyssey (1968) van Stanley Kubrick. Het is een titel die klinkt als iets monumentaals en dat is de film ook. Velen kennen de film van reputatie of hebben de title wel al eens horen vallen op één of andere quiz, maar weinigen hebben de film daadwerkelijk gezien. En zij die de film uiteindelijk hebben bekeken zullen vaak verklaren dat deze langdradig en of zelfs niet geheel hebben begrepen. Wat ik dan meestal zeg tegen die laatste categorie van mensen, is om de film een tweede kans te geven. Wat typisch is voor kunstwerken is dat ze uitgesproken commentaren uitlokken. Deze filmklassieker kun je niet genoeg gezien hebben. De film uitleggen, daar begin ik niet aan, maar wat ik wel kan meegeven is dat er meer dan één grondgedachte achter deze science-fiction steekt.

Korte inhoud: Even voor het ontstaan van menselijk leven op aarde ontdekt een groep apen een monoliet. Vier miljoen jaar later wordt een gelijkaardig object ontdekt op de maan dat een signaal uitzendt naar Jupiter. Commandant Bowman en astronaut Poole vertrekken op een speciale missie met het ruimteschip Discovery en de hulp van supercomputer HAL-9000.

2001 is bijzonder onconventioneel in vorm en inhoud. De dialogen zijn tot een minimum beperkt (tot pakweg een half uurtje) en zijn eigenlijk niet zo bijzonder. Het lijkt wel een soort formaliteit te zijn. De personages vullen hun tijd nog net niet met praatjes over het weer. Uiteraard is dit bedoeld. Kubrick wilde de beelden en het geluid het werk laten doen, en het verhaal laten bepalen. Het gebruik van dialoog laat zien hoe triviaal conversaties wel kunnen zijn. De woorden die men gebruikt zijn vaak geheel overbodig, en al zeker in een futuristische context waar alles wordt geleid door computers.

De film is opgedeeld in 3 grote delen. Het eerste deel begint in de oertijd waarin twee stammen van mensapen elkander bevechten. Ze weten niet precies hoe ze hun ongenoegen kenbaar moeten maken, maar uiteindelijk neemt één van hen een stok en begint ermee te slaan. Cynisch genoeg is met dit gebaar is de mens geboren. Met geweld kan je dingen afdwingen en dat zullen ze geweten hebben en zal hun zoektocht naar eten voor een groot stuk eenvoudiger maken.

Het tweede deel heeft een eerder traditioneel verloop. Er wordt op de maan een monoliet aangetroffen, een imposante, rechthoekige tafel waar een vreemde resonantie komt. Astronauten Dave Bowman en Frank Poole gaan op onderzoek om te kijken wat er zich nog allemaal op Jupiter bevindt. Deze missie wordt in goede banen geleid door de super AI computer HAL9000 (stem van Douglas Rain). Hij spreekt met een kalme stem, en de emotie die in de stem wordt gelekt lijkt heel artificieel.HAL beweert geen fouten te maken, laat staan agressie die uiteindelijk maar toe te schrijven zijn aan mensen. Maar een artificiële intelligentie kan heel agressief zijn. En dat blijkt wanneer hij zichzelf bedreigt voelt door de twee astronauten die hem willen uitschakelen. Dave weet HAL uiteindelijk uit te schakelen, en dit is het begin van het laatste deel van de film, een spirituele reis door tijd en ruimte, die wordt weergegeven door een bijna 25 minuten durende licht-compositie, in negatief geprojecteerde landschappen en een vervreemdende, inducerende soundtrack. Dave komt uiteindelijk in een helder witte kamer met hoge muren en meubels uit een ver Victoriaans verleden. Momenten later zien we hem als oude man, die geconfronteerd wordt met die fameuze monoliet. Dave sterft, oud en versleten, waarna hij zichtbaar als foetus in de ruimte herboren wordt.

Er bestaan oneindig veel theorieën over de film– het internet alleen biedt een prachtige keur aan meningen, waaronder bijvoorbeeld een religieuze interpretatie die zegt dat de film de opperste waarheid van Krishna bevestigt - wat weinig waarschijnlijk lijkt, aangezien zowel Kubrick als schrijver Arthur C. Clarke voor zover bekend nooit met de Hare Krishna te . Dat is wellicht één van de mooiste dingen die een film ooit kan hopen te bereiken: dat men er 40 jaar later nog steeds niet achter is wat je nu precies wilde zeggen, dat er nog steeds over gediscussieerd wordt, dat het nog steeds een levend onderwerp is.

Afgezien van de inhoud is de film ook een auditief spektakel, met klassieke muziek, buitengewone sfeerbepalende geluidstapijten van de Roemeense componist Ligeti en beangstigende stiltes. Saai is de film alleen maar te noemen volgens een conventionele standaard, die om de zoveel minuten weer een dramatische wending of grootse actie vereist. Dit is een film waar je echt voor moet gaan zitten, met een open instelling, om hem vervolgens in al zijn audiovisuele pracht op je in te laten werken. De geweldige, kleurrijke en overdonderende ruimte sequenties, de prachtige composities, de treffende klassieke muziek: het maakt van '2001' een weergaloze film die met woorden geen recht kan worden gedaan. Deze film moet je beleven, net zoals elk ander kunstwerk.

***Related Posts***
22/01/2010: A Clockwork Orange review
20/01/2010: Full Metal Jacket review
13/10/2009: The Shining review
01/01/2009: 2001 in het Amerikaans Filmarchief
07/08/2008: Wall-E maakt knipoogjes naar 2001
20/03/2008: Arthur C. Clarke overleden
23/08/2005: Een leuke analyse van 2001
19/10/2004: Top 10 Meest Invloedrijke Films

Eén van de betere films uit de Blu-ray Warner Bros Essentials collectie moet wel deze A Clockwork Orange (1971) film zijn van Stanley Kubrick. Een film die destijds aangevallen werd vanwege zijn gewelddadige karakter en de nihilistische ondertoon, die zelfs zou hebben aangezet tot echte geweldplegingen. Nu zijn de gebeurtenissen in de film zeker gewelddadig, maar niet op zo'n manier dat je na het zien van de film zin krijgt in een flinke dosis geweld. Integendeel: je blijft met een benauwend en ongemakkelijk gevoel achter.

