peter benchley

  • Making-Of: Jaws (1975) van Steven Spielberg

    Pin it!

    De opnames van Jaws (1975) van Steven Spielberg begonnen op 2 mei 1974 op het eiland Martha's Vineyard in Massachusetts, met het oog op Long Island. Het vissersdorp Menemsha, was de hoofdlocatie. Spielberg was op zoek naar een vakantiegebied van lagere middenklasse. Een oord die toeristisch in mekaar zou stuiken wanneer zou blijken dat er een haai de kust teistert. Martha's Vineyard werd ook gekozen omdat de omringende oceaan een zanderige bodem had die nooit dieper was dan 11 m en dit voor 19 km van de kustlijn, waardoor de mechanische haaien gemakkelijk bediend konden worden buiten het zicht van het land.

    Spielberg had de voorkeur om de onderwater scènes relatief close-up te filmen om zo dicht mogelijk bij het point-of-view effect te komen van wanneer je zelf onder de zeespiegel zou duiken. Director of Photography Bill Butler heeft dan ook een speciale montuur laten maken om de camera onder water te beschermen en tevens stabiel te houden ongeacht het getij. Spielberg had ook nog een speciaal verzoek voor de art department: alles wat rood was moest uit het decor. Zo wou de regisseur ervoor zorgen dat het bloed het enige rood was in de film en bijgevolg de schok groter zou zijn.

    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Pictures © by Universal Pictures

    Voor de opnames werden drie full-size pneumatisch aangedreven prop-haaien gebruikt die de bijnaam 'Bruce' droegen, naar Spielberg's advocaat, Bruce Raimer. Zo was er een zee-slee-haai, een full-body prop haai zonder buik dat werd aangetrokken met een 100 meter lijn, en twee platform haaien waar de camera gemakkelijk op gemonteerd kon worden. De haaien werden ontworpen door art director Joe Alves in 1973, en werden maar liefst door 40 technici gefabriceerd.

    Nadat de haaien werden voltooid, werden ze per vrachtwagen naar de opnamelocatie gebracht. Begin juli kapseisde het platform dat gebruikt werd om de twee platform haaien te bedienen, waardoor een team van duikers het op de bodem moest zien terug te halen. En dat was nog maar het begin van de problemen, met een productiebudget die zwaar werd overschreden. Het productiebudget dat voorop werd gesteld was 4 miljoen dollar, maar de eindafrekening kwam neer op 9 miljoen dollar. Ongeveer 3 miljoen van die meerkost ging uitsluitend naar de reparaties van de defecte mechanische haaien. Ontevreden crewleden gaven de film zelfs de bijnaam Flaws. Spielberg schreef veel problemen toe aan zijn gedrevenheid voor perfectionisme en zijn onervarenheid.

    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Pictures © by Universal Pictures

    Later gaf Spielberg zelf zijn fouten toe, met name dat hij kost wat kost wou draaien op zee met een levensgrote haai in plaats van in een watertank. In een interview in Time Magazine zei hij het volgende: "Ik kon de film gemakkelijk hebben gedraaid in een watertank, of zelfs in een afgesloten meer, maar de film zou er niet hetzelfde hebben uitgezien. Maar ik was naïef over de oceaan, in feite was ik behoorlijk naïef over moeder natuur. Ik was overmoedig, zoals een jonge, roekeloze filmmaker hoort te zijn, en dacht dat ik alle problemen wel zou overwinnen. Achteraf bekeken was het vrij onbezonnen om te draaien op de Atlantische Oceaan in plaats van in een watertank in Hollywood. "

    De opnames op zee leidde tot veel vertragingen door ongewenste zeilboten die in het frame dreven, camera's die regelmatig kletsnat werden en de Orca [de boot waarmee ze uiteindelijk op haaienjacht gaan] begon te zinken met de acteurs aan boord. Maar de haaien bleken het grootste probleem te zijn voor de woeste zee, met vast zittend materiaal, ondergelopen tubes, roestverschijnselen op de huid, en zeewier waarin de haaien verstrikt raakten. Van de 12 uur draaidagen werd gemiddeld slechts vier uur besteed aan draaien. Acteur/scenarist Carl Gottlieb werd bijna onthoofd door de propellers van een boot, en Richard Dreyfuss werd bijna gevangen in de stalen kooi, los van acteurs die regelmatig zeeziek werden.

    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Pictures © by Universal Pictures

    Ook tussen de acteurs waren er deiningen. Zo had Robert Shaw problemen met de fiscus en was constant opweg naar Canada. Eenmaal op de set kreeg hij het dan aan de stok met Dreyfuss die volgens hem iets teveel lof kreeg voor zijn vertolking in The Apprenticeship of Duddy Kravitz (1974).

