De FilmBlog

Na het zien van Jeremy Renner in The Hurt Locker (2008), The Town (2010), Mission: Impossible - Ghost Protocol (2011) en de trailer van The Avengers (2012), heb ik er geen twijfel over dat hij zijn mannetje zal staan in de Jason Bourne spin-off, The Bourne Legacy (2012).

En dit 4de deel van de Bourne franchise is geen reboot of prequel, maar wel degelijk een sequel met een nieuw karakter die hetzelfde programma heeft gevold als Jason Bourne. Bij gevolg krijgen we opnieuw te maken met Dr. Albert Hirsch (Albert Finney), Noah Vosen (David Strathairn), Ezra Kramer (Scott Glenn) en Pam Landy (Joan Allen) , naast nieuwe personages zoals Marta (Rachel Weisz), Byer (Edward Norton) en Nummer 3 (Oscar Isaac).

De trailer, die iets weg heeft van een Saul Bass montage, slaagt er in ieder geval in om onze interesse op te wekken. Het is Jason Bourne, maar dan zonder de geheugenstoornis. Renner kicks ass! Met een beetje Moby muziek en we zullen zelfs het verschil nauwelijks merken met pakweg The Bourne Ultimatum (2007) of The Bourne Supremacy (2007)

De regisseur van dienst is niet Greengrass, maar wel Tony Gilroy, regisseur van Duplicity (2009) en Michael Clayton (2007). Ik zou net meteen zeggen dat de man veel actie-ervaring heeft op zijn showreel, maar dat had Brad Bird ook niet toen hij begon aan M:I 4 – Ghost Protocol. Het zal dus afwachten zijn. Michael Clayton was een geslaagde thriller, en hopelijk is The Bourne Legacy dat evenzeer.

Nadat Jeremy Renner de Bourne franchise zal overnemen, zal hij waarschijnlijk ook de Mission: Impossible franchise verder zetten. Misschien iets teveel van het goede. Een conflict van belangen als je het mij vraagt. Misschien moeten de M:I franchise misschien maar zoeken naar een alternatief, gezien deze twee spionage-thrillers toch wel enorm op elkaar trekken.

***Related Post***
25/07/2011: The Bourne Legacy zonder Jason Bourne

Eén van de meest fascinerende Alfred Hitchcock films is ongetwijfeld Vertigo (1958), het is tevens ook de meest ingewikkelde film om te doorgronden. Het is niet alleen een misdaadverhaal, maar tevens een romance en een psychologisch drama.

Korte inhoud: John 'Scottie' Ferguson (James Stewart) is een politierechercheur die door zijn hoogtevrees op non-actief is gesteld. Een oude vriend (Tom Helmore) vraagt hem of hij zijn vrouw Madeleine (Kim Novak) kan volgen. Zij heeft occulte banden met het verleden en denkt dat een voorouder in haar geïncarneerd is. Scottie redt haar van de verdrinkingsdood en wordt verliefd. Als Madeleine vervolgens toch zelfmoord pleegt wordt zij voor Scottie een obsessie.

Net zoals in The Birds (1963) worden niet alle vragen beantwoord, maar laat Hitchcock het aan de kijker over om de eindjes aan mekaar te knopen. Iets wat David Lynch heeft geleerd van de meester en tevens toepast in zijn films. Voor zijn Lost Highway (1997) heeft hij trouwens zijn inspiratie gezocht in Vertigo.

Met Vertigo duiken we onder in de psyche van Alfred Hitchcock, en krijgen we een idee van de man achter de filmmaker. Het was dan ook een heel persoonlijke film voor Hitchcock. Thema’s die in de film steken zijn die van het schuldgevoel en de melancholie, waarschijnlijk diezelfde onderwerpen die zouden terugkeren mocht Hitchcock op de bank liggen van de psychiater. Hitch zat trouwens in een moeilijke periode tijdens het draaien van deze film (was een paar keer zwaar ziek geworden en moest een hernia-operatie ondergaan). Alles in Vertigo is tot in de kleinste details uitgewerkt, van de shots tot de sets, de kleuren en de kleding. Alles is nauwkeurig op mekaar ingesteld, en niets is wat het lijkt. We vinden ons in een wereld waar de acteurs twee gezichten hebben, waar de omgeving zowel uitnodigend als dreigend is. Het gebruik van spiegels is dan ook iets wat je geregeld opmerkt. Een spiegel is niet de realiteit, maar slechts een reflectie ervan, en deze verwarring zit ook in de liefde en de seksualiteit.

Het is een liefdesverhaal in zijn meest fatale vorm, met name de necrofilie. Een surreële romantiek waar de liefde sterker is dan de dood. Het verhaal zelf is gebaseerd op een politie-romannetje van geen belang. Maar Hitchock is niet geïnteresseerd in het verhaal op zich, dan wel op de manier hoe alles verteld wordt. En het begint allemaal met de begin-generiek van Saul Bass die ons meteen in een duizelingwekkend wereld stort, op de muziek van Bernard Herrmann die lichtjes geïnspireerd was op Richard Wagner's Tristan und Isolde. De film gaat voor alle duidelijkheid over veel meer dan hoogtevrees. Zoals bij alle Hitchcock-films is het kwaad opzet nooit ver weg. Heeft de vrouw een ongeluk gehad en gevallen uit een klokkentoren? Was het zelfmoord, of werd ze geduwd?

