De FilmBlog

Het is even wennen, maar het is een opluchting om Matt Damon nog eens in een rol te zien waarin hij niet op het punt staat iemand onschadelijk te maken zoals in de opkomende Green Zone (2010) of iemand te verleiden met zijn onweerstaanbare looks zoals in de Ocean's Eleven films of zelfs de nieuwe Invictus (2010). In The Informant! (2009) van Steven Soderbergh speelt Damon een wel heel bizarre rol en ik heb meer van zijn acteerprestatie genoten dan van de film.

Korte inhoud: Mark Whitacre (Matt Damon) werkte zich in de jaren '90 op bij Acher Daniels Midland (ADM). Hij had een belangrijke functie binnen het bedrijf maar besloot toch om naar FBI-agent Brian Shepard (Scott Bakula) te stappen om hem de waarheid te vertellen. Hij gaf toe dat enkele belangrijke bazen van ADM (waaronder Whitacre zelf) samen met andere bedrijven afspraken hadden gemaakt om de prijs van de voedersupplement lysine te doen stijgen. Om de FBI te kunnen helpen, werd hij een informant. Hij verzamelde video- en geluidsfragmenten om de witteboordencriminaliteit aan het licht te brengen. Whitacre kreeg, in de periode dat hij voor de FBI werkte, last van een bipolaire stoornis. Hij stond op de rand van een zenuwinzinking en kon de druk niet aan. Uiteindelijk dacht de media dat hij $9 miljoen had gestolen van ADM en de andere bedrijven tijdens de periode dat hij voor de FBI werkte.

Voor de rol kwam Damon maar liefst 15 kilo bij en droeg een wel heel belachelijke snor, een nerdy bril en een onmogelijk haarkapsel. Het is niet de eerste keer dat Soderbergh het imago van Matt Damon wil …mutileren. In Ocean's Thirteen (2007) had hij de acteur een neus in de vorm van een banaan gegeven. Maar in The Informant! werkt het bijzonder wel, gezien het personage niet is wie hij lijkt te zijn. Damon is dan ook uitmuntend als een demonisch slimme kerel die heel wat mensen te slim af is.

Het is een eigenaardige, satirische komedie met een vrolijke ondertoon, en dit in tegenstelling tot het ernstige thema van de film. Het is een verhaal over bedrijfsmalversaties en corruptie maar ook over individuele hebzucht, en in het licht van de recente beurscrisis ook enorm actueel. Net zoals The Insider (1999) gaat dit over een waar gebeurd verhaal over een Amerikaanse whistle-blower die de vuile was van een bedrijf op de straatstenen wil gooien. Terwijl de film van Michael Mann een heel serieuze en gewichtige, dramatische toon aanhield is deze prent van Soderbergh “licht verteerbaar”. Maar daar waar een film als Catch Me If You Can (2002) (eveneens een waar gebeurd verhaal van een jongeman die uiteindelijk bij de FBI zou gaan werken) een mooie balans vindt tussen drama en humor, weet Soderbergh hier precies niet goed waar hij naar toe wil.

Soderbergh neemt een ernstig nieuwsitem en transformeert het in iets fascinerend en tevens buitensporig. En dat lukt tot op een zeker niveau. De regisseur kenmerkt zich door zijn dwingende filmstijl, maar in deze prent heb je af en toe het gevoel dat de stijl niet in functie is van de vertelling. Het lijkt wel of Soderbergh dit 90’ties verhaaltje kost wat kost in een 70’ties jasje wou duwen, maar het wringt aan alle kanten. Mocht de gebroeders Coen de film hebben geregisseerd dan hadden we nog meer kunnen genieten van het onderliggende en hartverscheurende, komische drama van een dubbelzinnig personage. Mark Whitacre was een complex figuur, een ziekelijke leugenaar en onverbeterlijke sjoemelaar … alles behalve een 'held'.

Maar het is uiteindelijk een film waar je van kan genieten. Je weet immers nooit wat je kan verwachten van deze regisseur en dat is op zich een groot pluspunt. Komt daar nog bij dat Matt Damon één van de beste acteurs is in Hollywood van het moment, en dit nog maar een keertje duidelijk maakt in een A-typische rol. Waar hij geen Oscar-nominatie kreeg is me niet helemaal duidelijk.

Op de Blu-ray vinden jullie nog wat extra beeldmateriaal maar meer belangrijk het audio-commentaar van Steven Soderbergh en scenarist Scott Z. Burns (The Bourne Ultimatum). De film wordt uitgegeven door Warner Bros.

