irreversible

  • Top 10 Meest Verontrustende Films

    Pin it!

    Niet om de feestvreugde van het eindejaar geheel om zeep te helpen, maar deze top 10 lijst moest al enige tijd on-line komen. Iedereen heeft wel eens een film gezien waarvan de maaginhoud spontaan tot aan de lippen komt, maar wat zijn volgens ons de tien meest weerzinwekkende films uit de filmgeschiedenis. De selectie was niet eenvoudig gezien er een stortvloed van exploitation en gore films zijn die in aanmerking komen. Maar deze 10 hebben ook wel een zekere notoriteit en zijn dus geen amateurfilms of obscure en ordinaire B-films die het vermelden nauwelijks waard zijn. Deze Top 10 bestaat stuk voor stuk uit films die we niet snel zullen vergeten en die we misschien wel liever NIET hadden gezien, en kan niet verward worden met degelijke horrorfilms waarvan onze All Time Top 10 Horror Movies al een tijdje on-line staat.

    Top 10 Meest Verontrustende Films

    10. The Human Centipide II (2011) Tom Six
    In de eerste film zagen we een gekke wetenschapper die een trio van toeristen ontvoert en verminkt om van hen een nieuwe "huisdier" te maken, met name een menselijke duizendpoot, en dit door hun mond te verbinden met elkaars rectum. Alleen het plot was al voldoende om de neus op te halen, maar het is eveneens een film die iedereen gezien wil hebben, al was het maar om zichzelf te testen in hoeverre we bestand zijn tegen dergelijke gruwel. De Hollandse cineast Tom Six haalde waarschijnlijk zijn inspiratie eerder bij de Saw films dan bij Cronenbergs Naked Lunch (1991), maar het resultaat is in ieder geval iets wat je nog nooit eerder hebt moeten aanschouwen. Met The Human Centipide II ging hij zelfs nog een stapje verder met een langere sliert en een sterk laxeermiddel. Maar uiteindelijk staat hij nog laag in deze lijst omdat het allemaal qua gore-gehalte nog meevalt. Het is bij momenten zelfs iets Monty Python achtig.

    The Human Centipide,Tom Six,posterThe Human Centipide,Tom Six,picture

    9. Cannibal Holocaust (1980) Ruggero Deodato
    Dat Cannibal Holocaust gezien wordt als een cultfilm is te begrijpen, zeker gezien zijn jarenlange verbanning uit heel wat landen. Maar ook omdat het de eerste found footage film is die indruk heeft gemaakt en heel wat navolgers kende in komende jaren met films als The Blair Witch Project (1999) , [Rec] (2012) en V/H/S (2012) . Een professor aan de universiteit van New York komt terug van een reddingsoperatie in het Amazone regenwoud met filmbeelden die gedraaid werden door een vermist team van documentairemakers die een film aan het maken waren over lokale kannibaal stammen. Cannibal Holocaust is zeker onaangenaam, ongemakkelijk, zelfs gênant om naar te kijken, maar tevens compromisloos trouw aan het genre, en niet zonder enige intellectuele benadering.

    Cannibal Holocaust,Ruggero Deodato posterCannibal Holocaust,Ruggero Deodato picture

    8. Martyrs (2008) Pascal Laugier
    De wraak van een jonge vrouw tegen de mensen die haar ontvoerd en gefolterd hebben als kind leidt haar en een vriendin, die ook een slachtoffer werd van kindermisbruik, op een angstaanjagende reis naar de onderbuik van de hel. Martyrs is zeker niet voor gevoelige kijkers. Het daagt het publiek uit om vreselijke gruweldaden te verduren en getuige te zijn van wat een mens in staat is om te doen aan anderen. Een hallucinant portret van degradatie en manipulatie, die het fenomeen van torture porn weer actueel maakte en Eli Roth op ideeën bracht.

