pi

  • Mother! (2017) *** recensie

    Pin it!

    Ik ben een enorme fan van het werk van Darren Aronofsky. Het is één van de meest tallentvolle filmmakers in Hollywood, ook al zijn het vaak films waar je niet meteen opgewekt van wordt. Het lijkt wel de bedoeling van de man om ons te brengen aan de rand van de afgrond om ons vervolgens een duwtje in de rug te geven op het einde. Van ontspanning kan je niet meteen spreken, maar het is en blijft fascinerende cinema.

    mother_2017_poster02.jpg

    Met zijn debuutfilm Pi (1998) kregen we een soort Lynchiaanse thriller in de claustrofobische wereld van het hoofdpersonage. Met Requiem for a Dream (2000) daalden we af in de hel van de verslaving. In The Wrestler (2008) zagen we een masochistische en existentiële exploratie van een man op de rand van de zelfdestructie en in Black Swan (2010) zien we een gedreven vrouw die zichzelf wegcijfert in de obsessie van haar kunst. Uiteraard waren het niet allemaal meesterwerkjes, zoals het teleurstellende Noah (2014) of het melo-drama The Fountain (2006). En ik had goede hoop dat Mother! (2017) een geniale prent zou zijn, zeker na de vele positieve reacties in de States. Spijtig genoeg was het voor mij toch wel iets van een teleurstelling, zeker met de hoge verwachtingen en de Rosemary's Baby referenties.

    Korte inhoud: 'Mother' volgt een stel (Jennifer Lawrence en Javier Bardem) dat een rustig bestaan leidt. Als er op een dag onuitgenodigde gasten hun huis binnenkomen, wordt dat bestaan ernstig verstoord. Het gevolg is dat de relatie van het stel danig op de proef wordt gesteld.

    Het probleem met Aronofsky is dat hij soms blijft vaststeken op een idee en eigenlijk niet meteen de noodzaak ziet om dat idee beter uit te werken. Daar waar Nolan graag speelt met een a-chronologische structuur om het publiek op het puntje van zijn stoel te houden, zien we dat Aronofsky meer kiest voor de crescendo-methode. Een karakter is kwaad, meer kwaad, nog kwader, wordt woest, hysterie en ontploft uiteindelijk (vandaar waarschijnlijk de reden van het uitroepteken in de titel). Dat is zowat de dramatische curve van de personages. In principe verandert er niet zo gek veel met hun intenties en gevoelens, het is gewoon de temperatuur die stijgt. En op zich hoeft dit niet slecht te zijn indien de karakters ons dermate kunnen boeien, en dat is nu net het probleem van Mother!. Ik weet NIKS over Mother. De originele titel was Day 6 - wel dàt is voor mij al een heel stuk logischer.

    De film begint met de close-up van het gezicht van een vrouw. Ze staat in brand en haar vel begint van haar gezicht weg te smelten en haar ogen staan op springen. Daarna bevinden we ons in een slaapkamer waarin Mother (Lawrence) ontwaakt. Op dit ogenblik weten we niet of ze dit heeft gedroomd, of dat het een gebeurtenis is uit het verleden of de toekomst. Mother gaat naar beneden en zoekt naar Hem (Bardem). Blijkbaar was hij gaan wandelen voor wat frisse lucht om zo zijn creatieve schrijversgeest aan te scherpen. Later komen we te weten dat hij alles heeft verloren in een brand, en dat Mother er alles heeft voor gedaan om zijn huis opnieuw op te knappen zoals het was en voor hem te zorgen. Het enige wat is overgebleven is een kristal, die hij bewaart in zijn bureau, en die voor Hem van immense emotionele waarde is.

