De FilmBlog

Een vreemde toestand. Danny Glover en Barry Levinson hebben rollen te pakken in de HBO film Muhammad Ali's Greatest Fight (2012). Het drama gaat over de strijd tussen de legendarische bokser en de Amerikaanse overheid nadat hij had geweigerd in dienst te gaan voor de oorlog in Vietnam. Vreemd omdat niemand nog een film van Ali had verwacht, maar ook omwille van de casting.

Volgens Variety zou Glover de rol van rechter Thurgood Marshall spelen van het hooggerechtshof. Levinson vertolkt rechter Potter Stewart. Zij voegen zich bij een cast die reeds bestond uit onder anderen Frank Langella en Christopher Plummer. Wie Ali gaat spelen is nog niet bekend. Stephen Frears tekent voor de regie van de film.

De 65-jarige Glover is vooral bekend van de Lethal Weapon-films, Witness en The Color Purple. De 69-jarige Levinson maakte vooral naam met zijn werk als regisseur, waaronder de Oscarwinnende films Rain Man en Bugsy. Hij stond echter ook regelmatig voor de camera.

Voor de fans van deze legendarische bokser raad ik toch de film van Michael Mann aan. Toch heeft Ali (2001) een aantal zwaktes. Maar biopics zijn nu eenmaal moeilijke filmgenres, gezien je gebonden bent aan de realiteit en je niet zomaar plotwendingen kan gaan verzinnen om het drama wat bij te sturen. De film duurt iets te lang (2u38) voor zijn eigen goed. Ook al speelt Will Smith de pannen van het dak, bestaat de kans dat je halfweg de film gaat indommelen. Mann had d fout gemaakt om de figuur van Malcolm X iets teveel in het verhaal te betrekken in plaats van op Muhammad Ali, die uiteindelijk toch wel meer complex in elkaar stak dat wat de film ons had voorgeschoteld.

Ali werd driemaal wereldkampioen in het zwaargewicht en wordt door velen nog steeds als de beste zwaargewicht bokser ooit beschouwd. Hij vocht in totaal 61 profpartijen, waarvan hij er 56 won. In 1964 werd Ali afgekeurd voor militaire dienst, zijn schrijf- en spelvaardigheid waren ondermaats. Begin 1966 echter, werd zijn keuring herzien en werd Ali geschikt bevonden voor militaire dienst. Hij weigerde in de Amerikaanse strijdkrachten in de Vietnamoorlog te dienen, omdat zijn persoonlijke overtuigingen niet met het fenomeen oorlog rijmden. Dit leidde tot menige controverse. Ali mocht niet meer in de VS vechten en werd gedwongen voor het grootste deel van 1966 louter overzeese gevechten te accepteren.

Collateral (2004) is niet zomaar een titel, maar een belangrijk begrip in de wereld van regisseur Michael Mann. Het verwijst niet alleen naar de verwantschap die er heerst tussen twee tegenovergestelde karakters, maar hint ook naar de ‘collaterale schade’ die gemaakt kan worden wanneer de twee individuen elkaars pad kruisen.

De huurmoordenaar Vincent (Tom Cruise) en de taxichauffeur Max (Jamie Foxx) lijken op het eerste gezicht niets met elkaar gemeen te hebben, maar na verloop van tijd duiken de gelijkenissen op. Twee eenzame wolven lopen ’s nachts over de straat, de een grijs en geslepen, de andere opzoek naar een leven. Beide worden ze afhankelijk van elkaar.

De hoofdpersonages in de films van Michael Mann hebben een bepaalde missie die ze met een vastberaden zelfzekerheid trachten te volbrengen (Heat, Ali, The Insider, Thief, The Last of the Mohicans, Manhunter). Dit vakmanschap weerspiegelt ook het perfectionisme waarmee Mann zijn films regisseert, met oog voor de psychologisch-filosofische invulling, alsook voor de "Manniaanse" cinematografische en stilistische context waarin goed en kwaad tegenover elkaar worden gezet. Collateral zou je gemakkelijk kunnen omschrijven als een neo film noir, die het genre overstijgt.

Korte inhoud: Max is taxichauffeur uit L.A. die tijdens zijn nachtshift uiteenlopende mensen ontmoet. Zijn ambitie is om iets anders te doen met zijn leven, maar is daar nog nooit eerder in geslaagd en wacht op die ene kans. Op een nacht ontmoet hij Vincent, die met een compleet andere filosofie over het leven op de achterbank plaats neemt. "Sommige mensen wachten een leven lang op die ene kans", zegt Vincent met een quote van John Lennon: "En op een dag worden ze wakker, oud en verzwakt, en beseffen ze dat die ene kans nooit is gekomen. " Hij betaalt Max $600 voor 5 haltes te maken in de stad. Bij de eerste stop dondert een bebloed lichaam vanuit een flat op de taxi. De ontmaskerde koude en onverschillige huurdoder zal de rest van de lange nacht moeten improviseren en gijzelt de chauffeur, die zijn partner zal worden in het doden van nog 4 andere kroongetuigen uit een rechtszaak met een beruchte drugtrafikant. Maar dit gegeven is niet het belangrijkste deel in de film. Het wordt zelfs ondergeschikt aan de conversaties die de twee mannen hebben over het leven, en we voelen mee voor beide personages. Een film over confrontaties, eenzaamheid, gebroken idealen en morele rechtvaardigheid.

