De FilmBlog

De documentaire Senna (2010) van Asif Kapadia werd op het 38e Filmfestival Gent beloond met de Port of Ghent Publieksprijs. De documentaire kreeg van het festivalpubliek de hoogste waardering (4,77 op 5). De Canvas Publieksprijs, uit een selectie van vijf films met het Canvas-label, gaat naar We Need To Talk About Kevin (2011) van Lynne Ramsay. De winnende film wordt aangekocht door de aankoopdienst van de VRT voor uitzending. Met 133.000 bezoekers blijkt de 38ste editie van het festival nog succesvoller dan vorig jaar.

De briljante documentaire Senna vertelt het verhaal van Ayrton Senna, de legendarische F1-piloot die in 1994 om het leven kwam tijdens de Grand Prix van San Marino. De Braziliaanse racepiloot groeide uit tot een mythe. De film overloopt Senna's carrière, waarbij alle fysieke en geestelijke overwinningen op en naast de racetrack aan bod komen. Ayrton Senna stond bekend als een zeer religieus man wiens rotsvast geloof hem vaak aanzette tot roekeloos rijgedrag, wat hem weliswaar heel wat wereldtitels opleverde. Tussen 1984 en 1994 werd snelheidsduivel Senna drie maal wereldkampioen. Dit gebeurde tijdens wedstrijden waarin ook zijn vroegere teamgenoot en latere rivaal Alain Prost een belangrijke rol speelde.

De documentaire gaat o.a. dieper in op de bijzondere relatie tussen F1-legendes Senna en Prost. Senna is een documentaire die ook niet-sportliefhebbers zal weten te boeien. Meer dan een steriel overzicht van de carrière van een sportman, leest de film als een ontroerend en bij momenten episch verhaal over een man die gebeten was door snelheid en naar eigen zeggen werd “gestuurd door een hogere macht”. Voor de fans brengt Universal de film op 3 november ook op DVD!

Senna haalde het nipt van de documentaire Sing Your Song (2011) die een score van 4,74 haalde en The Help (2011) van Tate Taylor die 4,70 op 5 haalde. In totaal brachten 13.643 festivalbezoekers hun stem uit via het afscheurstrookje op hun ticket.

Naast de Port of Ghent Publieksprijs maakt het festival ook de Canvas Publieksprijs bekend. Jaarlijks maakt Canvas haar keuze uit het festivalprogramma. Dit jaar kregen de films Beyond (2010), The Invader (2011), Poulet Aux Prunes (2011), She Monkeys (2011) en We Need To Talk About Kevin het Canvas-label mee. Van de geselecteerde films kende het festivalpubliek We Need To Talk About Kevin van Lynne Ramsay de hoogste quotering toe. De winnende film wordt aangekocht door de aankoopdienst van de VRT voor uitzending.

*** Senna - you tube trailer ***

Ik stond ongeduldig te wachten op mijn maten die een beetje later dan verwacht op het Filmfestival van Gent toekwamen, dankzij het Vlaamse openbaar vervoer. Er stond al een drukke massa mensen aan te schuiven in volle verwachting voor de focus filmfestivaldag. Patrick Duynslaegher geeft de fakkel dit jaar doorgegeven aan Dave Mestdach van Focus Knack. Waar ik de vorige edities eigenlijk slechts matig tevreden was, was ik deze editie nog meer ontgoocheld.

Kort gezegd zou ik kunnen stellen dat we over het algemeen de films voorgeschoteld kregen die niets voorstellen, maar toch een publiek moeten krijgen volgens de Knack-redactie. Jammer, want deze films zijn hopelijk niet representatief voor wat het filmfestival van Gent dit jaar te beiden heeft. En dat is heel wat. Ik vond dat er wat meer originele films aan bod mocht komen die effectief een meerwaarde aan de kijker bieden. Het hoeft zeker geen best off te zijn, maar een origineler en iets flitsender bij momenten mocht toch. Zo waren Kaboom (2010) van Greg Araki en Potiche van François Ozon de goeie films van verleden jaar.