    Ondertussen zit de 16mm camera (een formaat waar de regisseur verzot op is) constant in close-up mode op Mother zodat we niets missen van haar acteerwerk in elk korrelig detail, ook al zien we uiteindelijk niet zo heel veel variatie in haar vertolking. Soms raakt ze emotioneel wanneer ze een kloppend hart voelt in de muren, of vindt ze een geheime doorgang in de kelder die ze niet verder inspecteert. Het enige acteerwerk van belang komt van de nevenpersonages, en dan denk ik aan het koppel, Man (Ed Harris) en Vrouw (Michelle Pfeiffer) die iets meer reliëf brengen. Het acteerwerk voor de rest komt niet altijd even overtuigend over, maar misschien heeft dit ook voor een groot stuk te maken met de magere en repetitieve dialogen of het feit dat je al snel het gevoel krijgt naar een toneelstuk te kijken die verre van de realiteit staat. In de film wordt de moeder ook niet gezien als "een moeder", maar eerder als een "bron van inspiratie", een volgzaam wezen die naar de pijpen van haar man danst.

    mother_2017_pic01.jpgmother_2017_pic02.jpgmother_2017_pic03.jpg
    © 2017 Sony Pictures Releasing Belgium

    Ik kan deze review niet verder vertellen zonder *** spoilers*** dus jullie kunnen misschien hier stoppen met lezen. Halverwege het verhaal begint alles steeds meer hectisch te worden met een uit de hand gelopen familiedrama met een broedermoord (Brian Gleeson en Domhnall Gleeson) die lichtelijk geïnspireerd lijkt op het Cain en Abel verhaal uit het Genesis bijbelboek, om nadien de schrijver te zien ontpoppen als een soort Messias die het rouwende gezin opvangt. Op dit moment verliest je als kijker een beetje de band met het verhaal, want je voelt aan dat deze film uiteindelijk niet draait rond de ‘moeder’ dan wel rond de schrijver, of nog de artiest, of nog … de filmmaker Aronofsky, die zijn kunst maakt onbaatzuchtig, meedogenloos en los van de bekommernissen van zijn omgeving of zelfs zijn zwangere vrouw. Wanneer de rust een beetje terugkeert is deze van korte duur want blijkbaar heeft zijn werk de wereld beroerd en het volk stroomt toe als dieren naar de Ark van Noah. En dan komen we uiteindelijk terecht in de apocalyptische climax waarin het huis een soort universum is van menselijke lusten, agressie en offers. Toegeven, enkel deze scène is zijn ticketprijs al waard. *** end spoilers ***.

    Mother! is geen slechte film, ook al blijf ik achter met leegte. Daar waar je met een film als Black Swan een dieper inzicht krijgt in de offers die een danseres moet maken om uit te blinken in haar kunst, heb je hier een film die uiteindelijk een soort zelfverheerlijking en tezelfdertijd zelfkritiek is van een kunstenaar, volgepakt met religieuze symboliek, om alles meer gewicht te geven. Een theoretische en bij momenten steriele benadering van iets wat een boeiend drama had kunnen zijn met ‘echte’ personages. Een film bestemd voor de film recensenten, voor zij die "iets nieuws" willen zien en getrouwde koppels wiens relatie in een sleur zit. Eigenlijk moet je deze film zien als een gitzwarte komedies met een overdosis aan religieuze en cinematografische referenties. Het is compleet geschift, en misschien zal deze prent met de tijd wel blijven nazinderen. Mother! komt volgende week 13 september 2017 uit in de bioscoop.

    rating

    Beoordeling: 3 / 5
    Recensie door op 9 september 2017

     

    *** Mother! trailer ***

  • Requiem for a Dream (2000) **** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Regisseur Darren Aronofsky heeft met deze Requiem for a Dream (2000) zijn stempel gezet als regisseur waar rekening mee moet gehouden worden. Niet al zijn films waren voltreffers - cf. The Fountain (2006) -, maar van zijn vijf langspeelfilms die hij heeft gemaakt zijn vier films absolute toppers; met name Pi (1998), Requiem for a Dream, The Wrestler (2008) en Black Swan (2010).

    Requiem for a Dream,darren aronofsky,jennifer connelly,Jared Leto,Marlon Wayans,trainspotting,Ellen Burstyn,pi,Black Swan,the wrestler,the fountain,Marlon Wayans,Hubert Selby Jr,Clint Mansell,Matthew Libatique

