De FilmBlog

Als er moet bespaard worden, dan zijn vele parlementsleden er als de kippen bij om het budget van Cultuur te beknotten. Maar dat België nu terug op de wereldkaart is gezet dankzij de Oscar-nominatie van Rundskop (2010), daar staat men te weinig bij stil. De film van Michaël R. Roskam kreeg een subsidie van het Vlaams Audioviseel Fonds van 500'000 euro (gemiddelde speelfilm krijgt maximum 650'000 euro), die al ruim werd terugverdiend door zijn bioscoopbezoeken en dat is nog maar het begin. De naam van Roskam gaat over de tongen in Hollywood, net als de acteerprestatie van Matthias Schoenarts. Buitenlandse investeerders zullen meer vertrouwen hebben op hun middelen in te zetten in Belgische producties, en dat komt iedereen uit de sector ten goede.

En films zetten niet alleen het thuisland op de wereldkaart, ze zorgen ook voor ontspanning, en creëren nog eens veel werkgelegenheid. Dat je met subsidies zorgvuldig moet opschieten, is een evidentie die geldt bij alle departementen. Maar wanneer je cultuur ziet als een reservepost waar je gemakkelijk van kan knabbelen, dan ben je verkeerd bezig. Zonder toekomstvisie en een duidelijk omschreven kader die voldoende zuurstof kan bieden aan de diverse producties, zal de filmindustrie in mekaar stuiken

En dan worden de postjes uitgedeeld en merk je dat er een dame op Cultuur wordt gezet die niet verkozen werd en NUL kennis heeft van de culturele sector. Wanneer ze wordt ondervraagd over haar culturele bagage besef je dat ze al evenveel van cultuur heeft gegeten als een boerenpaard van moraalfilosofie. Ik betwijfel niet dat ze veel capaciteiten heeft, maar vandaag was het er toch weer over. Tijdens het radioprogramma De Ochtend kreeg ze uiteraard de vraag wat ze vond van de Oscarnominatie (iets waar ze ons nu al 2 maanden mee om de oren slaan). En toen werd meteen weer duidelijk dat de minister eigenlijk geen bal afweet van de Vlaamse cinema. Zonder verpinken verhaspelde ze de naam van onze hoofdrolspeler in Matthias 'Schoenmakers' (luister hier naar het audiofragment). Fouten maken is menselijk, maar teveel fouten maken wijst bij sommigen toch iets teveel op onkunde.

En de reacties bleven ook niet uit. Radiomaker Peter Van de Veire (MNM) twitterde het volgende: "Matthias Schoenmakers is een voorbeeld voor de Belgische cinema... Ik zou niet graag minister van Cultuur zijn ... #fail" Walter Pauli van weekblad Knack deed er zelfs nog een schepje bovenop. "natuurlijk overkomt het 'net weer haar'. Niet geschikt voor cultuur. Of het ministerschap als summum van de politieke benoeming. De Morgen-collega Bart Eeckhout voegde daaraan toe: "Mededeling van de vl min van cultuur: Schoenmaekers blijf bij uw leest #deochtend #manmanman" Waarop Pauli reageerde: @barteeckhout "Het is het huilen voorbij. Als er iéts was waarvoor ze gvd wist dat ze zou gebeld worden, toch wel een reactie op de oscars?" Eeckhout weer: @walterpauli "ik voel zelf ook enig mededogen. T is niet leuk meer om met haar te lachen."

Het is ieder jaar weer uitkijken naar de lijst met alle inzendingen voor de Oscar voor de Beste Buitenlandse film. Ondertussen weten we al wie ons land zal sturen. Hert wordt niet Hasta la Vista (2011) van Geoffrey Enthoven, maar wel Rundskop (2011) van Michael R. Roskam, een film die waarschijnlijk ook iets commerciëler is dan de waargebeurde drama-komedie met de gehandicapten. De toekomst zal uitwijzen of het een correcte keuze was.

Maar welke films hebben de andere landen opgestuurd? Altijd wel interessant welke verrassende speelfilms daar alle aandacht trokken. Buiten 2 of 3 films zijn de meeste mij totaal onbekend. Ik had al gehoord van Pina (2011), de 3D documentaire van Wim Wenders. Ook Le Havre (2011) van de Fin Aki Kaurismaki is me opgevallen. De film was een enorme hit in Cannes en zal zeker wel zijn plaatsje kunnen verzilveren tussen de genomineerden.