Alles is intrinsiek verbonden met elkaar. De film vertrekt vanuit de luchthaven en eindigt met een trein die in de nacht verdwijnt. Dit als parallel met Heat (1995) die met een trein begint en eindigt in de luchthaven. We krijgen een levensgeschiedenis van twee personages in een tijdspanne van 10u en voelen in het begin sympathie voor de huurdoder, die naarmate de film vordert bitter en gevoelloos wordt. Ons gevoel voor hem zal kantelen. Hoewel het personage van Vincent nooit de typische huurdoder is. Bij zijn laatste slachtoffer zien we hem trouwens een kleine conversatie beginnen alsof hij zich wou verrijken met het leven van zijn slachtoffer. Misschien als compensatie voor het leven die hij nooit heeft gehad, en die hij tracht te verbergen, met een grap of cynische opmerking. En dat maakt de film zo boeiend. Datgene wat verborgen ligt in de onscherptes van de lange cameralens of achter de ramen in de taxi, is niet zijn bezigheid, maar wel het leven van Vincent en wat het voor hem inhoudt.

Collateral heeft gelijkenissen met Mann's politiedrama Heat, uit 1995, een soort grand cru jaar trouwens uit de filmgeschiedenis. Het personage van Cruise is van hetzelfde kaliber als Neil (De Niro) en Vincent (Pacino) in Heat. Ook op vlak van stilisme is Cruise een spiegelbeeld van Neil, met het maatpak, witte hemd, de grijze tinten. Hoewel deze film toch verschillend is van Heat en er ook niet meteen mee vergeleken kan worden. Heat dramatiseert op verschillende niveaus met een veelomvattend plot. Deze prent heeft geen noemenswaardig plot en kan omschreven worden als een soort moderne "huit-clos", met de taxi als reddingssloep in een uitvergroot Los Angeles als universum. Een filosofische en abstracte verkenning van twee personages; een vormelijke en persoonlijke karakterstudie van een cynische huurmoordenaar en een goedhartige taxichauffeur. De actie-sequenties genieten van een meesterlijke mise-en-scène, zoals we die gewoon zijn van Mann. Vincent beweegt zich met een snelle pas, en met een paar doeltreffende bewegingen ontdoet hij zich van mogelijke tegenstand. In een discotheek vol met mensen gaat hij op zijn doel af en ontdoet hij zich van de aanwezigheid van verschillende bewapende bodyguards en de omcirkeling van FBI-agenten. Een schot wordt afgevuurd en de paniek is compleet, maar de koelbloedige Vincent improviseert en sluipt dichter bij zijn doel, door altijd een stap voor te zijn op zijn vele tegenstanders.

Het originele scenario van scenarist Stuart Beattie (Pirates of the Caribbean, Derailed, Australia) vertrekt van een heel onrealistisch en onwaarschijnlijk uitgangspunt. Maar dit moeten we aannemen als vertrekpunt, net zoals de helende kracht van John Coffey in The Green Mile. Toch is er in de film zelden een moment waar de onwaarschijnlijkheid begint te irriteren, en dit omwille van de aangrijpende documentaire aanpak (close-up’s, handheld camera, veel korrel) die de motivaties van een personage onthult.

Er zijn voor de rollen uiteraard een waslijst van namen bekend gemaakt, maar de cast was uitstekend. Zelf met het nog steeds jonge gezicht, speelt Cruise de pannen van het dak. Hij is consequent en overtuigend en weet ons te verrassen met zijn moorddadige instincten en zijn onverwacht slechte inborst. Jamie Foxx is een revelatie en zet een knap staaltje acteerwerk neer. Ook de bijrollen in de film zijn zorgvuldig uitgekozen met oa. Jada Pinkett Smith (Niobe uit The Matrix), Mark Ruffalo (In the Cut, Zodiac) en Javier Bardem (No Country For Old Men).

In een beginscène zien we een ontmoeting tussen Max en Annie (gespeeld door vrouwe Will Smith). Zij is een zakenvrouw, en ze spreekt en gedraagt zich ook zo. Max zegt dat hij een kortere weg kent naar de stad. Ze maken een weddenschap. Als de reis langer duurt dan voorzien, krijgt ze de rit voor niets. Het is geen typische verleidingsscène, maar een aangenaam en vertrouwelijk gesprek. Ze zegt dat ze een procureur is in een belangrijke en moeilijke rechtszaak. De sfeer is ontspannend en we voelen een interactie tussen beide. Ze stapt uit de taxi en we beseffen dat hij toch iets had kunnen ondernemen om haar terug te zien. Maar Annie begeeft zich opnieuw naar de taxi en tikt op het raam. Ze geeft Max haar kaartje. Een ontmoeting die belangrijk zal zijn voor later, maar vooral een ontmoeting die dingen vertelt over onze personages die we anders nooit hadden kunnen te weten komen in het verdere verloop van de film. We voelen meteen aan dat het accent zal gelegd worden op de kleine momenten, de subtiele reacties en dieper zal graven in de levens van uiteenlopende personages, die elk op hun beurt de relatie tussen Vincent en Max zullen beïnvloeden. Een andere regisseur had die filosofische en menselijke ruggengraat uit het verhaal geschreven en alles omgetoverd tot een bloedstollende actie-thriller met aaneensluitende actiescènes. Maar deze film heeft zeker meer om het lijf dan een ordinaire pief-pang-poing-boem-thriller.