Het overgangsproces van een amoreel boefje tot gehersenspoelde deftige burger en terug vormt de dynamische boog in de shockerende toekomstvisie die Stanley Kubrick maakte van de roman van Anthony Burgess. Onvergetelijke beelden, verrassende muzikale contrastelementen, het fascinerende taalgebruik dat Alex en zijn kompanen gebruiken, alles gegoten in één schokkend geheel.

Korte inhoud: In een niet nader beschreven toekomst is Alex (Malcolm McDowell) een jong boefje met weinig gevoel voor moraliliteit, maar een sterke passie voor muziek. Hij en zijn kompanen leven geheel volgens hun eigen wetten, met daklozen aftuigen, stelen, zingen, tapdansen, verkrachten, maar op een gegeven moment gaat Alex te ver. Hij wordt gearresteerd en heel zijn leven wordt ondersteboven gehaald op een wijze die hijzelf nooit had kunnen vermoeden.

De acties van de hoofdrolspeler zijn het toonbeeld van zinloos geweld en daarom volkomen verwerpelijk. Zonder enige reden of aanleiding slaat Alex met zijn kompanen een zwerver in elkaar en molesteert hij het huishouden van een getrouwd stel, waarbij de man wordt afgetuigd en de vrouw wordt verkracht. Het dieptepunt vindt plaats wanneer Alex op een avond wordt gearresteerd na een vrouw te hebben vermoord met een decoratieve reuzenpenis. De film roept alsvolgt heel wat vragen op. Hoe moeten we bijvoorbeeld als maatschappij optreden tegen een gemeenschap waarin bendes hoogtij vieren en er nauwelijks respect is voor de medemens? Meer politie op straat? Zwaardere straffen? Betere rehabilitatie? Onderwijs over "normen en waarden"? En welke oplossingen zijn daadwerkelijk bevorderend voor de maatschappij waarin we leven? Kubrick zei tevens in een interview hieromtrent het volgende: "Eén van de meest gevaarlijke fouten die veel politieke en filosofische denkers hebben gemaakt, is de gedachte dat de mens fundamenteel goed is en dat het de maatschappij is die hem slecht maakt."

Alex wordt berecht en opgesloten. Hij ondergaat het “normale” gevangenisleven en krijgt bijbelonderwijs. Dan wordt er een experimenteel project naar voren gebracht, de zogenaamde Ludovico Technique, wat wellicht opsluiting voor bepaalde gevangenen overbodig kan maken. De brutale en kwaadaardige Alex blijkt de ideale proefpersoon voor deze behandelingsmethode te zijn. Hij moet onafgebroken naar films kijken met de meest vreselijke geweldplegingen erin, terwijl hij geïnjecteerd is met een goedje dat hem misselijk maakt. Het gevolg is dat bepaalde afkeurenswaardige neigingen van Alex in de toekomst in de kiem gesmoord zullen worden doordat hij lichamelijk onwel wordt wanneer deze bij hem opkomen. In een demonstratie zien we hoe hij door een man verbaal en lichamelijk wordt aangevallen, maar dat hij door zijn behandeling niets terug kan doen. Hij moet zich zelfs verlagen tot het likken van de schoenzool van de man. Een procédé die uiteraard heel wat vragen omroept, gezien het wel alle de vrije wil compleet uitsluit.

Het acteerwerk van Malcolm McDowell is zo goed als feilloos. Hij kan zowel afkeer opwekken als sympathie. De soms overdreven theatrale optreden en het gekunstelde taalgebruik sluit volledig aan met de wereld waarin dit drama zich afspeelt.De compositie van de shots is vaak prachtig, evenals de sets, belichting, de kleding, de make-up en vooral ook de begeleidende elektronische synthesizer muziek van Wendy Carlos. Alex houdt van de muziek van Beethoven, wiens 9de symfonie als een leidmotov de prent aan elkaar knoopt. De muziek-composities zorgen soms voor een surreëel en vervreemdend effect, vooral wanneer de pracht in contradictie is met de inhoud van de scène. Maar er is toch geen sprake van het verbloemen van gewelddaden. Enkel bij momenten waarop de bendeleden met elkaar op de vuist gaat, wordt het artistieke register volledig opengetrokken met duidelijk geënsceneerde beelden en imposante achtergrondmuziek. Het zinloos geweld van Alex tegenover zijn onschuldige medemens, worden rauw en in-your-face in beeld gebracht, en creëren hiermee het gevoel van onbehagen en afkeuring.

Niet alleen inhoudelijk maar ook visueel is dit één van de betere films van Kubrick. En zoals bij heel wat films neemt de techniek een belangrijke plaats in. Hij filmt hier voor het eerst met een speciale zoomlens, die hem toelaat om bijvoorbeeld het openingsshot – een zoombeweging vertrekkende vanuit een extreme close-up van Alex en zeer langzaam uitzoomend naar een wide-shot van hem in de melkbar – mogelijk maakt. Sommige beelden blijven nog tot op de dag van vandaag onvergetelijk alsof ze op onze retina zijn gebrand. De oogklem die de oogleden openspert van Alex; het beginschot van het hoofd van Alex die, gekleed met een bolhoed en een geschilderde “wenkbrauw” rond zijn rechteroog, een demonische grijns laat zien; het shot van de vier bendeleden onder een brug, of de scène in de gestileerde maar decadente melkbar. Sociale satire, dilemma’s over vrije wil versus geconditioneerde reacties – zware kost, maar wel het soort van thema’s die tegenwoordig als typisch Kubrickiaans worden beschouwd. Een tijdloze en meesterlijke shock-opera met een demonische en satirische toekomstvisie, die ofwel afschuw en haat zal oproepen of verbijstering en adoratie.

Op de Blu-ray vinden jullie de audio-commentaar van Malcolm McDowell alsook 2 making-off documentaires.