    Martyrs,Pascal Laugier posterMartyrs,Pascal Laugier picture

    7. Grotesque (2009) Kôji Shiraishi
    Deze Japanse horrorprent Grotesque (Gurotesuku) heeft eigenlijk niet veel van een verhaal, maar is een oefening in gore zoals je nog nooit eerder hebt kunnen aanschouwen. Een geflipte dokter ontvoert een jong verliefd koppeltje en leeft er zich volledig op uit met kettingzagen en messen. Niet alleen is het walgelijk om naar te kijken, maar de vernedering die deze twee mensen doormaken is wat in ons hoofd blijft steken lag nadat we de film gezien hebben. Hier is in ieder geval geen gebrek aan emmers bloed vermengd met vlees en ingewanden, en als je op het einde van de rit niet spontaan moet kokhalzen dan heb je waarschijnlijk behoorlijk veel weggekeken. Een meer gepaste titel voor deze prent kon je in ieder geval niet bedenken.

    Grotesque,Koji Shiraishi posterGrotesque,Koji Shiraishi picture

    6. Ichi the Killer (2001) Takashi Miike
    Ook al uit Japan vond ik deze Ichi the Killer (Koroshiya 1) toch stukken beter dan Grotesque, al was het maar dat het veel beter werd geregisseerd door het genie achter de uitstekende horrorprent Audition (1999). Wanneer een gangsterbaas wordt vermoord, krijgt diens sadistische rechterhand Kakihara opdracht de dader op te sporen. Door getuigen aan vreselijke martelingen te onderwerpen, ontdekt Kakihara dat zijn baas werd vermoord door Ichi, een geheimzinnige jongeman die zijn tegenstanders met vlijmscherpe messen aan reepjes snijdt. Een pijnlijke film die je moet gezien hebben.

    Ichi the Killer,Takashi Miike posterIchi the Killer,Takashi Miike picture

    5. A l'Intérieur (2007) Alexandre Bustillo & Julien Maury
    Vier maanden na de dood van haar man, wordt een zwangere vrouw de stuipen op het lijf gejaagd door een vreemde vrouw die haar ongeboren baby wil. Het plot van A l'Intérieur lijkt in ieder geval minder gory dan de film in kwestie. Maar de filmmakers hebben zich niet veel aangetrokken van mogelijke censuur en gingen voluit voor de mensonterende gruwel en actrice Béatrice Dalle zet hier een wel uitzonderlijk gemene rol neer. Ook de regisseur heeft puik werk geleverd met een geslaagde mix van gore, zwarte humor en vlijmscherpe suspens. In vergelijking met deze prent is Suspiria (1977) van Dario Argento een aangename komedie.

    inside,a linterieur,Julien Maury,Alexandre Bustillo posterinside,a linterieur,Julien Maury,Alexandre Bustillo poster

    4. Salo (1975) Pier Paolo Pasolini
    Niet Caligula (1979) van softcore porno regisseur Tinto Brass maar wel Salo (The 120 Days of Sodom) van Pier Paolo Pasolini is de betere Italiaanse gruwel ooit gemaakt. In 1944 in een nazi-gecontroleerd gebied van Italië ronselen vier fascistische libertijnen 16 jongeren op en onderwerpen hen aan 120 dagen van lichamelijke, geestelijke en seksuele marteling. Een portret die de gruwel van de 20ste eeuw op zijn manier blootlegt en ons misselijk maakt. Pasolini illustreert met deze film zijn overtuiging dat de maatschappij mensen dwingt om zich te conformeren, dat de slachtoffers zich tegenover elkaar keren en wij bestempeld worden als ordinaire medeplichtige voyeurs.

    Pier Paolo Pasolini,salo posterPier Paolo Pasolini,salo picture

    3. Taxidermia (2005) György Pálfi
    Een film waar ik zelf misselijk van werd is deze Hongaarse Taxidermia. Je zou denken dat landen waar het fascisme hoogdagen kende (Italië, Japan, Hongarije, Servië) met uitzondering van Duitsland, geen moeite hebben om de meest groteske films te maken. Het vertelt het verhaal van 3 generaties van mensen; zwaarlijvige snelheid eters, een balsemer van gigantische katten, en een man die vuur uit zijn penis schiet. Persoonlijk vind ik het body horror tot de meest walgelijke gore films, en deze prent spant echt wel de kroon. Zwarte humor is zelden zo zwart geweest. En in tegenstelling tot het torture porn genre liggen de cinematografische ambities iets hoger. Dit hebben gezegd bekijk je deze prent liever niet met een volle maag.