***Related Post***
02/07/2009: The Informant! trailer

Wat de Bourne films zo goed maakt is dat het een uitstekende balans weet te vinden tussen een Hollywood blockbuster en een independent filmproductie. Uiteraard wordt de franchise met zijn immens succes steeds minder independent. Maar toch weet regisseur Paul Greengrass zijn inspiratie te halen uit klassiekers als The French Connection (1971) en The Battle of Algiers (1966), en mengt dit op efficiënte manier met hedendaagse actie. Deze Bourne film gaat over angst en paranoia, en probeert minder dan een doorsnee James Bond film de formule achterna te zitten. Maar, het moet gezegd worden, is de productie gezegend door een talentvolle crew, op gebied van scenario (Tony Gilroy, Scott Z. Burns en George Nolfi) als op gebied van fotografie (Oliver Wood), muziek (John Powell), montage (Christopher Rouse) en stunt coördinatie (Dan Bradley). The Bourne Ultimatum (2007) is onversneden escapisme met een beetje substantie maar zo grandioos gecomponeerd dat het nog lange tijd zal blijven nazinderen.

Korte inhoud: De film begint meteen na de autoachtervolging in Moskou vlak voor het einde van The Bourne Supremacy (2004), met een gewonde Jason Bourne (Matt Damon) die de politie van Moskou probeert te ontwijken. Zes weken later reist Bourne naar Parijs. Onderweg leest hij in een artikel in The Guardian waarin journalist Simon Ross (Paddy Considine) hem omschrijft als een CIA-agent. Bourne besluit Ross uit te nodigen op Station Waterloo in Londen. Ross blijkt echter zonder het te weten onder toezicht te staan van de CIA omdat hij in een telefoongesprek met zijn editor het woord "Blackbriar" noemde, waardoor de CIA gewaarschuwd wordt. Plaatsvervangend directeur Pamela Landy (Joan Allen) wordt gevraagd om mee te helpen met het vangen van Bourne. Bourne zelf wil weten wat Blackbriar is en zo komt hij in het visier van Noah Vossen (David Strathairn), die hoofd was van de topgeheime Operatie Blackbriar.

Bourne kan je eigenlijk beter vergelijken met de Die Hard franchise, meer dan met de Bond franchise. Het zijn films die harde actie-sequenties brengen waar de slagen niet worden ingehouden en waar de cgi op de achtergrond komt en enkel gebruikt wanneer alle andere opties zijn opgebruikt. Maar de actie is niet het hoofddoel, maar slechts een middel om de karakters gestalte te geven. De macho-achtieheld wordt vervangen door een intelligente en berekende man met een hart en ziel. Een moreel karakter met een gevoel van verlies. En dit zorgt meteen voor een grotere identificatie met het personage. Dit is trouwens ook de reden waarom het personage iets relevanter aanvoelt dan vele andere actie-helden.

Matt Damon speelt Bourne opnieuw met perfectie. Bourne wil geen moordmachine zijn, maar hij wordt in een spiraal van geweld gezogen en moet zich noodgedwongen verdedigen. Het moment waar Bourne zijn tegenstander Desh (Joey Ansah) vermoord in de badkamer is zo een scène waar je ziet dat Bourne zo snel mogelijk van dit leventje af wil. In tegenstelling tot een James Bond is er geen genot in zijn tegenstander te vermoorden en dus ook geen grappige one-liner op het einde. Maar ook de andere vertolkingen in de film zijn van hoog niveau. David Strathairn is perfect gecast als de slechterik die Bourne wil klissen. Hij is diegene die intellectueel in staat is om met Bourne een partijtje schaken. Joan Allen en Julia Stiles brengen dan enige vrouwelijke zachtmoedigheid in deze harde wereld. Eigenaardig genoeg zijn er geen femmes fatales te bespeuren in de gehele trilogie. Een zoveelste tegenstelling met de 007 franchise.

Het uiterst complex verhaal wordt tot zijn puurste (en misschien ook wel meest 'simpele') vorm herleid, en dat zorgt meteen voor het hoge adrenaline gehalte. En waarbij een doorsnee actiefilm gewoon door de mand zou vallen en vervallen in een soort B-actie thriller-verhaal, blijft deze prent gewoon fascinerend tot op het eind. Je zit bijna geen minuut stil. De film begint met actie en eindigt ermee. Tussenin is er wel ruimte voor wat emotionele intermezzo's met Nicky Parsons (Julia Stiles), maar deze momenten duren vaak niet lang. De kinetische energie in deze prent blijft vrijwel constant. En dit in tegenstelling tot de eerste film waar iets meer emotionaliteit in zat met vriendin Marie (Franka Potente). Maar uiteraard steekt in Ultimatum heel wat drama in, maar deze zit voornamelijk in de confrontatie met zijn verleden. Bourne is op zoek naar zijn eigen identiteit en in deze prent kan hij de eindjes eindelijk aan elkaar knopen. Alle elementen van Bourne's verleden en heden komen samen in een ultieme confrontatie. En deze climax met Dr. Albert Hirsch, de man die van David Webb de moordmachine Jason Bourne heeft gemaakt, (Albert Finney) wordt op schitterende wijze gecomponeerd met een briljante montage. Een montage die eindigt met Jason Bourne in het water, dezelfde plaats waar de Bourne franchise mee begon. Alles komt in deze prent full circle zoals we dat noemen.