***Related Posts***
26/01/2010: 2001: A Space Odyssey review
20/01/2010: Full Metal Jacket review
13/10/2009: The Shining review

De tijd is rijp om nog een aantal Blu-ray Warner Bros Essentials in de aandacht te brengen te beginnen bij de oscarwinnende film Unforgiven (1992) van en met Clint Eastwood. In 1990 was Dances with Wolves zowat de enige (halve)western van belang in een periode waar het genre eigenlijk van de kaart was geveegd. Maar Eastwood, de acteur die doorbrak met zijn spaghetti-western films, zette dit recht. En hoe! Een verrassend drama met geweldige cast en een anti-held als hoofdpersonage, een ondubbelzinnige boodschap en een défilé van onorthodoxe karakters van vlees en bloed.

Korte inhoud: In het dorpje Big Whiskey wordt een meisje van plezier door enkele cowboys zodanig met een mes bewerkt dat ze voor altijd littekens aan haar gezicht zal houden. De daders krijgen door de sherrif Little Bill (Gene Hackman) slechts een boete opgelegd om in het voorjaar acht paarden af te staan. De collega’s van het hoertje vinden dat een straf van niks en loven een fikse beloning uit aan diegene die de twee cowboys om het leven brengt. De jonge onervaren Schofield Kid (Jaimz Woolvett) lijkt deze beloning wel wat. Hij vraagt William Munny (Clint Eastwood) mee te doen en samen de beloning te delen. Munny was vroeger een beruchte dief en meedogenloze moordenaar, maar nu een hardwerkende varkensboer. Omdat hij geld nodig heeft, gaat hij in op het aanbod van Kid. Samen met Munny’s oud-collega Ned (Morgan Freeman) gaan ze op pad om het lot te voltrekken.

Naast de mooie beeldvoering van Jack N. Green die afwisselt tussen zonovergoten landschappen en gitzwarte nachten met stortregens, maakt Unforgiven op de eerste plaats een niet mis te verstaan statement over geweld die nog meer geweld uitlokt. Ditalles in een stijl die de voeten veegt met zowat elke western-conventie die we kennen. De vicieuze geweldcirkel begint in een bordeel waar een hoertjes gezicht met een mes wordt bewerkt door een half dronken cowboy. Dit incident zal leiden naar een wraak-actie die dan weer tal van gevolgen zal kennen. Op het einde van de rit zijn er geen winnaars te bespeuren, enkel personages in diepe gewetenskwestie, radeloos, zwaar toegetakeld of gewoon dood.

Afgezien van het onderwerp is het een verademing om nog eens een western te zien met geheel eigen regels en wetten. Je zou de film zelfs kunnen aanschouwen als een soort anti-western. De sherrif (Gene Hackman) houdt zich voornamelijk bezig met het oplappen van zijn nieuw onderkomen, de vrouwen van plezier zijn geen frivole en uitgedoste miekes die rechtstreeks vanuit de Moulin Rouge lijken te komen maar doodgewone vrouwen, de huurdoders zijn uitgebluste alcoholisten, en de vriend van Clint Eastwood is een zwarte cowboy wat ook al onze conceptie van de Far West aan diggelen slaat. Het zou geen western zijn mochten er geen slachtoffers van ten gevolge van vuurgevechten, maar in deze prent wordt alle heroïek van de daad zelf ontdaan. Geen stand-off waar de tegenstander nog de tijd neemt om een sigaret op te steken om nadien metaforisch de rook uit zijn loop te blazen. Hier dient een wapen om te doden en is niet elk shot altijd raak, verre van. Pistolen die niet afgaan of iemand die onder de zenuwen zijn doel mist, is in deze Unforgiven schering en inslag. Ook de whiskey fles heeft zijn plaats in het gebeuren, vooral als middel om de emotie tot een minimum te beperken.

In Unforgiven zien we voor een keertje cowboys opdraven die eigenlijk hun vervaldatum ver gepasseerd zijn. Het hoofdpersonage staat personifieert het stervensproces, zowel emotioneel, mentaal, moreel als fysiek. Elke stap is er één dichter bij de ondergang. En bij dit proces zijn we tevens getuige van de aftakeling van het heroïsche western-genre met goede cowboys die het moesten opnemen tegen slechte. En in het kielzog van deze film zullen er nog hel wat andere westerns volgen die dezelfde filosofie erop nahouden.

Op de Blu-ray staat spijtig genoeg geen audio-commentaar van Clint-himself, maar wel van zijn biograaf en filmcriticus Richard Schickel, alsook 4 algemene documentaires en nog een western aflevering met Clint … blijkbaar als opvulsel. Voor de extras moet je de film dus niet aanschaffen, maar de film is en blijft wel een mijlpaal in het western-genre, maar vooral ook grote cinema.

Een andere spektakelfilm die is uitgebracht in de Warner Bros Essentials collectie, en die jullie dus voor een prinkje kunnen aanschaffen, is de Blu-ray van The Last Samurai (2003). Regisseur Edward Zwick is één van die ambiteuze filmmakers die vooral groots en episch wil uitpakken met films van het allure van Gladiator of Spartacus. Ik ben zelf wel verzot op die heldenverhalen waar eer en moed hoog in het vaandel wapperen, en de romantiek nooit ver weg is en verraad om de hoek loert. Doorheen de jaren zijn filmmakers veel cynischer de zaken gaan benaderen, maar regisseur Zwick kiest voor de aloude traditionele aanpak met voldoende pathos en bombastische muziek.