Toen ik de film bekeek had ik de indruk dat Mann op verschillende plaatsen had gewerkt met lichtgevoelige 16mm filmpellicule. Maar op de end-credits stond Sony Digital Video, of met andere woorden High Definition Video. Bij mijn weten de eerste "grote" Amerikaanse filmproductie die met succes experimenteert met HD: niet als effect zoals bij 28 Days Later, of om een totaal andere atmosfeer te creëren zoals in het visueel verbluffende Sky Captain and the World of Tomorrow, ook niet om financiële redenen zoals Fahrenheit 9/11 of om visuele blue-key effecten te bevorderen zoals in Star Wars: Episode 1,2 en 3, maar als volwaardige narratieve tegenhanger van het celluloid. Volgens de American Cinematographer is ongeveer 80% van de film digitaal met uitzondering van een aantal interieurscènes zoals de Koreaanse nachtclub.

Het videoformaat is uiteraard een manier om complete controle uit te voeren over het beeld en verschaffen iets meer detail bij nachtelijke exterieurs die anders onmogelijk te belichten zijn. Voor visuele controle-freaks zoals Scott, Fincher en Mann een uitstekend filminstrument. Het eindresultaat van wat gefilmd wordt kan beken worden tijdens de tournage op een groot HD-scherm. Contrasten en kleuren kunnen ter plaatse naar hartenwens aangepast worden. Bij pellicule moet men wachten na de ontwikkeling en in post-productie vertrekken vanuit datgene wat op de emulsie staat. Maar de twee voelen anders aan en de regisseur van Heat slaagt er in om op een foto-realistische manier een verhaal te vertellen met de digitale technologie.

Michael Mann is een regisseur die een trend kan zetten en dit is nogmaals een stap verder in de richting van de digitale HD Viper Camera opname, die moeizaam probeert door te breken in de halsstarrige filmwereld. Misschien wel de meest radicale cinematografische ingreep sinds de steadycam uit Stanley Kubrick’s The Shining. Er zijn uiteraard een aantal low-budget producties geweest van weinig belang met de HD; zoals het barslechte Vidocq, de zwakke sequel Once Upon a Time in Mexico en het vervelende One Million Dollar Hotel van Wim Wenders. Collateral zal niet alleen vele filmmakers iets meer geruststellen, maar eveneens het grote publiek klaarstomen voor nog meer digitale opnames, tot spijt van wie het benijdt.

Niet enkel kan men spreken over fotografische-realiteit, maar ook op narratief vlak is de film uitermate authentieke in zijn beschrijving van Los Angeles, die een volwaardig personage in de film wordt. Ook de representatie van de karakters is zichtbaar tot in de kleinste details uitgewerkt, de manier van spreken, hun bewegingen, de kleine trekjes die ze hebben. En uiteraard voelen de actiescènes alsof ze echt gebeurd zijn. In een bepaalde scène zien we Cruise een stoel door een venster smijten. Hij beschermt zijn ogen van het glas en springt over een bureaustoel die compleet vanonder hem wegschuift. Cruise valt hard, maar zet de achtervolging verder. Een dergelijke scène was duidelijk niet voorbereid gezien Cruise zonder veel moeite een been had kunnen breken. Het had zelfs tot de bloopers kunnen behoren, maar Mann koos om te scène te houden. Iets wat lachwekkend zou overkomen in een andere film, bouwt hier mee aan de authenticiteit en de kinetische energie en weerspiegelt het verlies van controle van het hoofdpersonage.

Kortom, Collateral gaat over mensen en kenmerkt zich door zijn snelle ritme in afwisseling met filosofische diepgang. De camera registreert en blijft dicht bij zijn personages, waarbij vaak in kikvorsperspectief – hun angsten of hun koelbloedigheid wordt uitvergroot. De melancholische muziek van James Newton Howard zet de toon en varieert perfect met de warme en kleurrijke jazz muziek, afgewisseld met dramatische muziekstukken die komen uit de film Heat. Een geslaagde mengeling tussen een aangrijpende thriller en een diepgaande reflectie over menselijkheid. Een aanrader!

Het is even wennen, maar het is een opluchting om Matt Damon nog eens in een rol te zien waarin hij niet op het punt staat iemand onschadelijk te maken zoals in de opkomende Green Zone (2010) of iemand te verleiden met zijn onweerstaanbare looks zoals in de Ocean's Eleven films of zelfs de nieuwe Invictus (2010). In The Informant! (2009) van Steven Soderbergh speelt Damon een wel heel bizarre rol en ik heb meer van zijn acteerprestatie genoten dan van de film.

Korte inhoud: Mark Whitacre (Matt Damon) werkte zich in de jaren '90 op bij Acher Daniels Midland (ADM). Hij had een belangrijke functie binnen het bedrijf maar besloot toch om naar FBI-agent Brian Shepard (Scott Bakula) te stappen om hem de waarheid te vertellen. Hij gaf toe dat enkele belangrijke bazen van ADM (waaronder Whitacre zelf) samen met andere bedrijven afspraken hadden gemaakt om de prijs van de voedersupplement lysine te doen stijgen. Om de FBI te kunnen helpen, werd hij een informant. Hij verzamelde video- en geluidsfragmenten om de witteboordencriminaliteit aan het licht te brengen. Whitacre kreeg, in de periode dat hij voor de FBI werkte, last van een bipolaire stoornis. Hij stond op de rand van een zenuwinzinking en kon de druk niet aan. Uiteindelijk dacht de media dat hij $9 miljoen had gestolen van ADM en de andere bedrijven tijdens de periode dat hij voor de FBI werkte.