    Taxidermia,gyorgy palfi posterTaxidermia,gyorgy palfi picture

    2. Irréversible (2002) Gaspar Noé
    Na een woordenwisseling met haar vriend (Vincent Cassel) beslist een jonge vrouw (Monica Bellucci) het feestje vroegtijdig te verlaten. Op haar weg huiswaarts aangerand door een pooier die de vrouw brutaal verkracht en haar achtereenvolgens in een verminkende coma slaat. Wanneer de vriend het nieuws te weten komt is hij in alle staten en wil kost wat kost die pooier vinden in de onderbuik van het Parijse nachtleven. Irréversible is niet alleen ondraaglijk omwille van zijn compromisloos brutaal geweld, maar ook omwille van zijn cinematografische kwaliteiten. De film werd gemonteerd van achteren naar voor alsof alles in één take (lang uitgerekte plan-de-sequence) werd opgenomen met een misselijke geluidsband. Het knappe regie- en acteur werkt zorgt ervoor dat deze prent het niveau van de doorsnee Death Wish film ver overstijgt, ook al is het verre van een film die je een tweede keer wil ondergaan.

    irreversible,gaspar noe posterirreversible,gaspar noe picture

    1. A Serbian Film (2010) Srdjan Spasojevic
    Maar het meest misselijke in zijn soort is toch wel A Serbian Film die geen enkel taboe omzeilt en voluit gaat voor het mensonterende, brutale geweld. Een ex-pornoster in geldnood gaat akkoord om deel te nemen aan een "artistieke film" om zo een breuk te maken met zijn vorige leven, alleen om te ontdekken dat hij is opgeroepen om deel te nemen aan een walgelijke snuff film. Het hoofdpersonage wordt in een maelstrom van ongelooflijke wreedheid en chaos getrokken met een regisseur die voor niets zou wijken om zijn visie te voltooien. Om te ontsnappen aan deze filmische hel moet hij alles opofferen, zijn trots, zijn moraal, zijn geestelijke gezondheid, en misschien zelfs zijn eigen leven. Een testament van een brutale geschiedenis het land te verduren kreeg, maar de film is zo ondragelijk grafisch dat de intentie van de film aan velen verloren zal gaan. Maar het meest gedurfde aspect is misschien wel het zielsonderzoek die elke toeschouwer zal moeten ondergaan na het zien van deze prent.

    A Serbian Film,Srdjan Spasojevic posterA Serbian Film,Srdjan Spasojevic picture

    ***Related Posts***
    07/07/2008: Top 10 Best Monster Movies
    24/09/2007: Top 10 Killer Babes
    05/04/2007: Top 10 Best Torture Scenes
    27/08/2006: Top 10 Best Snakes in Movies
    11/10/2005: All Time Top 10 Horror Movies
    30/09/2005: Top 50 Movie Villains

  • House at the End of the Street met Jennifer Lawrence

    Pin it!

    Het nieuwe gezicht in Hollywood, waar het publiek voor schijnt te vallen, is de Amerikaanse actrice Jennifer Lawrence (pic). Deze 20-jarige actrice was genomineerd voor een Oscar voor Beste actrice in Winter's Bone (2010) en straalt nu in The Hunger Games (2012). En na een dramatische rol en een actierol, duikt ze nu op in de horrorprent, House at the End of the Street (2012).

    house at the end of the street,horror,jennifer lawrence,elisabeth shue,max thieriot,mark tonderai,hush,irreversible,memento,jonathan mostow,u-571,breakdown,surrogates,rise of the machines,richard kelly

    Korte inhoud: Het tienermeisje Elissa (Jennifer Lawrence) verhuist samen met haar moeder (Elisabeth Shue) naar een nieuwe stad. Ze komen erachter dat hun nieuwe woning naast een huis staat waar een dubbele moord heeft plaatsgevonden. De problemen ontstaan wanneer Elissa bevriend raakt met de enige overlevende van het bloedbad, de zoon van het stel (Max Thieriot). Al snel blijkt dat het drama nog lang niet voorbij is...