Korte inhoud: Kapitein Nathan Algren (Tom Cruise) twijfelt aan zijn eergevoel. De idealen waar hij vroeger voor vocht, lijken tegenwoordig ver en tevergeefs. Moed heeft plaatsgemaakt voor zakelijkheid, egoïsme heeft opoffering vervangen en eer is ver te zoeken. Zeker in het westen, waar zijn rol in de Indiaanse campagnes eindigde in desillusie en droefheid. In een totaal verschillende wereld ziet een andere strijder zijn leven aan zijn ogen voorbij gaan. Het is de alom gerespecteerde Samurai Katsumoto (Ken Watanabe), de laatste leider van deze eeuwenoude krijgers. Net zoals de moderne tijd het Amerikaanse Westen overviel, zo overspoelt het nu ook het traditionele Japan. De telegraaf en de spoorlijnen, die vooruitgang mogelijk maken in de samenleving, bedreigen nu al het goede waarvoor de Samurai eeuwenlang hebben gestreden. De wegen van deze twee krijgers kruisen elkaar, wanneer de jonge keizer van Japan Nathan Algren inhuurt om Japans eerste, moderne en dienstplichtige leger te trainen. Dit is onderdeel van een lucratieve handelsovereenkomst die de Amerikanen met de corrupte adviseurs van de Japanse keizer willen sluiten. Terwijl de raadsheren van de keizer een poging doen om de Samurai uit te roeien in voorbereiding op een meer Westerse aanpak, is Algren sterk onder de indruk van zijn ontmoetingen met de Samurai. Hun sterke levensfilosofie doet hem denken aan de man die hij ooit was…

Deze film gaat over traditie en het vastklampen aan oude waarden, zeker in een periode waar alles pijlsnel evolueert en waar het vuurwapen het zwaard heeft vervangen. We volgen een aantal uitgerangeerde Samurai, die in een ander tijdperk zijn blijven hangen. De wereld rondom hen is geëvolueerd, alsook de militaire uitrustingen. Toch blijven deze mannen een bedreiging voor de nieuwe Japanse leiders. Iets wat duidelijk zal worden op het slagveld. Bij momenten kan je zelfs parallellen trekken tussen de samurai en de Trojaanse krijgers. Beiden hebben van het voeren van oorlog een levenswijze gemaakt. Van bij de puberteit worden de jonge krijgers opgeleid in de traditie van de oosterse vechtkunst en is het dragen van een samurai outfit een ware eer. Maar of deze uniformen ook opgewassen zijn tegen de moderne artillerie met hun dodelijke Howitzers is een andere vraag.

De manier hoe Zwick zijn film choreografeert voelt misschien een beetje ouwbollig aan, maar anderzijds werkt het wel voor het verhaal die hij wil vertellen. De regisseur voelt mee met de Samurai bevolking die volledig ondergedompeld zijn in een rijke traditie. Hoewel we hier te maken hebben met een actiefilm met epische kwaliteiten is het spektakel eigenlijk ondergeschikt aan het inter-menselijk drama tussen een Amerikaan-without-a-cause een Japanse krijger. The Last Samurai neemt rustig zijn tijd om zijn personages te laten bloeien. De film ontwikkelt zijn eigen tempo in een vrij rustig zen-sfeertje. De eerste actie-sequentie laat dus ook op zich wachten (bijna 30 min) en daarna blijft de actie voor een 50tal minuten gewoon uit. Ondertussen zien we Cruise evolueren in deze traditionele wereld en ontstaat er een wederzijds respect en bewondering. Deze karakteropbouw is tegenwoordig een rariteit geworden. Meestal krijgen we in het eerste halfuur korte samenvattingen voorgeschoteld op de achterkant van een bierviltje, en rest ons nog alleen het bier ad fundum gewijs op te drinken zonder ons veel vragen te stellen. Maar tijd nemen voor grondige karakterstudies is één zaak, langdradigheid in de hand werken is een andere zaak, en 150 min lang durende film is misschien net dat tikkeltje teveel van het goede.

Verder moet de mooie fotografie van John Toll (Legends of the Fall, The Thin Red Line) en de sterke muziekscore van Hans Zimmer zeker onderstreept worden. Tom Cruise, door velen gehaat en door evenveel geliefd, zet hier best wel een goede vertolking neer als Algren, ook al zien we hier Ken Watanabe alle aandacht opeisen als de charismatische Katsumoto. Het was op z’n minst een eenvoudige rol, gezien hij een Japanner moest vertolken in een Hollywoodfilm, bediend met heel wat poëtisch getinte verzen die de scenaristen hadden gejat uit diverse naslagwerken. Maar Watanabe wist het pad van de samurai toch op een interessante manier uit te drukken, zonder dat er bij ons hoongelach aan te pas kwam. Je zou kunnen spreken over een zekere bedaarde waardigheid waarmee hij zijn personage vertolkt, en dat was precies wat volledig met de toon van de film samenviel.Er gaat een soort van rustige waardigheid uit van zijn vertolking, die geloofwaardig overkomt. Enkel het einde van de film valt in het zeemzoeterige en dat is misschien het enige tenenkrommende moment in de prent. Op dit moment voel je opnieuw de hand van Hollywood.

Op de Blu-ray vinden jullie naast de audio-commentaar van de regisseur ook een pak reportages met over de samurai-cultuur, naast interviews met de cast. The Last Samurai is geslaagd entertainment, dat bovenal ingenieus en smaakvol in elkaar gestoken is, zonder dat men overdonderd wordt met veldslagen en actie-scènes waar je epileptische aanvallen van krijgt. Maar beschouw de film ook niet als een waargetrouw document over de samurai, daarvoor komen andere films van bijvoorbeeld Akira Kurosawa misschien iets dichter bij de realiteit. De bedoeling van deze epische productie is om ons te entertainen, en niet om ons een geschiedenisles te geven. Dit is een mainstream Hollywoodfilm, dus jullie weten wat te verwachten.

De premisse van de film is niet alleen fascinerend, 300 Spartanen binden de strijd aan met het enorme Perzische leger van Xerxes, maar ook het feit dat alles min-of-meer gebaseerd is op de Griekse geschiedenis, maakt deze film toch enigszins speciaal. Toch is de film anders dan de doorsnee peplum film, gezien deze gebaseerd is op de comic van Frank Miller en het dus bestemd is voor een jonger publiek. Indien je op zoek bent naar een getrouwe weergave van wat er toen is gebeurd, dan ben je aan het verkeerde adres want 300 (2006) heeft een ander doelpubliek voor ogen.

Korte inhoud: De toekomstige Koning Leonidas wordt op zevenjarige leeftijd bij zijn moeder weggehaald. Er staat hem een zwaar trainingskamp te wachten dat hem klaar moet stomen voor zijn toekomst. Zijn moeder weet dat de kans bestaat dat de jongen misschien niet meer levend terug zal keren. Om Koning van de Spartanen te worden moet hij namelijk bewijzen niet alleen sterk, maar ook intelligent en moedig te zijn. Na jaren van training volgt zijn uiteindelijke test. Met blote voeten in de sneeuw neemt de jongen het op tegen een reusachtige wolf. Na deze gedood te hebben keert hij als Koning (gespeeld door Gerard Butler) terug naar Sparta. Twintig jaar na zijn overwinning op het beest dient zich een nieuw gevaar aan, het grote Perzische rijk onder leiding van Xerxes die Spartanen wil inpalmen.