Voor de rol kwam Damon maar liefst 15 kilo bij en droeg een wel heel belachelijke snor, een nerdy bril en een onmogelijk haarkapsel. Het is niet de eerste keer dat Soderbergh het imago van Matt Damon wil …mutileren. In Ocean's Thirteen (2007) had hij de acteur een neus in de vorm van een banaan gegeven. Maar in The Informant! werkt het bijzonder wel, gezien het personage niet is wie hij lijkt te zijn. Damon is dan ook uitmuntend als een demonisch slimme kerel die heel wat mensen te slim af is.

Het is een eigenaardige, satirische komedie met een vrolijke ondertoon, en dit in tegenstelling tot het ernstige thema van de film. Het is een verhaal over bedrijfsmalversaties en corruptie maar ook over individuele hebzucht, en in het licht van de recente beurscrisis ook enorm actueel. Net zoals The Insider (1999) gaat dit over een waar gebeurd verhaal over een Amerikaanse whistle-blower die de vuile was van een bedrijf op de straatstenen wil gooien. Terwijl de film van Michael Mann een heel serieuze en gewichtige, dramatische toon aanhield is deze prent van Soderbergh “licht verteerbaar”. Maar daar waar een film als Catch Me If You Can (2002) (eveneens een waar gebeurd verhaal van een jongeman die uiteindelijk bij de FBI zou gaan werken) een mooie balans vindt tussen drama en humor, weet Soderbergh hier precies niet goed waar hij naar toe wil.

Soderbergh neemt een ernstig nieuwsitem en transformeert het in iets fascinerend en tevens buitensporig. En dat lukt tot op een zeker niveau. De regisseur kenmerkt zich door zijn dwingende filmstijl, maar in deze prent heb je af en toe het gevoel dat de stijl niet in functie is van de vertelling. Het lijkt wel of Soderbergh dit 90’ties verhaaltje kost wat kost in een 70’ties jasje wou duwen, maar het wringt aan alle kanten. Mocht de gebroeders Coen de film hebben geregisseerd dan hadden we nog meer kunnen genieten van het onderliggende en hartverscheurende, komische drama van een dubbelzinnig personage. Mark Whitacre was een complex figuur, een ziekelijke leugenaar en onverbeterlijke sjoemelaar … alles behalve een 'held'.

Maar het is uiteindelijk een film waar je van kan genieten. Je weet immers nooit wat je kan verwachten van deze regisseur en dat is op zich een groot pluspunt. Komt daar nog bij dat Matt Damon één van de beste acteurs is in Hollywood van het moment, en dit nog maar een keertje duidelijk maakt in een A-typische rol. Waar hij geen Oscar-nominatie kreeg is me niet helemaal duidelijk.

Op de Blu-ray vinden jullie nog wat extra beeldmateriaal maar meer belangrijk het audio-commentaar van Steven Soderbergh en scenarist Scott Z. Burns (The Bourne Ultimatum). De film wordt uitgegeven door Warner Bros.

***Related Post***
02/07/2009: The Informant! trailer

Al sinds Manhunter (1986) was ik verkocht voor de dramatische aanpak van regisseur Michael Mann. Net zoals Ridley Scott is hij een uitstekende verhalen-verteller, maar hij heeft ook een uitgesproken grafische filmstijl. Zijn favoriete genre blijft de misdaad thriller, met Heat (1995) als ultieme referentie. Spijtig genoeg heeft Mann nooit meer het niveau van die film kunnen overtreffen, en werden de hoge verwachtingen vaak niet ingelost, zoals met de verfilming van Miami Vice (2006) naar de gelijknamige serie waarvan hij de touwtjes in handen had. Met Public Enemies (2009) maakt de regisseur in ieder geval opnieuw indruk, net zoals met The Insider (1999) en Collateral (2004) een paar jaar geleden, maar een film classic zal Public Enemies niet worden.

Korte inhoud: John Dillinger (Johnny Depp) is een uiterst gevaarlijke gangster. Tijdens de zoektocht naar Dillinger en zijn collega's Baby Face Nelson (Stephen Graham) en Pretty Boy Floyd (Channing Tatum) krijgt de politie de hulp van een nieuwe instantie, de eerste federale politiemacht: de Federal Bureau of Investigation. FBI-agent Melvin Purvis (Christian Bale) zit de gangster op de hielen en ziet het als zijn levensdoel om de legendarische crimineel op te pakken. Door zijn grote vasthoudendheid sluit het net rond de crimineel John Dillinger zich steeds vaster.

Mijn grootste kritiek op de film, en ik val in herhaling, is zijn koppig geloof in de High Definition camera. Michael Mann is verzot op de video-drager, maar daar waar hij een mogelijke meerwaarde had in Collateral (de L.A. by night kreeg een magische en bedreigende sfeer) begin je met dit verhaal echt wel te letten op de belabberde video-fotografie. Met alle respect voor de visie van de regisseur, maar dat kan toch niet de bedoeling zijn. Als je de film thuis bekijkt op DVD zal het al bij al nog meevallen, maar in de bioscoop sta je bij momenten te gapen naar die vuile video-beelden. Mann probeert met zijn kleur-correcties dat periode-gevoel wel terug op te wekken, maar dat is een beetje als een baard en snor geven aan een puber in de hoop dat hij aanzien wordt als volwassene.