    Het rechtstreekse gevolg was dat de filmmontage ook sterk werd uitgesteld gezien Verna Fields quasi niets had om mee te werken. Tijdens een goede dag konden er 5 scènes gedraaid worden, bij een gemiddelde dag 3 scènes, en bij een slechte dag werd er gewoon niet gedraaid. Maar door deze manier van werken ging Spielberg ook heel wat scènes draaien waar de haai gehint wordt in plaats van duidelijk te zien. Iets wat later door veel critici werd omschreven als een geniale vondst om de gruwel te suggereren in plaats van te tonen, en dit het geheel veel spannender maakt. Eigenlijk was het voornamelijk omdat de haai in kwestie in reparatie was en Spielberg het moest doen met gele vaten of een rugvin. Spielberg zei in een interview op AICN dat de film net omwille van de afwezigheid van de haai meer een Hitchcock film werd dan een Ray Harryhausen prent. Dus uiteindelijk was het een godsgeschenk. Het acteerwerk werd dan ook van cruciaal belang om de gruwel van die grote haai over te brengen.

    Beelden van echte haaien die in de film werden gemonteerd werden opgenomen in Australië, met een beperkt aantal acteurs en een miniatuur kooi om zo de haai groter te maken. Tijdens één van de opnames werd de kooi zelfs hard aangevallen door een haai. De scene was zo intens dat Spielberg besloot de scene in de film te werken. Maar de kooi was leeg en eigenlijk stond in het script, gebaseerd op het boek van Peter Benchley, dat Hooper daar zijn dood zou vinden. Maar gezien de beelden uit Australië met de aanval van de witte haai op de kooi zo intens waren, besloot Spielberg om Dreyfuss te laten ontsnappen zodoende de scene logisch bleef. De Australische haai heeft dus niet alleen het script herschreven, maar ook nog eens het personage van Hooper gered.

    Jaws animated pictureJaws animated pictureJaws animated picture Jaws animated picture
    Pictures © by Universal Pictures

    Initieel hadden ze 55 dagen moeten draaien, maar er werden er uiteindelijk 159 dagen. Spielberg dacht zelfs even dat zijn carrière erop zat na deze uit de hand gelopen toestand. Hij hoorde links en rechts geruchten dat hij nooit meer zou werken als regisseur. Spielberg was zelfs niet aanwezig bij het draaien van de eind-scène waarin de haai werd geëxplodeerd, gezien hij vreesde voor een waterdoop door zijn crewleden. En nu is het zowat een traditie geworden voor Spielberg om niet aanwezig te zijn voor de laatste scène van een film. Toch hebben ze achteraf nog wat beelden gemaakt in de Metro-Goldwyn-Mayer watertank met een Dreyfuss stand-in.

    Na een test-screening werden twee scènes gewijzigd. Zo werd de reactie van Brody "We gonna need a bigger boat" een paar seconden later gezet, omdat het publiek nog aan het schreeuwen was na het zien van de kop van de haai. En Spielberg wou zelfs nog één schreeuw aan het verhaal toevoegen en besloot nog snel met zijn eigen geld (3'000 dollar) een onderwater-scene te draaien, nadat Universal weigerde te betalen voor de reshoot, waarin Dreyfuss het hoofd zag van de gestorven Ben Gardner? De scène werd opgenomen in het zwembad van Verna Fields. Spielberg had ook wat melkpoeder in het water gegooid om zo het troebele wateren van Martha's Vineyard te simuleren.

    ***Related Post***
    01/08/2012: Jaws Blu-ray review

  • Jaws (1975) ****½ Blu-ray Collectors Editie recensie

    Pin it!

    Hier is dan de "quasi" ultieme Jaws (1975) blu-ray editie ligt vanaf 15 augustus 2012 in de rekken. Het is een collectors editie met een 44 pagina's tellend boekje met afbeeldingen van de originele bioscoopaffiches, deleted scenes en nog veel meer. Op de Blu-ray vinden jullie ook The Shark is Still Working: The Impact & Legacy of Jaws, een gloednieuwe documentaire met nooit eerder vertoond beeldmateriaal en interviews met Steven Spielberg, Richard Dreyfuss en Roy Scheider. Enkel spijtig dat Universal er nog altijd niet is in geslaagd om Steven Spielberg zover te krijgen om een audio-commentaar in te spreken over de gehele film. Tot op heden wil de filmregisseur hier niets van horen.

    jaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williams

    Korte inhoud: Het verhaal gaat over sheriff Martin Brody (Roy Scheider) van de fictieve badplaats Amity Island die het strand sluit om badgasten te beschermen tegen de aanvallen van een witte haai. De burgemeester (Murray Hamilton) en gemeenteraad vindt echter dat het strand open moet blijven om geen badgasten en dus ook geen "summer dollars" mis te lopen. Dit blijkt een onverstandige beslissing, want binnen een paar dagen worden nog eens twee badgasten aangevallen en gedood door de witte haai. De oudste zoon van de sheriff is betrokken bij één van deze incidenten, maar hij komt er alleen met een shock van af. Brody, zeebioloog Matt Hooper (Richard Dreyfuss) en de drinkende, ruige visser Quint (Robert Shaw) gaan dan op pad om de haai te vangen, voor de haai hen zelf of iemand anders vangt.