De koning der Spartanen beslist om 300 van zijn beste krijgers op te stellen om het oprukkende Perzische geweld te stoppen. Noem het overmoed of pure waanzin, maar deze mannen kennen niets anders dan het voeren van oorlog en zijn hier dus voor geboren. Wat volgt is een bloederig treffen. De 300 krijgers moeten het opnemen tegen duizenden gewapende mannen, gigantische gedrochten met zilveren maskers, gepantserde olifanten en Perzische slaven. Maar deze zijn duidelijk niet opgewassen tegen een regiment van doorwinterde soldaten wiens leven voornamelijk in het teken staat van ‘overleven’. Het is bijgevolg geen film voor doetjes die niet tegen een slag of stoot kunnen, want hier worden de slagen en stoten niet ingehouden en à volonté uitgedeeld. 300 is een brutale prent waar het bloed bijna een stijl-element is geworden in de beeldvoering. En stijl is het voornamelijk om te doen in deze film. Wanneer Leonidas terugkeert naar een dorp die werd aangevallen door de Perzen, stoot hij op een gigantische boom gevormd met lichamen. Iets wat meteen wordt toegeschreven aan de duistere krachten van de Perzen. Maar deze lugubere sfeer komt in geen geval de geloofwaardigheid ten goede. Maar daar is het de makers niet om te doen.

Ondanks dat de film grotendeels voor groen scherm is opgenomen en het filmen na 60 dagen al voltooid was, ziet alles er tot in de puntjes verzorgd uit met een aparte filmstijl en een contrastrijke belichting. De vechtscènes worden mooi in beeld gebracht en je leeft volledig mee met de klappen die worden uitgedeeld. Er wordt gevarieerd gebruik gemaakt van het vertragen van bepaalde shots, met een dramatisch effect. Het bloed wordt rijkelijk in het rond gegoten en nu en dan zien we de ledematen doorheen het scherm vliegen. Toch gaat regisseur Zack Snyder nooit zo ver dat we de ogen moeten wegdraaien. Zoals reeds gezegd komt alles heel gestileerd in beeld. Gerard Butler is bijzonder sterk in de rol van Koning Leonidas. Zijn lage stem-intonatie en gespierde lijf maken van hem een echte Spartaan, het zware Schotse accent van de man is het enige wat ons uit de illusie brengt. Butler speelt de rol ook niet als hersenloze barbaar, maar zet een vertolking neer van een leider en tacticus. Ook de vertolking van Rodrigo Santoro, zijn rivaal, valt op als de bijna onherkenbaar als de slechte Perzische Koning Xerxes.

Spijtig genoeg is de boog niet altijd gespannen. Halverwege de film is het zover en zien we de Spartanen met hun rode cape die wappert in de wind, schild tegen schild in hun bergpas, waar ze ook voor de rest van de film zullen kamperen. De Spartanen kunnen geen weg meer uit en zo zit de film ook wat in een soortpatstelling waar geen ontkomen meer aan is. Wat enigszins verandert is het uiterlijk van de vijand, die niet is gespaard van enige theatraliteit. De structuur van de film houdt dus in geen geval rekening met het aantal minuten een doorsnee kijker een slachtpartij kan verteren. Het directe gevolg is eentonigheid en verveling, ook al blijf je wel kijken. Ik kan me niet van de gedachte ontdoen dat de scenaristen Kurt Johnstad en Michael Gordon misschien beter wat meer afstand hadden genomen van de strip en iets meer de nadruk hadden gelegd op verhaal-elementen en karakter-verfijning. De strip legt het accent op de kracht van de Spartanen en hun onuitputtelijke vechtlust. Maar was de geschiedenis ons leert is dat deze koppige Spartanen ook tenonder zijn gegaan aan hun eigen vechtlust en hun gebrek aan dialoog. Maar dit zijn zaken die je niet zal vinden in deze prent.

Dit verhaal werd ook niet geschreven door Shakespeare en de dialogen zijn dus tot het strikt essentiële gereduceerd, maar blijven wel hangen: “This is Sparta!” Ook het acteerwerk is rudimentair te noemen met veel geschreeuw en strenge blikken. Alle aandacht wordt toch opgeëist door de ontblote torso van de gespierde mannen, waarop vrouwen gaan kwijlen en mannen jaloers op zijn. Als het allemaal misschien nog een stukje slimmer in elkaar stak en waren bepaalde sequenties spectaculairder zoals bij Sin City, dan had dit een uitstekende actie-prent kunnen zijn. Maar het blijft hoe dan ook een film om te beleven, en al zeker in High Definition.

Op de Blu-ray, die deel uitmaakt van de Warner Bros Essentials collectie (merkwaardige films voor een bijzonder gunstige prijs), vinden jullie reportages met Frank Miller, documentaires over de Spartanen en uiteraard de audio-commentaar van Zack Snyder die de effecten in de film volledig uit de doeken zal doen. In de film is ook een rol weggelegd voor The Wire acteur Dominic West en Lena Headey ("Terminator: The Sarah Connor Chronicles"). De fotografie van de film is in handen van Larry Fong (Watchmen). Een must-have voor menig filmliefhebber.

***Related Posts***
03/07/2009: Gerard Butler tekent voor 300 sequel
14/03/2007: Frank Miller wil zijn verhalen zelf regisseren
11/03/2007: 300 is niet zomaar vorm boven inhoud
15/02/2007: Frank Miller’s Ronin verfilmd
27/01/2007: 300 op Imax
10/01/2007: Nieuwe 300 trailer
10/12/2006: Eerste 300 trailer
10/08/2006: De virtuele wereld van 300

Ik kan het bijna amper geloven dat het bijna 22 jaar geleden is dat Lethal Weapon (1987) in de zalen kwam. Deze buddy-movie van Richard Donnor en Joel Silver heeft in ieder geval heel wat brokken gemaakt zowel op het witte doek als aan de box-office, en dit met een relatief bescheiden budget. Enkel de 4de film stelde zwaar teleur 'aan de box-office' en was het productiebudget van 160 miljoen zwaar overschat en zag je uiteindelijk bitter weinig van dit geld in feitelijke production value. Nochtans was het op zich geen slechte film. En nu met de Warner Bros Essentials komt de eerste film op Blu-ray.