Technisch gezien heeft deze film tevens weer een aantal grenzen verlegt. Zo is hier de 'trans-travelling' uitgevonden (camera gaat achteruit op een travelling, terwijl het beeld wordt ingezoomd) die later werd gebruikt door Steven Spielberg in Jaws. De techniek werd gebruikt voor het shot in een trappenhal. Maar gezien er in die tijd geen vertikale travelling kon gelegd worden, werd een horizontale maquette gemaakt. In de film zaten ook heel wat licht-effecten, met name bij belangrijke momenten in het verhaal.

Het enige minpuntje in de film is misschien de casting. Zowel James Stewart als Kim Novak zijn twee geweldige acteurs, maar toch passen ze niet tezamen. Misschien heeft het te maken met het grote leeftijdsverschil tussen beiden (Kim was misschien maar 24 jaar terwijl James er 50 was), ofwel door het feit dat James Stewart niet meteen een acteur is die zich goed voelt in romantische rollen. Hitchcock wilde eigenlijk actrice Vera Miles, die onder persoonlijk contract bij hem stond en reeds mee had gespeeld in de serie Alfred Hitchcock Presents en de film The Wrong Man (1956), de hoofdrol geven, maar zij kon niet vanwege haar zwangerschap. Hitchcock wilde de opnames niet uitstellen en huurde daarom Kim Novak als hoofdrolspeelster.

De film werd bij zijn première niet zo goed ontvangen door de pers. Zelfs acteur James Stewart nam zelfs enige afstand van de film door openlijk te verklaren dat hij liever niets met de film te maken had. Het was voor hem een slecht filmproject. Maar zoals wel vaker het geval is bij meesterwerken zouden er een aantal jaren moeten verstrijken vooraleer Vertigo naar waarde geschat werd. Datgene wat aanstootgevend was, was vooral de seksueel perverse ondertoon van het verhaal. In een interview met François Truffaut gaf Hitchcock zelf aan dat Vertigo zijn favoriete film was. Hij gaf acteur James Stewart de schuld van het mislukken van de film, omdat hij iets te oud was om nog realistisch over te komen als liefdesintersse voor Kim Novak.

Deze film heeft Universal op een 2-delige Special Edition uitgebracht, met audio-commentaar van regisseur William Friedkin (The French Connection, The Exorcist ), alsook info over de restauratie van de film en docu’s over de thema’s in Vertigo.

***Related Posts***
20/02/2011: The Birds review
19/02/2011: Rear Window review
03/11/2010: Psycho review
04/03/2008: Vanity’s Hitchcock covers
26/10/2007: Anthony Hopkins als Alfred Hitchcock
27/04/2007: The Birds ondergaat een Bay touch

Het is 50 jaar geleden dat Psycho (1960) in de bioscoop kwam. Toen deed Alfred Hitchcock er alles aan om de plot zo geheim mogelijk te houden. Mensen die niet op tijd in de bioscoopzaal waren, mochten er niet meer in. Er stond trouwens op de affiches dat je niets over de film mocht vertellen aan je vrienden na het zien van de prent.

En het publiek was zo ingenomen door Psycho dat ze dan ook de lippen stevig op mekaar hielden. Het circus die werd opgezet rond de film was zo intrigerend dat je het als gewone sterveling niet kon laten om naar de film te gaan. Enkel de journalisten waren misnoegd. Die sukkelaars kregen geen persvisie en moesten ook in de rij gaan staan om de film te gaan zien én op de koop toe nog hun toegangs-ticket betalen uit eigen zak. Maar dat de elite zich mocht gaan mengen met de plebs was om deze Hitchcock-prent te zien, hebben de journalisten moeilijk kunnen verteren. Het was dan ook niet te verwonderen dat heel wat reviews de film met de grond gelijk maakten. Het heeft enkele maanden geduurd alvorens de eerste goede en weloverwogen reviews de kop opstaken.

Korte inhoud: Bediende Marion Crane (Janet Leigh) werkt hard, maar verdient te weinig. Ze zou dolgraag gaan samenwonen met haar vriend Sam (John Gavin), maar ook hij moet rondkomen met een schamel loon. Op een dag krijgt ze van haar baas de opdracht een grote som geld naar de bank te brengen. In een vlaag van wanhoop besluit Marion zich het geld toe te eigenen en vervolgens slaat ze op de vlucht. Onderweg komt ze in een hevige storm terecht en moet ze noodgedwongen overnachten in het Bates Motel. Daar ontmoet ze Norman Bates (Anthony Perkins), de mysterieuze, jonge eigenaar die een obsessie heeft voor zijn moeder.