    Jaws is een cult-klassieker en tevens een mijlpaal in de filmgeschiedenis. Het was bij mijn weten de eerste zomer blockbuster die met zijn budget van 7 miljoen dollar zomaar eventjes 470 miljoen dollar heeft opgebracht. Rekening houdend met de prijsinflatie is Jaws bij de top 10 best verkochte films ooit. Het is ook de film die de naam van de toen nog relatief onbekende Spielberg heeft gekatapulteerd naar de lijst van de elite filmregisseurs. De bevestiging kwam met Close Encounters of the Third Kind (1977), Raiders of the Lost Ark (1981) en E.T.: The Extra-Terrestrial (1982). Zijn enige uitschuiver in die periode was de oorlogsprent 1941 (1979).

    De film is gebaseerd op de bestseller van Peter Benchley, en Spielberg zag in het boek een soort waterversie van zijn vorige prent Duel (1971), met dit verschil dat deze film twee vijanden kent: de haai en de bureaucratie. Het resultaat is een boeiende thriller die gemaakt werd in een pre-cgi tijdperk met ruwe animatronics. Maar 'noodzaak is de moeder van vele uitvinden' en dat was hier zeker het geval, mede met een pak inventieve camera-bewegingen zoals de trans-travelling (zoom beweging gecombineerd met een travelling, iets waar Hitchcock als eerste mee heeft uitgepakt in Vertigo). Had Spielberg echter het shot waar de haai op de boot komt te liggen op een andere manier gefilmd, dan zouden we nauwelijks de indruk hebben dat de haai nep was. In de gehele film zien we de haai nauwelijks, en dat zorgt alleen maar voor een grotere spanning (iets wat later in heel wat horrorfilms toegepast zal worden). Maar op een zeker moment wil het publiek de haai zien en dan kan je er moeilijk om heen om de animatronic te laten zien. Zijn keuze was dus begrijpelijk en heeft uiteindelijk ook wel zijn charmes.

    jaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williamsjaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williams
    jaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williamsjaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williams

    En net omdat de haai het monster was waar alles om draaide, had Spielberg carte blanche gekregen van de studio om met een minder bekende acteur af te komen, Roy Scheider. Een talentvol acteur waarmee de kijker zich gemakkelijk kan identificeren. Maar ook zijn tegenspelers zijn om van te smullen. Ook al was Robert Shaw niet de eerste keuze van Spielberg (wel Lee Marvin) zet hij een voortreffelijke personage neer die een beetje doordrenkt is van de figuur van Achab, de verroeste en doorleefde kapitein uit Moby Dick. Richard Dreyfuss brengt dan weer op zijn manier een lichte noot in de film en doet doet dit uiterst fijngevoelig met veel charme, spontaniteit en droge humor. Lorraine Gary speelt ondersteunende vrouw van Martin, tevens de enige rol van belang in haar gehele korte filmcarrière. Nam zelfs de hoofdrol in Jaws: The Revenge (1987), een film die wordt gezien als één van de slechtste films ooit. Het werd dan ook haar laatste wapenfeit.

    De meest memorabele scène in de film is het moment waarop Brody voor het eerst de haai zien op enkele meters afstand terwijl het monster naast de boot van Quint zwemt. De quote die iedereen zich nog herinnert is: "We gonna need a bigger boat." Het tweede meest memorabele is uiteraard de meeslepende muziekscore van John Williams, waarvoor hij tevens een Oscar won. Spielberg was vreemd genoeg niet genomineerd voor een Oscar, maar de concurrentie wat in 1976 ook indrukwekkende (Kubrick, Altman, Fellini, Lumet en Forman). Zoiets voelt aan alsof je in de voetbal in de groep van Spanje, Portugal, Brazilië en Engeland komt te vallen. Maar Spielberg zal omwille van zijn commercieel succes ook nog een lang tijdje onterecht ge-snubbed worden door The Academy.

    jaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williamsjaws,steven spielberg,roy scheider,murray hamilton,richard dreyfuss,robert shaw,close encounters of the third kind,et the extra-terrestrial,peter benchley,dual,raiders of the lost ark,1941,jaws 2,jaws the revenge,moby dick,john williams

    Het meest knappe aan deze Blu-ray release is zijn uitgekiende klank- en beeldrestauratie (zie Jaws restauratie). De mensen van Universal Studios Digital Services hebben de klankbanden en verschillende negatief prints van de film opgevist en de film een digitale HD remastering en volledige restauratie gegeven. En deze opknapbeurt is buitengewoon verbluffend. Het beeld is scherper, de krassen zijn verdwenen en de kleurbalans werd volledig hersteld. Ook de klankband werd aangepakt met een gloednieuwe DTS-HD Master 7.1-soundtrack. Volgens Spielberg zelfs krijgen we een versie te zien zoals hij in die tijd zelfs nooit kon maken.

    Na deze films zijn er nog tal van sequels en spin-off's geweest, maar nooit werd het origineel overtroffen, laat staan dat ze nog maar in de buurt kwamen van de kwaliteit van deze prent. Bijgevolg is dit een must-have Blu-ray voor alle filmfans. De film ligt vanaf 15 augustus 2012 in de rekken.

    rating

    Beoordeling: 4,5 / 5
    Recensie door op 1 augustus 2012

     

    *** Jaws trailer ***