Mel Gibson was al bekend door zijn acteerprestaties in de Mad Max-films en Danny Glover speelde onder andere in de Steven Spielberg`s film The Color Purple, maar deze film zou hen lanceren als Hollywood-iconen. Hun personages zijn tegenpolen van elkaar, die tegen wil en dank moeten samenwerken. Mel Gibson is de roekeloze agent Martin Riggs. Het verlies van zijn vrouw maakt hem gek van verdriet. Meerdere malen heeft hij zelfmoord willen plegen, maar het werk is het enige wat hem recht houdt. Roger Murtaugh is echter een brave huisvader, die net vijftig jaar is geworden. Hij wil het graag wat rustiger aan doen tot zijn pensioen. Maar met Riggs als partner komt daar weinig van terecht. Murtaugh kan het onvoorzichtige gedrag van Riggs in het begin totaal niet uitstaan. Samen moeten zij de zelfmoord van een aan coke-hoertje oplossen. Een 'leuke' bijkomstigheid: zij blijkt een dochter te zijn van een oude vriend van Roger Murtaugh. Een op het eerste gezicht eenvoudige zaak, wordt naarmate het onderzoek vordert steeds gevaarlijke voor het detective-duo.

Van de vele actiefilms die er gemaakt zijn, is deze echt wel één van de beste. Het verhaal is misschien niet bijster origineel. Onderwerpen als drugs, schietpartijen en ontvoeringen zijn al vele malen verfilmd. Maar Richard Donnor weet zijn actie goed te doseren met humor en menselijke trekjes die personages van vlees en bloed maakt. De actie is ook niet over-the-top en is steeds in functie van de personages. De film neemt zichzelf ook niet te fel au serieus en dat komt het verhaal enkel maar ten goede. Op een gegeven moment horen we één van de badguys zeggen: “There's no more heroes left in the world,” als op dit moment Martin Riggs de deur komt binnen gevallen. Danny Glover en Mel Gibson zijn de speerpunten van deze film, die beide perfect gecast zijn en goed samenspelen. Zij vullen elkaar op efficiënte wijze aan. Daarbij komt dat de pret die zij hebben tijdens de opnames van het scherm druipt.

Kortom, een leuke actieprent met een uitstekende chemie tussen Gibson en Glover en knappe acteerprestaties (vooral die van Mel Gibson), en genoeg humor en actie om geen moment te vervelen. En neen, het is geen zonde om hier van te houden. Lethal Weapon is één van die weinige 80’ties films die de tand des tijds heeft doorstaan. En met meer dan zeven minuten nog niet eerder uitgebrachte scènes, is de director’s cut van Lethal Weapon een geschenk voor elke filmfan.

Als jullie op zoek zijn naar een aantal fijne Blu-rays moeten jullie zeker uitkijken naar Warner Bros Essentials. Onder dit kwaliteitslabel treffen jullie een waaier van films aan, waar je simpelweg niet omheen kan. Maar liefst 42 titels kwamen op 15 september in de rekken, telkens voor een bijzonder gunstige prijs. In het najaar zal dit aanbod verder worden uitgebreid. De films krijgen een adviesprijs mee van 17,50 euro. Zoals de naam het al liet verstaan, zijn het 'essentiële' schijven die niet mogen ontbreken aan jullie collectie. Onder dit label vinden jullie o.a. Corpse Bride.

Ik ben altijd al een grote fan geweest van Tim Burton, ook al is hij volledig verantwoordelijk voor de zwakke Planet of the Apes remake. Het is een regisseur met een grote persoonlijkheid en een uitgesproken filmstijl die heel wat filmmakers heeft geïnspireerd.

Ik kan geen andere regisseur benoemen die zoveel uiteenlopende films kan maken zoals het surreële, fantastische en komische Edward Scissorhands, Beetle Juice, Charlie and the Chocolate Factory, de sprookjesachtige griezelfilms Sleepy Hollow, Sweeney Todd, de populaire Hollywood films Planet of the Apes, Batman, het portret van Ed Wood, animatiefilms zoals Nightmare Before Christmas, en nog steeds zijn stempel kan zetten met een visuele en thematische toon. En elk project waar deze man mee bezig is, kan mij telkens boeien. Ook het animatie project, Corpse Bride wist me te boeien.

Korte inhoud: We bevinden ons in een 19e eeuws dorpje. De verlegen Victor (Johnny Depp) is nerveus voor zijn huwelijk met Victoria (Emily Watson). Hij besluit de huwelijksbeloften te oefenen op een uit de grond stekende tak. Tot zijn schrik verrijst uit de grond The Corpse Bride (Helena Bonham Carter) die claimt dat het huwelijk gegrond is. Victor belandt in 'The Land Of The Dead' terwijl Victoria nog altijd op hem wacht in The Land Of The Living. Vindt Victor nog wel zijn ware liefde als deze twee werelden met elkaar in aanraking komen?

Het verhaal is geïnspireerd op een 19de eeuws sprookje over een man die per vergissing in het huwelijk treed met een lijk. Victor is naar de onderwereld gebracht voor de akelige huwelijksceremonie met The Corpse Bride, en dit allemaal terwijl zijn levende bruid Victoria op hem zit te wachten in 'de wereld van de levenden'. Desondanks de morbide toestanden valt Victor voor de charmes van die onderwereld, maar hunkert toch naar de echte wereld en vooral ook naar zijn ware liefde. En ook al lijken de drie hoofdpersonages niet meteen romantische zielen te zijn gezien hun omgeving en de streng Victoriaanse mores van hun tijd, beschikken ze toch over voldoende passie en hartstocht die deze macabere animatiefilm omtovert in iets romantisch. Het zijn op de eerste plaats vertederende personages die zich voortbewegen in een uitbundige visuele en muzikale stijl. Dit alles maakt van Corpse Bride zo'n verrukkelijke stop-frame animatiefilm.