    Regisseur van dienst is Mark Tonderai, die eerder al de low budget horrorprent Hush (2008) had geregisseerd. Voor deze film heeft hij iets meer middelen gekregen maar blijft met zijn 7 miljoen dollar toch ver onder het gemiddelde Hollwood budget. Maar voor een geslaagde horrorfilm heb je niet noodzakelijk veel geld nodig (bekijk de Saw franchise of de Paranormal Activity films).

    Maar met beperkte middelen kan je uiteraard ook niet uitpakken met visueel verbluffend materiaal in de trailer. Bijgevolg moet je de toeschouwer teasen door zo weinig mogelijk beelden te tonen. Maar de monteur van House at the End of the Street had net Memento (2000) en Irréversible (2002) gezien, en wou noodgedwongen de gehele film achterstevoren tonen. Ik laat in het midden of dit een geslaagde zet was. Persoonlijk vind ik het resultaat tegenvallen.

    Het verhaal van de film is afkomstig van Jonathan Mostow, de regisseur van Breakdown (1997), U-571 (2000) en Terminator 3: Rise of the Machines (2003), de ene al meer teleurstellend dan de andere. Zijn laatste wapenfeit, de science-fiction Surrogates (2009), werd wel een pijnlijke flop en door pers en publiek afgeschreven als een banale en voorspelbare stupiditeit. Het zou dus kunnen dat de studio liever een andere regisseur aan het werk zag, ook al had Mostow jarenlang volgehouden dat 'hij' de meest creepy horrorfilm zou maken, samen met die andere afgedankte regisseur Richard Kelly. House at the End of the Street zou in september in de States moeten draaien, en hopelijk ook bij ons.

    *** House at the End of the Street trailer ***

  • Memento (2000) **** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Jonathan Nolan kwam op een geweldig idee voor een kortfilm genaamd Memento Mori (part 1, part 2 & part 3), waarin het hoofdpersonage te maken zou hebben met het verlies van zijn korte geheugen (bekend als anterograde amnesie). In deze film horen we een voice die het verhaal vertelt van Earl die ontwaakt in een witte kamer, omringd door notities, en elke dag opnieuw probeert uit te zoeken hoe hij daar is terecht gekomen. Hij heeft ook verschillende tatoeages op zijn lichaam. Zijn vrouw zou verkracht en vermoord zijn, en ondanks zijn probleem wil hij achterhalen wat er precies is gebeurd. Samen met zijn broer Christopher Nolan besloten ze er een volwaardige psychologische thriller van te maken. En toen kwam er Memento (2000).

    memento,christopher nolan,jonathan nolan,Guy Pearce,Carrie-Anne Moss,Joe Pantoliano,irreversible,post noir,film noir,Dody Dorn

    Korte inhoud: Verzekeringsagent Leonard Shelby (Guy Pearce) heeft door de moord op zijn vrouw een beschadigd kortetermijngeheugen opgelopen, maar is vastbesloten de dader te vinden en te doden. Daartoe moet hij alle informatie die hij tegenkomt zo snel mogelijk opschrijven en foto's maken van mensen waarvan hij denkt dat ze iets met de zaak te maken hebben. Om iedere ochtend aan zijn missie herinnerd te worden, heeft hij op zijn lichaam tatoeages met krachtige spreuken als 'vind hem en dood hem' aangebracht. Leonard ontleent zijn identiteit alleen aan zijn daden, niet aan zijn herinneringen. Dat verschrikkelijke lot probeert hij te ontkennen door als een machine door het leven te razen, van hotel naar hotel reizend, op zoek naar wraak. Tijdens zijn zoektocht maakt hij kennis met de mysterieuze femme fatale Natalie (Carrie-Anne Moss) en Teddy Gammell (Joe Pantoliano), die hem willen helpen of listig gebruik maken van zijn beperking.

    Memento kenmerkt zich door de omgedraaide chronologie van gebeurtenissen, net zoals later ook de thriller Irréversible (2002) werd opgebouwd. Het verhaal begint dus met het einde van Leonards zoektocht naar de dader, en laat vervolgens alle scènes van het eind tot het begin zien. Als het laatste puzzelstukje op zijn plaats valt is het verhaal pas in zijn totaliteit te vatten. Als enige afwijking op deze structuur is de chronologische opbouw van de flashbacks, gefilmd in zwart-wit, over een andere man met geheugenverlies. Leonard herinnert deze man nog van voor de moord op zijn vrouw. De ironie van het leven heeft er nu voor gezorgd dat Leonard nu ook met zijn geheugen last heeft.