Psycho viert zijn 50ste verjaardag en de nagelnieuwe blu-ray is dan ook een leuk cadeau om te geven aan een filmliefhebber. De zwart/wit fotografie komt werkelijk tot leven in hi-def en de urenlange extra’s van de film geven werkelijk een dieptezicht in de productie van de film. Zo vind je er gesprekken met de acteurs, de schrijvers, de cameramensen, alsook gesprekken met andere filmmakers en fragmenten uit films van Martin Scorsese, Brian De Palma, Steven Spielberg en François Truffaut. Het is een heerlijke uitgave die simpelweg niet mag ontbreken uit jullie collectie...mocht deze er al niet in staan...naast die 53 andere films van Hitchock.

Psycho is niet van het niveau van een Rebecca (1940), een Vertigo (1958) of zelfs een North by Northwest (1959). Maar het was ook een beetje van een buitenbeentje. Hitchcock wou waarschijnlijk terugkeren naar die typische horror gotiek uit de jaren stillekes en besloot de film te draaien met minder dan 1 miljoen dollar (meestal bewoog Hitchcock geen poot voor minder dan een miljoen dollar) en alles in het zwart/wit te draaien om minder het accent te leggen op het bloed en de gore en meer op de verdraaide psychologie en de gruwel. Het werd tevens één van de meest succesvolle zwart/wit films ooit. Maar desondanks het kleinere budget wou Hitch toch beroep doen op de (dure) muziek van Bernard Herrmann. De componist componeerde dan maar enkel met een strijkorkest in plaats van een compleet filharmonisch orkest. En het resultaat werd trouwens één van de meest populaire werken van Herrmann.

Ik heb op de filmschool de roman gelezen van Robert Bloch waarop de film werd gebaseerd, en dit boek staat mijlenver van wat we uiteindelijk op het witte doek te zien kregen. Het is in essentie een slecht geschreven stationsromannetje, de scènes zijn absurd, de gruwel is gortiger (in de douche-scène is er sprake van onthoofding) en verre van subtiel en ook de dialogen zijn niet zo verfijnd. En dit is niet enkel de verdienste van de regisseur maar zeker ook van de talentvolle scenarist Joseph Stefano.

Maar één van de kenmerken van een Hitchcock film zijn de sterke vertolkingen van de acteurs. Anthony Perkins is geweldig, en ik begrijp niet dat hij in dat Norman Bates karakter is gebleven in al die waardeloze sequels. In ieder geval was hij de geschikte man om deze rol te vertolken. In tegenstelling tot het boek waar het hoofdpersonage zwaarlijvig, ouder, slordig en onsympathiek was , heeft Hitchock en Stefano het personage sympathiek, jong, slank en gevoelig gemaakt. Het zal Hitchcock niet ontgaan zijn dat Perkins homoseksueel was en een grotere band had met zijn moeder dan een hetero acteur. En het werkt. Je bent als kijker aangetrokken door het intrigerende personage met zijn broze stem. Je leeft met hem mee, je hebt zelfs medelijden met hem, en bij momenten voel je trouwens dat er mogelijks een relatie zou kunnen bloeien met Marion. Bijgevolg is de film op de eerste plaats een tragedie en daarna een horrorfilm.

Wat de meeste mensen is bijgebleven is uiteraard die fameuze douchescène, die werd opgenomen in 7 lange dagen met ongeveer 70 camera standpunten. Wat weinigen weten is dat deze scène eigenlijk werd gefilmd zonder Anthony Perkins en dat er ook voor de meeste shots beroep werd gedaan op een naakte body double (ook al krijg je geen edele delen te zien, enkel maar een hint van een halve borst, en dit omwille van de strenge censuur regels). Het storyboard voor deze scène werd getekend door Saul Bass, die op incorrecte wijze het gerucht deed verspreiden dat hij de fameuze scène geregisseerd zou hebben. Maar dat was dus niet het geval. Hitchcock had Saul de opdracht gegeven verschillende standpunten uit te tekenen, en Hitchock heeft de scène dan ook op de set geregisseerd. Wat ook zo bijzonder was aan deze scène – en hiervoor moet je je i de geest plaatsen van een publiek in de jaren 60 – was dat de hoofdactrice in het begin van de film op de meest gruwelijke wijze werd vermoord. De kijker moest nu plots een ander personage volgen, Norman Bates, en later werd een nieuwe actrice geïntroduceerd, de zus van Marion, Lila Crane (Vera Miles)

De film was grensverleggend in een periode waar horror eigenlijk iets was uit een ver verleden (cf. Frankenstein, Dracula,…). Het chock-element in de film is met de tijd iets minder choquerend, maar de manipulatieve verhaal-techniek en de vertolkingen blijven meesterlijk. Het is een film die menig andere thrillers en horrorfilms heeft geïnspireerd (Raging Bull, Jaws, Cape Fear, Halloween, Dressed to Kill, ...) en trouwens een nieuw filmgenre in leven riep, met name de slasher film. Maar deze film overstijgt uiteraard het slasher-genre, overstijgt zelfs het horror genre of de zwarte komedie. Het is een monument van de cinema die elke echte filmliefhebber meermaals gezien moet hebben.