Op de Blu-ray vinden liefhebbers van animatie heel wat interessante documentaires en making-off's. Ook componist Danny Elfman doet er zijn verhaal over de aanpak van dit griezelig, romantisch verhaaltje die zich afspeelt in twee werelden. De film is niet alleen een aanraden voor animatie-liefhebbers of voor Tim Burton fans of amateurs van necrofilie, maar zeker ook voor het gehele gezin. En als jullie verzot zijn op de animatie-techniek moeten jullie zeker ook uitkijken naar Coraline (2009).

*** Warner Bros Essentials ***
13/10/2009: The Shining
11/10/2009: Batman Begins

Stanley Kubrick had nood aan een commercieel succes, nadat zijn Barry Lyndon (1975) flopte aan de box-office, ook al had de film heel wat verdiensten. En wat beter om het publiek naar de bioscoop te lokken met de verfilming van een horror-bestseller. Het horrorgenre was gigantisch populair in die periode (cf. The Exorcist, Carrie, Rosemary's Baby, Eraserhead). Het idee van het metafysische had Kubrick altijd al geboeid (kijk maar naar zijn 2001), en dit kwam uitbundig aan bod in het boek van Stephen King.

Toch heeft Kubrick het boek niet op de letter gevolgd en is de supernatuurlijke context tot het strikt functionele beperkt. Het kon een David Lynch achtige film worden, maar Kubrick koos voor de psychologie uit te diepen, eerder dan de paranormale gaven. Wat hem intrigeerde, was de waanzin van een man die wordt afgesloten van de rest van de wereld, mentale isolatie die tot gekte leidt. Overeenkomstig die wens iets te doen dat nog nooit eerder was gedaan, besloot hij ook visueel diametraal tegenover eerdere, conventionele horrorfilms te gaan staan: zijn film zou baden in een ongenadig wit licht, elk hoekje van elke set zou volkomen zichtbaar zijn. Het was dus enerzijds was het een persoonlijke overweging, anderzijds was het een productionele kwestie. In het boek kwamen de haag-dieren tot leven, maar dat was gewoon niet haalbaar (zeker niet in die tijd waar de cgi eigenlijk nog in zijn kinderschoenen stond) en Kubrick koos dan maar voor een doolhof.

Kubrick stak niet onder stoelen of banken dat hij Kings schrijfstijl maar ‘zwakjes’ vond, maar hij had eerder in interviews al gezegd dat het wellicht makkelijker is om een goeie film te maken van een slecht boek dan omgekeerd, omdat je dan niet steeds tegen het kwaliteitsniveau van het bronmateriaal aan het opboksen bent. Maar de auteur en de regisseur zouden tijdens de productie van de film herhaaldelijk met elkaar aan de telefoon hangen, zelfs in de vroege of late uurtjes (Kubrick woonde in Engeland, King in Maine met 5 uren verschil). Eén van de onderwerpen was de casting van Jack Nicholson. Stephen King vond dit een slechte keuze en had veel liever Michael Moriarty of Jon Voight voor de rol. Kubrick twijfelde zelf nog tussen Robin Williams en Robert De Niro, maar bleef uiteindelijk bij zijn keuze van Nicholson. Stephen King had trouwens ook een probleem met Shelly Duvall, die Kubrick uiteindelijk als een hond behandelde op de set om zo de gepaste emotie voor de rol in haar los te weken.

Korte inhoud: Jack Torrance (Jack Nicholson) is een schrijver met een writer's block. Wanneer hij wordt aangenomen voor een baan als huismeester van het prestigueuze Overlook Hotel, dat zich op een afgelegen plek in de bergen van Colorado bevindt, ziet hij dit als de ideale kans om inspiratie op te doen en zijn boek af te maken. Bovendien is het de perfecte plek voor hem, zijn vrouw Wendy (Shelly Duvall) en zijn zoontje Danny (Danny Lloyd) om tot rust te komen. In al zijn arrogantie slaat hij de geruchten dat er kwade krachten in het hotel zouden huizen, en het lugubere verhaal over de vorige huismeester die waanzinnig is geworden en daarna op gruwelijke wijze zijn gezin heeft uitgemoord, in de wind.

Na de statische beeldvoering in Barry Lyndon, zou Kubrick hier de bewegingsvrijheid van de relatief nieuwe techniek van de steadicam uitbuiten. In de tweede helft van de 70'ties waren er een paar films geweest, waaronder Rocky en Marathon Man die de steadicam gebruikten voor sommige scènes. Het systeem liet regisseurs toe om lange shots in te voegen waarin de camera de personages kan volgen door verschillende ruimtes, ongehinderd door fysieke obstakels en met steeds een perfect gestabiliseerd beeld. The Shining (1980) werd de eerste film die specifiek ontworpen werd om voor het leeuwendeel met een steadicam opgenomen te worden. Kubrick wilde echter niet zomaar een paar sequenties als paradepaardje met een steadicam opnemen. Net zoals hij dat deed met de zoomlens in Barry Lyndon’, maakte hij er een stilistische keuze op zichzelf van. Shots zoals dat van Danny die eindeloze rondjes rijdt op z’n driewieler door de gangen van het Overlook, zijn klassiek geworden.

The Shining gaat over veel zaken – writer's block, alcoholisme, de mens als moordenaar door de eeuwen heen, het wegvallen van sociale functies door isolement, enz.. Sommige mensen zijn er zelfs van overtuigd dat het allemaal over de uitroeiing van indiaanse stammen door de blanken gaat. Het blijft hoe dan ook een veelgelaagde film die zich nauwelijks bezighoudt met wat Kubrick beschouwde als triviale dingen, zoals traditionele plot en logica. Wie de film de eerste keer ziet, blijft achter met behoorlijk wat vragen over de plot – maar dat was dan ook niet waar de regisseur in geïnteresseerd was. Die onduidelijkheid op het meest fundamentele niveau – waar gaat het over, wat is het verhaal en hoe zit dat in elkaar? – blijft een tekortkoming van de film waar niemand naast kan kijken. Maar hoewel The Shining aanvankelijk zeer negatieve kritieken kreeg, is er over de loop der jaren toch een herwaardering gekomen (zoals dat te beurt valt bij heel wat Kubrickfilms), en is men gaan inzien dat dit een visueel vernieuwend en inhoudelijk bijzonder complex en uitdagend werkstuk is. Waarvan akte.