De eerste film die we voorgeschoteld kregen was het Russische familiaal drama Elena (2011) van de cineast Andrei Zvyagintsev, met muziek van Philip Glass en award-winnende fotografie van Mikhail Krichman. De Russische cinema levert af en toe kleine films af, die je na het bekijken toch overtuigen van hun kwaliteiten. Vorig jaar bleek Silent Souls (2010) vrij origineel.

Korte inhoud: Een bejaarde vrouw Elena (Nadezhda Markina) woont samen met haar rijke man Vladimir (Andrey Smirnov) in een ruime villa. Alles is echter geen rozengeur en maneschijn. Elena heeft immers maar één zorg: haar alcoholistische zoon Sergey (Aleksey Rozin) en diens gezin te redden van de nakende armoede. De dochter van Vladimir, Katerina (Yelena Lyadova), is dan weer een zorgeloze jonge vrouw die een afstandelijke relatie heeft met haar vader.

Elena is opgebouwd uit dezelfde uitermate trage simplistische beelden. Ontdaan van alle franjes beschrijft de regisseur het leven van de oudere Elena en haar man in een ongezellige design loft. Elena's zoon is een werkloze nietsnut die in een klein sociaal appartement leeft met zijn vrouw, een al even luie tienerzoon en een kersverse baby.

Elena schuift met de regelmaat van de klok een deel van haar pensioen door naar haar zoon, zeer tegen de wil van haar man. Maar haar man heeft evenzeer een dochter Katerina, die hij amper ziet. Wanneer Elena's man begint na te denken over zijn nalatenschap, beseft Elena dat zij er zeker zal moeten voor zorgen dat de toekomst van haar zoon en zijn gezin financieel veilig wordt gesteld.

Dat de film omschreven wordt als een thriller is verkeerd. Spannend is hij al evenmin. Soms denk ik dat bepaalde cineasten denken dat ze origineel zijn en trendy als ze minutenlang nietszeggende beelden of scènes op de kijker af sturen. Het leven zoals het is, iedereen moet opstaan, rekt zich nog wat uit in zijn bed, kamt zijn haren, zet koffie en gaat naar zijn of haar werk. Gelukkig krijgen we na een groot half uur toch wat van de plot door en heeft de film onze aandacht vast.

Elena schetst ook amper de karakters. De beelden en scènes spreken voor zich. Ook door de camerastandpunten tracht de regisseur de kijker te midden van de personages te plaatsen. Hoe dan ook, erg betrokken bij Elena voel je je nooit. Je ziet wel haar tweestrijd en wanhoop, maar echt sympathie kweek je er niet voor. Deze film zal denk ik enkel aanslaan bij liefhebbers van minimalistische cinema.

Ondertussen heeft Elena, desondanks de enorme teleurstelling, gisteren de Grote Prijs voor Beste Film gewonnen op het Filmfestival van Gent. Dat heeft de internationale festivaljury onder leiding van Jessica Woodworth gisteren bekend gemaakt op het Gentse stadhuis. Andere films die in de prijzen vielen zijn The Invader (2011) van Nicolas Provost (Beste Muziek en sound design) en de kortfilm Demain, Ce Sera Bien van Pauline Gay. De prijs voor Elena werd in ontvangst genomen door M. Alexandre Petrachkov (de Russische Consul – Generaal), Alexandre Stebakov (Consul van de Russische Ambassade) en Alexey Grigoriev (Eerste Secretaris, Culturele Attache van de Russische Ambassade).

Het was een aangename verrassing op het Filmfestival van Gent dat er weer enkele Belgische films op het menu stonden. De Belgische en dan vooral de Vlaamse film doet het erg goed de laatste tijd. Mijn kompanen wezen me erop dat The Invader (2011) (L'Envahisseur) de film was met het naakte topmodel Hannelore Knuts. Niet dat ik dat op zich een reden vond om deze film te willen zien, maar na het zien van de openingsscene van beeldend kunstenaars en regisseur Nicolas Provost, was ik wel overtuigd.