    De omgekeerde chronologie is niet zomaar een gimmick, maar help de kijker om zich te identificeren met het hoofdpersonages, die het leven ook maar in flarden te zien krijgt en niet altijd weet wat de verbanden zijn tussen de personages en de gebeurtenissen. Je verduurt dezelfde onzekerheid en bent onderworpen aan dezelfde fragmentarische kennis als die van Leonard. Op een gegeven moment begin je niet alleen te twijfelen aan de andere mensen om je heen, maar ook aan jezelf. Iedereen heeft immers de natuurlijke neiging om zak te gaan interpreteren en het geheugen is misschien ook maar een verzameling van persoonlijke interpretaties. En het zalige plot in Memento zet dat enkel maar in de verf. Je moet moderne film noir (post noir) dus ook absoluut een paar keer zien om te zien welke puzzelstukjes je allemaal over het hoofd hebt gezien

    memento,christopher nolan,jonathan nolan,Guy Pearce,Carrie-Anne Moss,Joe Pantoliano,irreversible,post noir,film noir,Dody Dornmemento,christopher nolan,jonathan nolan,Guy Pearce,Carrie-Anne Moss,Joe Pantoliano,irreversible,post noir,film noir,Dody Dornmemento,christopher nolan,jonathan nolan,Guy Pearce,Carrie-Anne Moss,Joe Pantoliano,irreversible,post noir,film noir,Dody Dorn

    Maar je wordt niet alleen in het verhaal gezogen door het plot, maar tevens door sterk acteerwerk van de drie hoofdpersonages (Guy Pearce, Carrie-Anne Moss en Joe Pantoliano), de uitstekende montage van Dody Dorn en de strakke regie van Christopher Nolan die met de tweede langspeelfilm begint aan zijn onfeilbaar regie-parcours (Batman Begins, The Prestige, Insomnia, The Dark Knight, Inception). Met weinig middelen in mekaar gestoken (5 miljoen dollar en 25 opname dagen), maar des te meer overtuigend als film die het thriller-genre op zijn kop zet. En in een periode waarin Hollywood ons om de oren slaat met remakes, prequels en sequels zijn dergelijke originele films een rariteit.

    Memento kreeg in 2002 twee oscarnominaties (beste scipt en beste montage), maar kon er spijtig genoeg geen verzilveren. De blu-ray van de film wordt door Universal uitgebracht op 29 september 2011, spijtig genoeg zonder extras. Maar de film op zich volstaat zeker om deze uitgave binnen te halen in 1080p kwaliteit. Het is een uitstekende prent die weinig steken laat vallen, ook al is het plot zo ingewikkeld dat foutjes bijna niet uit te sluiten zijn.

    rating

    Beoordeling: 4 / 5
    Recensie door op 25 september 2011

     

    *** Memento trailer ***

  • Sylvester Stallone heeft een Death Wish

    Pin it!

    Volgens regisseur Michael Winner is zijn film Death Wish (1974) één van de meest gekopieerde films van de laatste decennia. En nog maar net na zijn beweringen kregen we het nieuws te horen van een Death Wish-achtige prent in regie van George Tillman Jr. (Men of Honor) getiteld Stephon's Coroner for State Street. Juist ja, een belachelijke titel. Het zou gaan om een scenario van Pat Gilfillan over twee alleenstaande vrouwen die een band met elkaar sluiten, nadat hun respectievelijke zonen werden omgebracht door een bende criminelen. Ze besluiten beiden om het recht in eigen handen te nemen, naar het voorbeeld van Jodie Foster in The Brave One (2007) die in deze film te maken heeft met een bende die haar man van het leven berooft. Hoed u voor de wraak van vrouwen!

    Death Wish 01Death Wish 02Death Wish 03Death Wish 04Death Wish 05

    Maar het ziet er dus naar uit dat Sylvester Stallone klaar is om in de schoenen van Charles Bronson te staan voor de remake van Death Wish. Meer nog, hij zou zelf volgens Dark Horizons de regie op zich nemen. Het scenario van de film ligt in handen van John D. Brancato en Michael Ferris. Dit zijn trouwens ook de scenaristen van Terminator 3 en binnenkort Terminator 4, Terminator Salvation: The Future Begins (2009).