Hieronder is de lijst van de inzendingen voor Beste Buitenlandse Film:

   België, Rundskop (regie: Michael R. Roskam)
   Duitsland, Pina (regie: Wim Wenders)
   Filipijnen, The Woman in the Septic Tank (regie: Marlon Rivera)
   Finland, Le Havre (regie: Aki Kaurismaki)
   Frankrijk Declaration of War (regie: Valerie Donzelli)
   Griekenland, Attenberg (regie: Athena Rachel Tsagkari)
   Hongarije, The Turin Horse (regie: Bela Tarr)
   Iran, Nader and Simin, A Separation (regie: Asghar Farhadi)
   Japan, Postcard (regie: Kaneto Shindo)
   Libanon, Where Do We Go Now? (regie: Nadine Labaki)
   Lithuanië, Back to Your Arms (regie: Kristijonas Vildziunas)
   Marocco, Omar Killed Me (regie: Roschdy Zem)
   Nederland, Sonny Boy (regie: Maria Peters)
   Noorwegen, Happy, Happy (regie: Anne Sewitsky)
   Oostenrijk, Breathing (regie: Karl Markovics)
   Polen, In Darkness (regie: Agnieszka Holland)
   Portugal, Jose and Pilar (regie: Miguel Goncalves Mendes)
   Romanië, Morgen (regie: Marian Crisan)
   Rusland, Burnt by the Sun 2: Citadel (regie: Nikita Mikhalkov)
   Servië, Montevideo, God Bless You! (regie:. Dragan Bjelogrlic)
   Taiwan, Seediq Bale (regie: Wei Te-Sheng)
   Venezuela, The Rumble of the Stones (regie: Alejandro Bellame)
   Zuid-Korea, The Front Line (regie: Jang Hun)
   Zweden, Beyond (regie: Pernilla August)

Rundskop (2011) (Bullhead), het schot in de roos van debutant Michael R. Roskam hoef ik niet meer te introduceren. de pers stond er vol van. Lovende kritieken alom. Afwisselende kritieken bij de volksmond. Ik probeerde de media-aandacht zoveel mogelijk te negeren zodat ik zo onbevangen mogelijk zelf kon uitpluizen hoe goed of hoe slechts deze Vlaamse film zou zijn.

Dat de Vlaamse film de laatste twee decennia furore maakt is een goede zaak. Al vind ik persoonlijk dat alles te veel gehypet wordt. Maar mogen wij niet trots zijn of zoveel Vlaamse film? Moeten wij ons calimero-complex eens niet van ons afschuiven en niet altijd meteen alles wat Vlaams is afbreken en proberen de kwaliteiten de ontdekken van wat onze regisseurs ons leveren. Het Vlaamse filmlandschap biedt voor elk wat wils heb ik zo de indruk. Rundskop schotelt ons een vette boterham voor, een psychologisch drama tegen de achtergrond van de wereld van de vetmesters. Geen politiethriller, wat velen niet lijken te snappen, maar een verhaal over de persoonlijke strijd van een man die jaren na datum geconfronteerd wordt met een trauma uit zijn verleden. Hoofdrolspeler Matthias Schoenaerts, steelt de show, maar ook enkele andere personages kleuren het verhaal.

Korte Inhoud: Jacky Vanmarsenille (Matthias Schoenaerts) behoort tot een familie van veehouders annex vetmesters. Zo lang hij leeft heeft hij niet anders geweten dat het vee werd behandeld. Wanneer een hormonenmaffiajager gedood wordt, worden de Limburgse veehouders genoodzaakt een deal te sluiten met enkele West-Vlamingen. Terwijl de politie op zoek gaat naar de moordenaar ziet Jacky zich geconfronteerd met personages waarvan hij dacht dat hij ze al lang vergeten was. Een jeugdvriend Diederik (Jeroen Perceval) blijkt de connectie te zijn met de West-Vlamingen en via Diederik komt het verleden weer tot leven. Negeren lukt echter niet.

Rundskop mag zich dan afspelen in de context van de hormonenmaffia. De traumatische jeugd van Jacky en gevolgen hiervan staan centraal. Als kijker vraag je je af waarom Jacky verslaafd is aan allerlei smerigheid die hij in zijn indrukwekkend lijf spuit. Je merkt de frustratie eenmaal het verhaal dat uitgelegd heeft en je begrijpt zijn drang om de figuren uit het verleden terug op te zoeken. Je voelt je betrokken. De personages zijn echt en authentiek neergezet. Ik moet eerlijk toegeven dat die ene sleutelscène mij toch heel ongemakkelijk deed voelen en ook op het einde van de film lost Roskam mijn verwachtingen in.

Enerzijds zie je Jacky en zijn familie aan het werk als vetmesters, als boeren en als zakenlui, anderzijds zie je de persoonlijke problemen waarmee elk van hen worstelt. Diederik en Jacky, de twee jeugdvrienden die opeens weer met mekaar opgescheept zitten. Daarnaast heb je de West-Vlaamse hormonendealer en de politie die hem op de hielen zit (een klein bijrolletje voor Barbara Sarafian), twee Luikse garagisten die willens nillens de plot wat opvrolijken. Het maakt de film leuk, onderhoudend en spannend tegelijk. De kritiek van teveel plotlijnen in één film vind ik totaal onterecht. Er wordt eens een duidelijk context geschetst waarin en waar rond een persoonlijk drama opgebouwd wordt.

Roskam verrast me aangenaam. De keuze voor het persoonlijke verhaal tegen over de politiethriller vind ik erg geslaagd. De veruitwendigen van de getormenteerde Jacky door Matthias Schoenaerts is gewoonweg indrukwekkend en bewijst wat voor klasbak Schoenaerts in feite is. Na De Zaak Alzheimer is dit weer een topper van jewelste in het Vlaamse film landschap.

*** Rundskop trailer ***