Er zijn twee versies van de film, een Europese versie van 119 minuten en een langere Amerikaanse versie van 142 minuten. Spijtig genoeg zijn de standaard Blu-ray’s van de film die bij ons beschikbaar zijn 119 minuten lang. Maar als jullie de langere versie willen zien raad ik aan dat jullie even het internet consulteren en deze eventueel via import aan te schaffen. De film is bij ons te krijgen voor een budgetvriendelijke prijs via de Warner Bros Essentials uitgave. Veel kijkplezier.

***Related Posts***
26/01/2010: 2001: A Space Odyssey review
22/01/2010: A Clockwork Orange review
20/01/2010: Full Metal Jacket review

Batman Begins (2005) is zo nog een Blu-ray, uitgegeven door Warner Bros Essentials die niet mag ontbreken aan jullie High Definition filmcollectie. Christopher Nolan’s versie van Batman is buitengewoon adembenemend, schrikwekkend, gigantisch en action-packed. Zelden is een comic-adaptatie zo knap als deze, zowel in de geweldige acteursprestaties, de vlotte mise-en-scenes, de perfecte timing, de uitzinnige sets, het zalige verhaal, de duistere atmosfeer en vooral ook de overweldigende muziek van James Newton Howard en Hans Zimmer.

Korte inhoud: De jonge Bruce Wayne zag op jonge leeftijd hoe zijn rijke ouders door een ordinaire dief werden neergeschoten in een klein steegje van Gotham City. Zijn trauma leidde snel naar een gevoel van haat en wraak. Wanneer de boef op vrije voeten ging komen, besloot Bruce om hem met een pistool om het leven te brengen. Maar het lot besliste daar anders over. Bruce daalt af op een pad naar de hel, maar wordt opgevangen door een ninja-meester, Ducard (Liam Neeson), die hem in de cirkel brengt van Ra's Al-Ghul (Ken Watanabe) en zijn occulte groepering van ninja’s. Na zijn training keert Bruce terug naar Gotham, waar de misdaad hoogtijden viert en corrupte individuen de stad leiden. Ook het bedrijf, die Bruce had overgeërfd, blijkt uit zijn handen te glippen. Maar Bruce heeft plannen om Gotham te zuiveren van alle kwaad, en daarvoor zoekt hij diep in zijn psyche naar een personage die dit zou kunnen vertolken. Een personage waar de criminelen van huiveren. Met de hulp van zijn trouwe dienaar Alfred Pennyworth(Michael Cane) en archiefhouder Lucius Fox (Morgan Freeman) wordt Bruce Wayne, Batman. Samen met een goedhartige politie-agent Jim Gordon (Gary Oldman) gaat hij in de aanval. Maar Batman krijgt snel te doen met geduchte tegenstanders, zoals de maffialeider Carmine Falcone (Tom Wilkinson), een gekke dokter Jonathan 'The Scarecrow' Crane (Cillian Murphy) en nog een derde rivaal die zijn tijd afwacht om toe te slaan.

Ik had maar twee opmerkingen na het zien van de film. Het ene minpunt had te doen met de supporting actress Katie Holmes die wel een belangrijke rol speelt als DA Rachel Dawes, maar gewoon tekortschiet in haar acteren tegenover die uitzonderlijke cast. Katie Holmes doet het OK, maar op bepaalde momenten zie je gewoon dat ze moeite heeft met haar acteerwerk, zeker in vergelijking met de andere acteurs. Ze ademt te weinig haar rol en staat vaak stijf te kijken, wachtend op een repliek. Ik was hoopvol dat Katie ons zou verbazen in haar eerste echte grote rol, maar dat doet ze dus niet. Er is ook nooit echt een verleiding in haar blik of in haar lichaamstaal. En dat vind ik spijtig, want dat had het innerlijke conflict misschien nog groter gemaakt. En Katie kan aantrekkelijk zijn (cf. Wonder Boys). Katie werd ook vervangen voor de sequel The Dark Knight (2008), maar vreemd genoeg kon Maggie Gyllenhaal ook niet echt overtuigen in de rol. Maar wat wil je met iemand als Heath Ledger die zomaar eventjes de show komt stelen.

Naast een pak documentaires en making-off’s, vinden jullie de audiocommentaar van Christopher Nolan en David S. Goyer op de gehele film, voor mij de enige bonus van belang op een dvd. Dat je deze film moet zien in High Definition spreekt voor zich. De fotografie van Wally Pfister (die later ook de fotografie deed op The Dark Knight) is bijzonder verrassend. Wij dachten allemaal dat een Batman film ‘zwart’ moest zijn, met zijn gotische gebouwen en het zwarte pak van Batman, maar hier overheersen bruine tinten. De film heeft wel een donkere en duistere toon, maar de kleuren blijven levendig. Er is hier dus geen sprake van een filter die over het beeld werd geplaatst, maar wel een uitgekiende kleur-correctie die het personage nieuw leven inblaast. Maar in HD zien jullie ook de diepte in de zwarte tinten en de mooie contrasten. Pfister werd genomineerd voor Beste Fotografie bij de Oscars, maar verloor onterecht van Dion Beebe voor de film Memoirs of a Geisha (2005).

Batman Begins wordt uitgegeven door Warner Bos en is verkrijgbaar in zowat elke dvd-verkoopzaak sinds 15 september 2009. Kijk in ieder geval uit naar de budgetvriendelijke Warner Bros Essentials uitgave, waarvan zowat 42 titels uitkwamen.

***Related Posts***
01/08/2008: The Dark Knight filmbespreking
17/06/2005: Batman Begins filmbespreking

*** Warner Bros Essentials ***
16/10/2009: Corpse Bride
13/10/2009: The Shining