    Na zijn Rocky 6 (2006) en Rambo 4 (2007) is Sylvester Stallone nu van plan opnieuw het geweld op te zoeken en de actieklassieker uit 1974 in een nieuw jasje te steken. In het origineel speelde Charles Bronson de hoofdrol als de New Yorkse architect Paul Kersey, die een eenmansguerrilla tegen allerhande straattuig begint nadat zijn vrouw door straatrovers is vermoord en zijn dochter verkracht. Studio MGM heeft er in ieder geval vertrouwen in want zij willen de Death Wish remake kost wat kost, ongeacht of Paramount meedoet of niet. Maar aangezien Paramount een deel van de rechten van Death Wish bezit, is MGM verplicht te vragen of de concurrerende studio wil participeren.

    Death ProofDeath SentenceThe Brave One

    Er zijn ondertussen 4 vervolgfilms geweest op de Death Wish film, maar na de dood van Bronson zag het er niet meer uit dat er een nieuw vervolg zou komen. Dan maar een remake met een nieuwe acteur. En dit soort films zijn echt wel opnieuw in trek. Niet alleen de Jodie Foster-film, maar ook Kevin Bacon had recent nog een vendetta film met Death Sentence (2007), over een man wiens vredige bestaan brutaal wordt onderbroken wanneer zijn oudste zoon tijdens een overval op brute wijze wordt vermoord. Hij neemt dus ook het recht in eigen handen. Ook Death Proof (2007) van Tarantino is trouwens een soort van een vendetta film. En dat allemaal terwijl films als Irréversible (2002) duidelijk maken – weliswaar op een fortige manier – dat geweld tegen geweld geen zin heeft. Naar bon, het zal je zelf maar overkomen…

    ***Related Posts***
    11/05/2008: Rambo (4) filmbespreking
    11/05/2008: Rambo 5 een Belgisch-Amerikaanse productie?
    30/01/2008: Rambo geklopt door Spartanen
    12/11/2007: Death Sentence met Kevin Bacon
    29/05/2007: Death Proof review

  • Top 10 Beste Folterscènes

    Pin it!

    Ja, ik weet het, folteringen zijn fout. Maar het moet gezegd worden, in films zijn het vaak momenten van pure entertainment – vooral omdat men zich snel identificeert met het slachtoffer en de pijn als een koude rilling door onze ruggengraat voelen kruipen. Noem het quilty pleasure maar ik ben er verzot op. Tenminste als het de scène goed in elkaar zit en perfect geregisseerd. Daarentegen, ‘gratuit geweld’ heeft geen enkel effect, behalve dat van op mijn zenuwen te werken.

    De mensen van Filmwad kwamen echter op het leuke idee om eens een lijstje samen te stellen van de Top 10 Beste Folterscènes. Jullie kunnen op hun site een kijkje nemen om de beschrijving van de folteringen te lezen, maar ik geef hier even hun top 10.

    Cannibal HolocaustSaw IICasino RoyaleBraveheartOldboy

    10. Cannibal Holocaust (1980) (Ruggero Deodato) – The Starfish Skewer
    9. Saw 2 (2005) (Darren Lynn Bousman) – The Needle Pit Swan Dive
    8. Casino Royale (2005) (Martin Campbell) – The Ball-Sac Beating
    7. Braveheart (1995) (Mel Gibson) - The Hanging, Racked, Innard Twist
    6. Oldboy (2003) (Chan-wook Park, 2003) – 15 Years Locked Up Without Knowing Why
    5. Hostel (2005) (Eli Roth) – The Ankle Slice
    4. The Texas Chainsaw Massacre (1974) (Tobe Hooper) – Dinner With The Family
    3. Casino (1995) (Martin Scorcese) – The Big Squeeze
    2. Hostel (2005) (Eli Roth) – Japanese BBQ
    1. Audition (1999) (Takashi Miike) – Old Pincushion Face