Ook het script van Ronan Bennett en Michael Mann lost de hoge verwachtingen niet in. Je hebt vaak het gevoel dat de traditionele misdaad-klassiekers (The Untouchables, The Godfather, Bonnie and Clyde) worden uitgemolken en dat de film eigenlijk weinig nieuws te vertellen heeft. Je verwacht een volwassen misdaaddrama, maar je krijgt een film voorgeschoteld zonder uitgesproken persoonlijkheid. Af en toe heb je toch een beetje het gevoel dat het vormelijke aspect in de film gaat overwegen op het inhoudelijke. En dat is uiterst teleurstellend zeker als je de cast bekijkt (Christian Bale, Johnny Depp, Marion Cotillard en nog een pak andere talentvolle acteurs) En dit is misschien de enige "misdaad" van belang in deze productie. Dit had een verhaal moeten worden die groter was dat het personage van John Dillinger, een verhaal die een onverzettelijk statement brengt, waar de grote depressie van de jaren '30 een mogelijke weerklank zou krijgen. Maar het was allemaal nogal bescheiden en voornamelijk geconcentreerd op het hoofdpersonage. Nochtans sluit het ene het andere niet uit. Kijk maar naar Bonnie and Clyde (1967). Regisseur Arthur Penn had ook oog voor zijn personages, maar in de marge had hij ook wel iets te vertellen over het generatie-conflict, het Amerika van de jaren '60 en de clash tussen vrijheid en conformiteit. Public Enemies is het verhaal van Dillinger, punt.

Maar het is zeker niet allemaal kommer en kwel. Het is een ontspannend spektakel met genoeg B-film kwaliteiten dat je er toch van kunt smullen. Het blijft ook wel een prent die strak geregisseerd is door een echte perfectionist. Vooral de manier hoe hij Depp in beeld brengt is uiterst efficiënt en zal heel wat vrouwelijke bezoekers kunnen bekoren. Het is trouwens een verademing om Johnny Depp nog eens een keertje bezig te zien in een 'niet-Tim Burton vehikel' en zonder zijn groteske piraten-outfit. En ook al ben je niet verzot op deze Michael Mann film, je zult er bij momenten toch met verwondering naar kijken. De film deed me trouwens een beetje denken aan Mann's The Last of the Mohicans (1992), waar de relatie man-vrouw ook een centraal gegeven was, in tegenstelling tot de oppositie van mannelijke zwaargewichten (Heat, Miami Vice, Collateral, …). Christian Bale valt nauwelijks op in de film, maar Marion Cotillard is echt wel een aanwinst. Het is niet altijd eenvoudig voor een Franse acteur/actrice om in een Engelstalige film te spelen, maar dit is de tweede keer (na A Good Year van Ridley Scott) dat de actrice weet te overtuigen in een Engelstalige prent, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld een Audrey Tautou.

Michael Mann benadert het personage van Dillinger ook op een speciale manier. Hij gebruikt de film, Manhattan Melodrama (1934), die Dillinger op een avond aan het zien is als een essentieel onderdeel van zijn verhaal. Dillinger bekijkt de Clark Gable film waarin een nobele schurk aan zijn einde komt terwijl de ordediensten, die niets met de magie van de cinema of met de originaliteit en het talent van de crimineel van doen hebben, zijn opwachting maken. Het is bij momenten echte poëzie. Een beetje meer poëzie had misschien nog een betere film afgeleverd. Public Enemies is geen hoogvlieger, maar vergeleken met de rotzooi die momenteel in de bioscoop draait, is dit de enige film van belang.

Op de Blu-ray vinden jullie niet alleen een resem documentaires over Dillingers maar ook een aantal making-off reportages en misschien nog belangrijker de audio-commentaar van Michael Mann op de film.

***Related Post***
05/03/2009: Public Enemies trailer

Al sinds Manhunter (1986) was ik verkocht voor de dramatische aanpak van regisseur Michael Mann. Net zoals Ridley Scott is hij een uitstekende verhalen-verteller, maar hij heeft ook een uitgesproken grafische filmstijl. Zijn favoriete genre blijft de misdaad thriller, met Heat (1995) als ultieme referentie. Spijtig genoeg heeft Mann nooit meer het niveau van die film kunnen overtreffen, en werden de hoge verwachtingen vaak niet ingelost, zoals met de verfilming van Miami Vice (2006) naar de gelijknamige serie waarvan hij de touwtjes in handen had. Met Public Enemies (2009) maakt de regisseur in ieder geval opnieuw indruk, net zoals met The Insider (1999) en Collateral (2004) een paar jaar geleden, maar een film classic zal Public Enemies niet worden.

Korte inhoud: John Dillinger (Johnny Depp) is een uiterst gevaarlijke gangster. Tijdens de zoektocht naar Dillinger en zijn collega's Baby Face Nelson (Stephen Graham) en Pretty Boy Floyd (Channing Tatum) krijgt de politie de hulp van een nieuwe instantie, de eerste federale politiemacht: de Federal Bureau of Investigation. FBI-agent Melvin Purvis (Christian Bale) zit de gangster op de hielen en ziet het als zijn levensdoel om de legendarische crimineel op te pakken. Door zijn grote vasthoudendheid sluit het net rond de crimineel John Dillinger zich steeds vaster.

Mijn grootste kritiek op de film, en ik val in herhaling, is zijn halsstarrig geloof in de HD-camera. Hij is verzot op de video-drager, maar daar waar hij een mogelijke meerwaarde had in Collateral (de L.A. by night kreeg een magische en bedreigende sfeer) begin je met dit verhaal echt wel te letten op de belabberde video-fotografie. Met alle respect voor de visie van de regisseur, maar dat kan toch niet de bedoeling zijn. Als je de film thuis bekijkt op DVD zal het al bij al nog meevallen, maar in de bioscoop sta je bij momenten te gapen naar die vuile video-beelden. Mann probeert met zijn kleur-correcties dat periode-gevoel wel terug op te wekken, maar dat is een beetje als een baard en snor geven aan een puber in de hoop dat hij aanzien wordt als volwassene.