Als je de Trilogy Meter bekijkt zie je meteen dat er heel weinig trilogies zijn die hun kwaliteit op peil kunnen houden. De Bourne films doen dit wel. Het zijn drie uitstekende thrillers waarbij het laatste deel werkelijk de kers op de taart is, qua energie en qua actie en qua verhaal. Ik heb soms moeite met de ietwat overdreven camera-bewegingen in Supremacy, maar het is een stijl die na verloop van tijd eigen wordt aan de Bourne-films en die perfect samenlopen met de ingenieuze achtervolgings- en gevechts-mise-en-scenes. Paul Greengrass heeft Robert Ludlum boeken gelezen maar heeft toch zijn eigen Bourne geschapen en zijn creatie is om van te smullen. Twee scènes zullen op het netvlies blijven hangen, de scene in het Waterloo station en de achtervolging op de daken van Tangier. De film kreeg 3 Academy Award nominaties (beste montage, beste klank en beste klankmix) die hij alledrie verzilverde in Oscars. Kortom, er bestaat geen betere entertainment als deze Bourne Ultimatum.

***Related Posts***
25/07/2011: The Bourne Legacy zonder Jason Bourne
01/03/2009: The Bourne Ultimatum review
26/02/2008: Bourne 4 met Matt Damon en Paul Greengrass ?
01/04/2007: The Bourne Ultimatum van Paul Greengrass
15/03/2006: Greengrass regisseert The Bourne Ultimatum
20/02/2006: Nog meer Bourne films na de trilogie ?
16/03/2005: Matt Damon opnieuw in The Bourne Ultimatum
16/03/2005: The Bourne Supremacy review

Wanneer er een game-adaptatie in de bioscoop draait, mag je er met een gerust geweten van uit gaan dat de prent zal zuigen als geen ander. De uitzonderingen op deze regel zijn dun gezaaid. Het aantal misbaksels is gewoon niet meer bij te houden (Double Dragon, Super Mario Brothers, Street Fighter, Mortal Kombat 1 & 2, Wing Commander, Pokemon, Tomb Raider 1 & 2, Final Fantasy, House of the Dead, Resident Evil 1-2-3, Alone in the Dark, Doom, Bloodrayne, Silent Hill, DOA, Hitman, In the Name of the King,...).

Je krijgt vaak te horen dat die ene film in aantocht alles zal veranderen, maar het blijft rotzooi. En toch blijf ik nog altijd hopen op een goede afloop van Max Payne (2008) en Prince of Persia: The Sands of Time (2010).

Maar deze storm van wansmaak belet in geen geval dat studio’s nog steeds zweren bij Game-adaptaties. En binnenkort is Army of Two aan de beurt en niemand minder dan Scott Z. Burns, co-scenarist van The Bourne Ultimatum, zal het script verzorgen. Hopelijk scheurt hij hier zijn broek niet aan. Het zijn de mensen van MovieWeb die met het nieuws komen:

Selling more than "1 million units since it launched in March" game is "a two-player action contest in which a pair of private military contractors fight their way through a web of intrigue. Because people experience the game in pairs, playing two guys who go against the world, Scott and I agreed this format presented an opportunity to make a great buddy film," Burns stated.

Een beloftevol scenarist is geen garantie op een geslaagde prent, maar het is een begin. Eén van de grote oorzaken van de teleurstellende kwaliteit van de game-adaptaties is dat ze geen scenario hebben die steek houdt. Dit heeft dan weer te maken met het ontbreken van een consistent verhaal in de games zelf.

Wat betreft dit game, ik heb hiervan nog nooit gehoord – en ik speel toch af en toe wel eens een game. Ik ben er zelfs niet zeker van dat hier iemand op zit te wachten, maar dat kan je ook zeggen van heel wat remakes. Nu maar hopen dat ze ook een doorgewinterde regisseur kunnen vinden. Mocht er onder jullie iemand zijn die Army if Two al gespeeld hebben, laat dan iets weten in de reacties wat jullie bevindingen zijn op het nieuws. Hieronder staat een filmpje over het spel.