    Hostel 01The Texas Chainsaw MassacreCasinoHostel 02Audition

    Een fijn lijstje maar volgens mij ontbreken er nog een aantal belangrijke folter-scènes. Ik denk dan aan de fameuze scène van het oor in Reservoir Dogs (1992), de scène met de geplette tenen in Payback (1999), het tanden-trekken in Marathon Man (1976), Christus die zweepslagen krijgt in The Passion of the Christ (2004), de verkrachting in Irréversible (2002), zelfs de psychologische beeldenfoltering in A Clockwork Orange (1971),…en ik vergeet er waarschijnlijk nog honderden op te noemen. Vul maar aan in de commentaren…

  • Irréversible (2002) *** recensie

    Pin it!

    Binnenkort is er een nieuwe Franse shock-thriller in de zalen, Calvaire van Fabrice Du Welz, over een gestoorde man die een rondtrekkende charmezanger kidnapt en met hem de meest vreselijke dingen aanvangt. Maar vooraleer ik deze film aan een dissectie blootstel, ga ik even een andere Franse controversiële film bespreken met de bloedmooie Monica Bellucci en de charismatische Vincent Cassel, genaamd Irréversible (2002) van regisseur Gaspar Noé. (Nota: De film is bikkel hard en is niet aangewezen voor gevoelige kijkers en jongeren onder de 18 jaar.)

    Irréversible poster

    De korte inhoud van de film is vrij simpel, en begint zoals Memento met het einde, en wel nog met de eindgeneriek. Het verhaal in de juiste chronologie gaat over een verliefd koppel. Ze hebben een woordenwisseling op een feestje. De knappe vrouw Alex (Bellucci) loopt weg en wordt op haar weg huiswaarts aangerand door een pooier (Prestia) die de vrouw verkracht en haar achtereenvolgens in coma slaat. Marcus (Cassel), de vriend van Alex, is belust op wraak en gaat samen met zijn vriend Pierre (Albert Dupontel) op zoek naar de dader. De overgangen tussen de afzonderlijke scènes zijn onmerkbaar, waardoor je uiteindelijk het gevoel hebt naar één afzonderlijke take te zien. De film lijkt op een lang uitegerekte plan-de-séquence.

    Ik heb de film voor het eerst gezien in de zomer van 2002 in de kleine Brusselse Actor’s studio. Het was een warme middag en we zaten hooguit met een 15tal mensen in het zaaltje. Het leek wel een afvallingskoers, want bij de eerste minuten greep de film al snel naar de keel, met rusteloze muziek, opgejaagde camerabewegingen en een extreem grafische geweldscène van een man wiens hoofd herhaaldelijk wordt ingeslagen met een brandblusapparaat. En dan moest nog een verkrachtingsscène volgen. Ik had honderden thrillers en horror films verslonden, maar niemand kon me voorbereiden op deze shocktherapie. Na de eerste 30 minuten zaten we nog met 5 mensen in de hete zaal en hadden we er het raden naar waar Gaspar Noé ons nog zou meevoeren. Nog nooit was de opluchting zo groot bij het zien van de aftiteling, in dit geval de begintitels. De eerste 24 uur ben je dan ook compleet murw geslagen nadat je zelf als toeschouwer aan een brutale "psychologische verkrachting" bent blootgesteld. Maar al snel begin je in te zien dat de film wel iets dieper graaft dan het doorsnee Death Wish vehicle. Irréversible is misschien geen aangename film om te zien, maar ik ben blij dat de regisseur het lef heeft gehad om het onderwerp van "wraak" op een heel verrassende, intelligente en ontstellende manier aan te pakken.