Ook het script van Ronan Bennett en Michael Mann lost de hoge verwachtingen niet in. Je hebt vaak het gevoel dat de traditionele misdaad-klassiekers (The Untouchables, The Godfather, Bonnie and Clyde) worden uitgemolken en dat de film eigenlijk weinig nieuws te vertellen heeft. Je verwacht een volwassen misdaaddrama, maar je krijgt een film voorgeschoteld zonder uitgesproken persoonlijkheid. Af en toe heb je toch een beetje het gevoel dat het vormelijke aspect in de film gaat overwegen op het inhoudelijke. En dat is uiterst teleurstellend zeker als je de cast bekijkt (Christian Bale, Johnny Depp, Marion Cotillard en nog een pak andere talentvolle acteurs) En dit is misschien de enige "misdaad" van belang in deze productie. Dit had een verhaal moeten worden die groter was dat het personage van John Dillinger, een verhaal die een onverzettelijk statement brengt, waar de grote depressie van de jaren '30 een mogelijke weerklank zou krijgen. Maar het was allemaal nogal bescheiden en voornamelijk geconcentreerd op het hoofdpersonage. Nochtans sluit het ene het andere niet uit. Kijk maar naar Bonnie and Clyde (1967). Regisseur Arthur Penn had ook oog voor zijn personages, maar in de marge had hij ook wel iets te vertellen over het generatie-conflict, het Amerika van de jaren '60 en de clash tussen vrijheid en conformiteit. Public Enemies is het verhaal van Dillinger, punt.

Maar het is zeker niet allemaal kommer en kwel. Het is een ontspannend spektakel met genoeg B-film kwaliteiten dat je er toch van kunt smullen. Het blijft ook wel een prent die strak geregisseerd is door een echte perfectionist. Vooral de manier hoe hij Depp in beeld brengt is uiterst efficiënt en zal heel wat vrouwelijke bezoekers kunnen bekoren. Het is trouwens een verademing om Johnny Depp nog eens een keertje bezig te zien in een 'niet-Tim Burton vehikel' en zonder zijn groteske piraten-outfit. En ook al ben je niet verzot op deze Michael Mann film, je zult er bij momenten toch met verwondering naar kijken. De film deed me trouwens een beetje denken aan Mann's The Last of the Mohicans (1992), waar de relatie man-vrouw ook een centraal gegeven was, in tegenstelling tot de oppositie van mannelijke zwaargewichten (Heat, Miami Vice, Collateral, …). Christian Bale valt nauwelijks op in de film, maar Marion Cotillard is echt wel een aanwinst. Het is niet altijd eenvoudig voor een Franse acteur/actrice om in een Engelstalige film te spelen, maar dit is de tweede keer (na A Good Year van Ridley Scott) dat de actrice weet te overtuigen in een Engelstalige prent, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld een Audrey Tautou.

Michael Mann benadert het personage van Dillinger ook op een speciale manier. Hij gebruikt de film, Manhattan Melodrama (1934), die Dillinger op een avond aan het zien is als een essentieel onderdeel van zijn verhaal. Dillinger bekijkt de Clark Gable film waarin een nobele schurk aan zijn einde komt terwijl de ordediensten, die niets met de magie van de cinema of met de originaliteit en het talent van de crimineel van doen hebben, zijn opwachting maken. Het is bij momenten echte poëzie. Een beetje meer poëzie had misschien nog een betere film afgeleverd. Public Enemies is geen hoogvlieger, maar vergeleken met de rotzooi die momenteel in de bioscoop draait, is dit de enige film van belang.

De film was vorig weekend te zien op American Movie Day, en zal op 22 juli 2009 officieel in België uitkomen.

***Related Post***
05/03/2009: Public Enemies trailer

Ik denk dat dit zowat de eerste langspeelfilm was die ik zag die volledig is opgenomen op de nieuwe 4K Digitale Red Camera. Ik heb er zelf al een tv-spot mee gedraaid, maar uiteraard wist ik niet tot wat deze nieuwe camera in staat was. Vergelijk het een beetje met iemand die voor het eerst kennis maakt met Photoshop CS4. Hij zal meteen wel onder de indruk zijn met een aantal features maar nooit ten volle kunnen inschatten bij éénmalig gebruik tot wat het programma allemaal in staat is.

Terwijl de meeste regisseurs nog steeds zweren bij 35mm pellicule (maar ze worden met de dag kleiner) zien we dat regisseurs als Steven Soderbergh en Michael Mann niet bang zijn om zich te bekeren tot het (goedkopere) digitale formaat. Soderbergh is niet aan zijn proefstuk toe en filmde al met digitale camera’s met soms desastreuze en spuuglelijke prenten tot gevolg, maar met zijn laatste vehikel, The Girlfriend Experience (2009), maakt hij echt wel indruk. Maar misschien kan het ook zijn dat de drager hier van ondergeschikt belang. Soderbergh vertelt hier een sterk verhaal en we zijn mijlenver verwijderd van de Ocean’s frivoliteiten. De hoofdrol van zijn film is deze keer niet Julia Roberts (thank God!) maar wel een porno-ster, en wat voor één: het 21-jarige Amerikaanse Penthouse-model Sasha Grey.

Korte inhoud: Onthullende kijk op de wereld van de prostitutie, bekeken vanuit het gezichtspunt van een call girl uit Manhattan, Chelsea (Sasha Grey). Volgens haar zit het wel goed met haar toekomst. Ze verdient $2.000 per uur en heeft een vriend die helemaal achter haar ''levensstijl'' staat. Ze wordt niet alleen betaald voor de seks, maar speelt ook de rol van een perfecte vriendin, gedurende de periode van een dag. Maar, omdat ze in dit soort werk veel mensen ontmoet, weet ze nooit wie ze ontmoet en wat de uiteindelijke plannen zijn van deze persoon...