    Korte inhoud: De weduwe Sara Goldfarb (Ellen Burstyn) krijgt te horen dat ze uitgekozen is om in een spelshow mee te doen. Aangezien ze niet meer in haar favoriete jurk past, begint ze met dieetpillen, waar ze al snel aan verslaafd raakt. Sara’s zoon Harry (Jared Leto) en zijn vriend Tyrone (Marlon Wayans) zitten in de illegale drugshandel. Ze hoeven nog maar even door te gaan om genoeg geld te hebben verdiend om hun leven weer op orde te krijgen, maar dan wordt de aanvoer stopgezet en raken ze zelf steeds meer afhankelijk van hun product. Harry’s vriendin Marion (Jennifer Connelly) wil graag een eigen kledingwinkel waarin ze haar ontwerpen kan laten zien, maar haar drugsverslaving beheerst haar volledig. Alle vier personages hebben een beter leven voor ogen, maar uiteindelijk ontsporen hun levens op tragische wijze en verzeilen ze in een neerwaartse spiraal van angst, drugsgebruik, misdaad, prostitutie en uitzichtloosheid.

    Als er één film is die de paranoia op een treffend manier in beeld weet te brengen is het toch wel deze film. Niet alleen de donkere en grauwe visuele stijl, de close-up schouder-camera's van de personages met groothoeklens (a.k.a. snorricam), de afwisseling van schreeuwerige kleuren, de versnelde, bloedstollende jump-cut en time-laps montage, de 2000 cuts (wat drie keer zoveel is in vergelijking met een gemiddelde film) maar ook de uitstekende vertolkingen van de acteurs blijven nazinderen. Uiteraard is ook veel te danken aan het uitstekende bronmateriaal van Hubert Selby Jr. (boek: Last Exit to Brooklyn). In tegenstelling tot Trainspotting (1996), die ook draait rond het gegeven van drugs, is in Requiem niet veel ruimte voor humor. Het is een film die naar de keel grijp en waar je niet vrolijk van zal worden. Je krijgt een ferme dreun te verwerken en wie weet, heeft deze prent al heel wat jongeren kunnen wakker schudden en alert gemaakt van de mogelijke gevolgen van drugverslaving. Tevens ook een sterke poster met close-up van Jared Leto's oog met grote pupil, wat dan weer verwijst naar het druggebruik.

    Maar naast de schokkende hip hop montage maakt ook de onthutsende muziek van Clint Mansell van deze prent een overdonderend meesterwerkje. Het is net zoals het drama op het scherm niet meteen muziek die je vrolijk zal maken, en bepaalde nummers zijn zelfs ongelofelijk irriterend, maar het werkt perfect voor het verhaal. Geen plaats voor vrolijke pop-muziek zoals in Trainspotting maar wel lugubere klanken en psychedelische, minimalistische synthesizer muziek die volledig in de lijn liggen van een requiem, een gebed voor de zielenrust van de overledene. En met de personages die steeds dieper wegzakken in hun doffe ellende, wordt ook de muziek steeds killer en beangstigend.

    Requiem for a Dream,darren aronofsky,jennifer connelly,Jared Leto,Marlon Wayans,trainspotting,Ellen Burstyn,pi,Black Swan,the wrestler,the fountain,Marlon Wayans,Hubert Selby Jr,Clint Mansell,Matthew LibatiqueRequiem for a Dream,darren aronofsky,jennifer connelly,Jared Leto,Marlon Wayans,trainspotting,Ellen Burstyn,pi,Black Swan,the wrestler,the fountain,Marlon Wayans,Hubert Selby Jr,Clint Mansell,Matthew LibatiqueRequiem for a Dream,darren aronofsky,jennifer connelly,Jared Leto,Marlon Wayans,trainspotting,Ellen Burstyn,pi,Black Swan,the wrestler,the fountain,Marlon Wayans,Hubert Selby Jr,Clint Mansell,Matthew Libatique

    De grenzen tussen realiteit en hallucinatie vervagen en Aronofsky sleurt ons in de ultieme nachtmerrie. Goede voornemens leiden naar foute plannen, die dan uiteindelijk uitmonden in ontsporingen en onherroepelijke fysieke en emotionele schade. En naarmate we het einde naderen is de film nog nauwelijks om aan te zien met electroshok-therapie, amputatie en seksploitation scènes. Je wordt verpletterd door de botte miserie, de agressieve muziek en montage, maar je blijft wel gekluisterd aan al die fascinerende beelden van Matthew Libatique. De film had meer nominaties moeten krijgen dan slechts die van Beste Actrice voor Ellen Burstyn, maar de concurrentie was dit jaar moordend met films van Steven Soderbergh, Ridley Scott, Ang Lee en Stephen Daldry.