Achteraf werden we trouwens verrast op een verschijning van Nicolas Provost en Hannelore Knuts, die beiden duidelijk nog last hadden van jetlag. Ze had het niet zozeer over een 'acteerprestatie' maar over een samenwerking en 'performance'. Een die er zeker mag zijn. Het is een knaller van een openingsscène. Het is een trip, een droomsequentie en lichtjes onheilspellend ook. Knap. En dan trekt Nicolas ons terug in de realiteit. We bevinden ons op een werf in Brussel. Duidelijk met illegale werknemers die 's avonds na de dagtaak weggevoerd worden naar een bouwvallig pand in Brussel en samen moeten hokken in mensonterende omstandigheden. Zo ook Amadou een Afrikaan die aanspoelde op een strand en nu door deze mensensmokkelaars moet werken voor zijn papieren.

Korte inhoud: Amadou (Isaka Sawadogo), een sterke en charismatische Afrikaanse man, spoelt aan op een strand in Zuid-Europa. Het lot brengt hem naar Brussel, waar hij verstrikt raakt in de netten van mensenhandelaars die hem alle hoop ontnemen. Op een dag ontmoet hij echter Agnès (Stefania Rocca), een ravissante en briljante zakenvrouw die zich aangetrokken voelt tot de charmante Amadou. Amadou beschouwt haar als zijn reddende engel en hij droomt meteen van een prachtige zorgeloze toekomst met haar. Helaas: de illusie wordt algauw doorprikt. Agnès verbreekt elk contact met Amadou, die gefrustreerd in een draaikolk van destructief geweld belandt.

Amadou wil aan zijn toekomst werken, hij wil het hier maken en werkt dus voor twee. Zijn vriend is namelijk doodziek. Bij een plotse controle op de werf moet Amadou de benen nemen en doolt hij de hele dag lang door Brussel. Wanneer hij terug bij de mensenhandelaars aankomt, merkt hij dat zijn vriend verdwenen is. De criminelen maken hem wijs dat zijn vriend zelf de benen heeft genomen, maar Amadou trapt er niet in en besluit van nu af aan op eigen benen te staan en zijn vriend te wreken.

Tijdens een van zijn dooltochten door de troosteloze straten leert hij de zakenvrouw Agnes kennen, met wie hij een korte vurige affaire beleeft. Als ook Agnes hem afwijst en hem ten allen prijze wil vermijden, heeft Amadou het heel moeilijk om haar afwijzing te accepteren. Bovendien krijgt Amadou opeens de kans om de mensensmokkelaars de rekening te presenteren en ontaardt de situatie.

Het sterke aan de hele film is dat de sympathieke Amadou gedurende de film en door de loop van de gebeurtenissen een totaal andere persoon wordt. Van iemand met een droom die het wil maken, wordt hij opeens een wreker en daarnaast nog een obsessieve stalker.

Je weet dus met je aanvankelijke sympathie voor Amadou opeens niet echt blijf meer. De man wordt monster, het sociaal drama wordt een thriller. De transformatie wordt subtiel verteld, de grootstad Brussel als ontredderde wildernis wordt op prachtige manier in beeld gebracht, in schril contrast met de intieme scènes tussen de personages die bijna altijd face-to-face scenes zijn. Provost heeft veel geleerd van die andere bekende regisseurs die dergelijke sociale drama's op ons netvlies wisten te branden, maar dat doet zeker geen afbreuk aan zijn verdienstelijke Franstalige debuutfilm.

De fotografie van de film werd verzorgd door Frank van den Eeden, die hetzelfde jaar ook de beeldvoering van Swooni (2011) op zich heeft genomen. De montage gebeurde door Nico Leunen, die ondertussen ook al een mooie CV kan voorleggen. Het scenario van de film kwam onder meer van Giordano Gederlini and François Pirot.

Update: The Invader kreeg zomet de Jo Rupke prijs. Verleden jaar viel die eer te beurt aan Gust Van den Berghe met zijn En waar de sterre bleef stille staan (2010). Voor de muziek en sound van The Invader winnen Sacha Galperine, Evgueni Galperine en Senjan Jansen de Georges Delrue prijs voor de Beste Muziek/Sound Design. De prijs omvat distributiepremie en media-ondersteuning ter waarde van 25.000 euro. De film komt op 23 november 2011 bij ons in de zalen