The Girlfriend Experience gaat uiteindelijk niet over seks (hoewel het voldoende aan bod komt) maar is wel een aangrijpend portret van een luxe prostitué die naast haar ondeugende activiteiten ook nog een relatie heeft. Je kunt het omschrijven als de opvolger van Sex, Lies and Videotape (1989) en omschrijven als Sex, Truth and Digital Video. Ik zal in ieder geval de niet-cinema-liefhebbers-en-porno-freaks waarschuwen dat er bijna geen naakt in de film zit en dat we ook geen ongecensureerde seks-scènes voorgeschoteld krijgen. Maar de relatie van Chelsea staat centraal, zeker wanneer deze op de helling komt te staan. Soderbergh heeft minder interesse in de daad dan wel in de job, en Chelsea ontpopt zich echt wel tot een meesteres in de kunst van de erotiek, terwijl haar vriend Chris (Chris Santos) in contrast iets meer moeite heeft om succesvol te zijn.

Het verhaal speelt zich af in 2008, tijdens de presidentverkiezing en de bankencrisis. En dit alles maakt het drama heel actueel. Tijdens een ontmoeting met een klant zien we hoe de man stemadvies geeft, terwijl hij zijn broek tot aan zijn enkels laat zakken, en de jonge vrouw vertelt dat ze voor McCain moet stemmen als ze de staat van Israel wil ondersteunen. En tijdens deze crisis moeten Chelsea en Chris op hun tellen letten om te overleven in Manhattan. Ze doet misschien de oudste job ter wereld, maar het blijft een job vol risico’s. De film komt over als iets vluchtigs, maar onder deze vernislaag steekt een film die het communisme en kapitalisme op de korrel neemt.

Grey is geen grote actrice maar ze heeft meer aanleg voor drama dan veel dames die we geregeld zien opduiken op het witte doek. Ze heeft bij momenten zelfs de uitstraling van een Greta Garbo, met een coole en zuivere schoonheid waarin we als kijker onze gevoelen in kunnen projecteren. Het had er alle schijn van dat deze prent voor haar was geschreven, want ze speelt haar rol met heel veel vertrouwen.

De film is misschien geen hoogvlieger, maar is een buitengewoon portret gemaakt met een minuscuul productiebudget (van 1,7 miljoen dollar ~ doorsnee Belgisch filmproductie budget) en gedraaid in een recordtijd van 16 dagen. En wat betreft de Red Cam, wel Soderbergh heeft vrijwel geen extra belichting moeten gebruiken want de lichtgevoelige camera benadrukt elke natuurlijke lichtbron. Het zorgt meteen voor een niet-artificiële, documentaire indruk, die de intimiteit tussen het koppel vergroot en een indruk achterlaat bij de toeschouwer éénmaal de aftiteling op het scherm verschijnt.

Dé film van het jaar wordt voor mij Public Enemies (2009) van één van m’n favo-regisseurs Michael Mann. Die kerel is gewoon buitengewoon begaafd in het uitwerken van karakters en het neerzetten van een dramatische filmstijl. Mann schreef zelf het scenario dat gebaseerd is op het boek Public Enemies van auteur Bryan Burrough, gebaseerd op het leven van de bankrover en moordenaar John Dillinger in de States van de jaren 30.

Enkel spijtig dat Mann maar niet met zijn pollen van die digitale camera’s kan blijven. Stilstaande beelden zien er goed uit, maar wanneer de camera in beweging is krijg je dat vuil video-effect. Waarom wacht hij gewoon niet tot ze de kwaliteit van de HD-camera’s op punt hebben gezet. De toekomst is digitaal, maar vandaag blijft de 35mm fotografie nog steeds superieur aan de high definition camera’s.

Korte inhoud: John Dillinger (Johnny Depp) is een uiterst gevaarlijke gangster. Tijdens de zoektocht naar Dillinger en zijn collega's Baby Face Nelson (Stephen Graham) en Pretty Boy Floyd (Channing Tatum) krijgt de politie de hulp van een nieuwe instantie, de eerste federale politiemacht: de Federal Bureau of Investigation. FBI-agent Melvin Purvis (Christian Bale) zit de gangster op de hielen en ziet het als zijn levensdoel om de legendarische crimineel op te pakken. Door zijn grote vasthoudendheid sluit het net rond de crimineel John Dillinger zich steeds vaster.

Bij de start van het project Public Enemies in 2004 was Leonardo DiCaprio één van de hoofdrolspelers, maar uiteindelijk ging de voorkeur naar Depp. Maar Johnny Depp had oorspronkelijk plannen om de film Shantaram (2011) in te blikken en had dus geen tijd hebben voor Public Enemies. Omdat er vervolgens in Hollywood een staking van de scenaristen kwam, werd de film uitgesteld en kon Johnny Depp toch samenwerken met Michael Mann. Hetzelfde gebeurde ook met de Franse actrice Marion Cotillard.

Bij het zien van de poster van de film heb je meteen het gevoel dat de inspiratie werd gezocht in de succesvolle campagne van The Dark Knight. Universal hoopt waarschijnlijk de nieuwe summer-blockbuster te zijn van 2009 en misschien zullen ze wel gelijk hebben want Johnny Depp blijft een publiekstrekker. Vanaf 24 juni 2009 in onze zalen.