    Het is dus met veel enthousiasme dat Universal al gezorgd heeft voor een Requiem for a Dream blu-ray versie. Een film die zeker niet mag ontbreken in jullie collectie. Het is niet alleen een visueel knap staaltje cinema, maar het is vooral een film die lang na het zien ervan blijft nazinderen.

    rating

    Beoordeling: 4 / 5
    Recensie door op 21 september 2011

     

    *** Requiem for a Dream trailer ***

  • Pi (1998) **** Blu-ray recensie

    Pin it!

    De science-fiction thriller Pi (1998) is geregisseerd en geschreven door Darren Aronofsky, een volslagen onbekende in 1998. Twee jaar later in 2000 echter zou Aronofsky het felbejubelde drugsepos Requiem for a Dream (2000) maken.

    pi_1998_blu-ray_review.jpg

    Met Pi wist Aronofsky ook meteen de prijs voor beste regie te winnen op het Sundance Festival van 1998. Niet onterecht want Aronofsky laat in Pi reeds zijn aparte stijl zien die hij later in Requiem for a Dream nog perfectioneert. De film kostte overigens maar 60.000 dollar, een bedrag dat Aronofsky volledig bijeenraapte onder zijn familie en vrienden. Er zijn (te) weinig regisseurs die met zo’n luttel bedrag zo’n intrigerende en fascinerende film kunnen maken.

    Korte inhoud: Maximillian Cohen (Sean Gullette) is een briljante informaticus die echter van jongsaf wordt geplaagd door een helse migraine. Cohen werkt tussen zijn migraine-aanvallen door aan een supercomputer waarmee alle grote maatschappelijke en wetenschappelijke vraagstukken zullen kunnen opgelost worden. Maar zijn plannen lekken uit. Een machtig beurskantoor tracht Cohen te overhalen om hun de aandelenkoersen te voorspellen terwijl een Joodse sekte achter Cohen zit om de wiskundige mysteries uit de Koran te verklaren. Maar de arme Max Cohen krijgt hier alleen maar meer hoofdpijn van.

    Pi is een zeer vreemde maar fascinerende filmervaring. Het is een beetje een kruising tussen Eraserhead (1977) van David Lynch en Un Chien Andalou (1929) van Luis Bunuel en Salvator Dali. Deze laatste heel surrealistische kortfilm is vooral bekend omdat er een oog wordt in doorgesneden en mieren uit een hand kruipen. Regisseur Darren Aronofsky maakt in Pi ook enkele keren gebruik van zulke shockerende en onverwachte beelden. Zo vindt Max Cohen in de metro een stel hersenen op de trap. Later blijkt dat dit een droom was, maar de toon is er wel door gezet. De grens tussen werkelijkheid en droom is in Pi niet altijd even duidelijk en daarmee doet Pi dan weer denken aan Mulholland Drive (2001) van (alweer) David Lynch. Het is duidelijk dat Darren Aronofsky de films van Lynch goed bestudeerd heeft. Maar daar is absoluut niks mis.

    Aronofksy weet met minimale (budgettaire) middelen een zeer knappe intrigerende film te maken over een man die ten onder gaat aan zijn eigen kwellende gedachten. Een man die langzaamaan gek wordt in zijn eigen fantasiewereld (zoals Naomi Watts in Mulholland Drive). De hele film zit vol symboliek: van de herkomst en verklaring van het getal Pi tot het filmen in zwart / wit wat dan weer verwijst naar het Japanse spel Go met de zwarte en witte steentjes. Pi kan bovendien terugvallen op een uitstekende soundtrack gecomponeerd door Clint Mansell. De technomuziek die Mansell werkt perfect. De man heeft zelfs een klein rolletje in de film als fotograaf. (Later maakt Mansell ook nog de briljante soundtrack voor Aronofsky’s volgende film Requiem for a Dream). Kortom. Pi is geen gemakkelijke film maar voor de liefhebbers van Requiem for a Dream en David Lynch, een absolute must. Een aparte kijkervaring deze Pi.

    rating

    Beoordeling: 4 / 5
    Recensie door op 16 januari 2008