***Related Post***
06/07/2009: Public Enemies filmbespreking
13/12/2008: Top 10 Most Anticipated Movies of 2009

Een paar maanden geleden heb ik mijn licht geworpen op de Nike-spot ‘Take it to the Next Level’ van Guy Ritchie, nu is er een nieuwe tv-spot van de hand van niemand minder dan David Fincher. Fincher en Ritchie zijn eigenlijk elkaar tegenpolen en dat is zeker te zien in de spotjes. Om het zwart/wit te stellen wil Fincher verbluffen met zijn beelden (net zoals regisseurs als Michael Bay of Ridley Scott) en Ritchie is iemand met veel gevoel voor humor die met zijn beelden hip en stijlvol is (net zoals regisseur als Quentin Tarantino, Michael Gondry of Wes Anderson).

Toch valt op dat in tegenstelling tot de spot van Guy Ritchie, de auteur van deze “Fate” spot niet meteen herkenbaar is. Het kon evengoed gemaakt zijn door een populaire Franse reclame-regisseur met een voorliefde voor low-angle camera bewegingen. Maar het ziet er allemaal wel schitterend uit. Gedraaid op de nieuwe 4k Red Camera door Emmanuel Lubezki (Children of Men) en op een Bandini remix van Ennio Morricone’s Ecstasy of Gold uit The Good, the Bad and the Ugly (1966). Het is in ieder geval een verbetering op de Leave Nothing spot van Michael Mann. Enjoy!

***Related Post***
08/05/2008: Take It To the Next Level van Guy Ritchie

Regisseur Michael Mann zoekt niet alleen Will Smith op voor een nieuwe samenwerking, ook Robert De Niro zal in een nieuwe Michael Mann film tezien zijn, nadat ze 12 jaar geleden het solide drama Heat (1995) maakten, één van de beste politiedrama's ooit.

Nu krijgt die samenwerking een vervolg, want Mann en De Niro gaan nu Frankie Machine (2008) maken, aldus Empire Online. Al sinds 2005 is De Niro aan het project verbonden, maar het kwam telkens maar niet van de grond. Nu blijkt ook Michael Mann geïnteresseerd en is aangekondigd dat het project daadwerkelijk in productie zal gaan. Michael Man is trouwens ook druk bezig om The Few (2008) in productie te krijgen, een film die verwacht wordt voor 2008.

De roman The Winter of Frankie Machine werd geschreven door Don Winslow en gaat over Frank Machianno, een gepensioneerde huurmoordenaar die een rustig leventje leid als eigenaar van een viswinkeltje. Dan wordt hij gevraagd om te helpen bij een conflict tussen twee maffiafamilies. Al snel ontdekt hij dat er iets anders aan de hand is: hij staat zelf bovenaan een 'hitlist' en wordt dus in de val gelokt.

Eerder was Martin Scorsese aan The Winter of Frankie Machine verbonden, maar die is afgehaakt omdat hij liever Shutter Island (2009) met Leonardo DiCaprio wilde, een drama die zich afspeelt in 1954 over een ontsnapte moordenaar die zich verschuilt op een eiland. Maar eerst moet hij nog The Rise of Theodore Roosevelt (2008) draaien met Leo als de 26e president.

Frankie Machine ligt in handen van het schrijversduo Brian Koppelman en David Levien. De twee scenaristen werken trouwens ook aan een andere maffiafilm, om niet te zeggen de langverwachte nieuwe Untouchables film, The Untouchables: Capone Rising (2008) in regie van niemand minder dan Brian De Palma.

Ik begin anders wel een beetje het zuur te krijgen van al die maffia-verhalen. Na The Departed (2006) heb ik het zowat gehad met het genre en zou ik liever willen dat ze nog eens de 'epische films' vanonder het stof halen. Ik heb nog een wrange smaak van Oliver Stone's Alexander (2004) en heb echt wel goesting gekregen na het zien van de twee seizoenen van "Rome".

Regisseur Michael Mann zal binnenkort zijn tweede film maken met acteur Will Smith. De eerste keer was voor Ali (2001), en nu zullen ze samenwerken voor Empire (2009). Volgens MovieWeb worden de plotpunten nog niet bekend gemaakt, maar het zou draaien rond een rijke mediamagnaat die van plan is om de wereld te veroveren.

Ik ben wel benieuwd naar het werk van Michael Mann, hoewel ik zelf heel wat gemengde gevoelens had over zijn Miami Vice (2006) en ik eigenlijk ook niet ondersteboven was van Ali. Die laatste film was vooral heel veel vorm boven inhoud en het resultaat was behoorlijk onsamenhangend, vervelend (158 min) en een gemiste kans om één van de meest fascinerende mannen ter wereld naar het witte doek te brengen.

Of deze film iets zal worden is nog te vroeg om daarover iets te vertellen. Maar Will Smith kan wel degelijk acteren en Michael Mann is een grootmeester, dus laten we afwachten hoe dit project vorm zal krijgen. Maar normaal zou Mann eerst The Few (2008) moeten maken, over het waar-gebeurde verhaal van een Amerikaanse piloot Billy Fiske die zich niet veel aantrok van het neutraliteits-akkoord van de VS in de beginperiode van de tweede wereldoorlog en met Hurricanes de strijd aanging met de Nazi’s. Een rol die eigenlijk moest gaan naar Tom Cruise, maar blijkbaar is hij ondertussen niet meer betrokken bij het project. Twee WOII films op zo’n korte tijd is misschien iets teveel voor de Scientology-dude.