    De Zuid-Koreaanse regisseur Chan-wook Park (OldBoy, Sympathy for Mr. Vengeance) heeft net zoals de Argentijns-Franse Gaspar Noé (Seul Contre Tous), zijn films in het teken geplaatst van de wraak. Beide regisseurs vertonen gelijkenissen, hoewel Park misschien nog iets vormelijker is dan Noé. Maar het zijn twee genieën van de cinema die perfect weten hoe het medium werkt.

    irreversible 002
    © StudioCanal / Alliance Atlantis Communications

    Nog nooit eerder werd een afdaling in de hel zo sterk uitgebeeld als in deze film. De nachtmerrie wordt compleet met behulp van een rondvliegende camera die zich een weg baant in een hels rode homobar met luide elektronische klanken en opgefokte acteurs. We worden meedogenloos meegezogen in een waanzinnige, duizelingwekkende helletocht. Hoe dieper we afdalen in de bar Le Rectum op zoek naar de verkrachter met de naam Le Tenia (de lintworm ~ onversneden gitzwarte humor), hoe heviger de muziek en hoe meer bedreigend en beangstigend de atmosfeer wordt. Vooral ook omdat men weet dat op het einde van deze claustrofobische expeditie ons heel wat mensonterende dingen staan te wachten. Iedere verdieping lager in deze kerker, is een stap verder over de grens van de seksuele perversie. Een hedendaagse interpretatie van de 9 kringen van de hel van Dante Alighieri's La Divina Commedia. Marcus slaat zich een weg doorheen het vagevuur van blote mannenlichamen die seksuele avances van hem eisen (Fist Me ! Fist Me !). De camera raast in een duizelingwekkende beweging langs een rode gloeilamp. We weten niet meer waar we ons bevinden, maar vermoeden wat er zal gebeuren. In contrast met de eindscène zien we flarden van blote lichamen die tegen elkaar aanklampen in het donker en de agressie nog meer uitlokken.

    De actie wordt in de tijd uitgesponnen. Het is een oude horror-techniek waar de kijker zich bewust is van de dreiging en weet dat er iets erg zal gebeuren, en waarbij dit gevoel van onbehagen en angst verlengd wordt in de tijd. Irréversible zorgt ervoor dat je meer bezig bent met je eigen voorstellingen van de gruwel, dan het uiteindelijke grafische geweld die op het beeld spat. Maar in tegenstelling tot Reservoir Dogs pant de camera niet naar links, maar laat alles ongecensureerd zien.

    irrev2
    © StudioCanal / Alliance Atlantis Communications

    De film heeft naast zijn filmtechnische kwaliteiten ook op inhoudelijk vlak veel te vertellen. Het verhaal wordt ingeleid door een citaat van Ovidius: "De tijd vernietigt alles". En juist omwille van de a-chronologische structuur stuurt hij de kijker aan om de film te analyseren. De decompositie van het verhaal zorgt er net voor dat je niet bevooroordeeld raakt bij het gebeuren, en jij bijgevolg objectief begint na te denken over datgene wat je ziet. Naarmate de film vordert, vermindert de agressie en komen we terecht in een idyllische wereld. Maar de afschuw en de verontwaardiging worden des te groter. Met de rode hel aan het ene eind van de film lijkt de tuin op het einde, als polaire paradox, wel een soort Garden of Eden, waar een sproeisysteem het maagdelijke gras bevrucht. Wie zien geen mannen maar wel kinderen spelen. Uiteraard is ook dit geen toeval. De cirkelbeweging, die een belangrijk terugkerend element is, maakt de film rond.

    De techniek is niet zomaar film-spielerei, maar is essentieel om de waanzin van wraak te onderstrepen. In het begin van de film heb je dan ook geen flauw benul wiens hoofd in elkaar wordt geslaan, laat staan dat je enig idee hebt waarom. De ironie maakt dat wij als toeschouwer het vriendje in eerste instantie zien als een brutale woesteling. De absurditeit wordt nog groter wanneer je later zal merken dat het toegetakelde slachtoffer in de bar uiteindelijk niet de verkrachter was, en dat de echte dader met een duivelse glimlach op veilige afstand getuige was van het schouwspel. Noé stelt op die manier de wraak als impulsieve daad in vraag, maar zegt tezelfdertijd dat hij misschien niet de verkeerde in elkaar heeft geslagen. Misschien lijkt iedereen in deze plek van verderf wel schuldig. Of nog meer, misschien dragen wij allemaal wel een stuk van de schuld.

    De sterke acteerprestaties van Monica Bellucci, Vincent Cassel en Albert Dupontel zijn essentieel in het overbrengen van de juiste gevoelens: ze vermijden iedere vorm van oppervlakkigheid en schetsen indringende en herkenbare karakters die in een hechte driehoeksrelatie leven. De scènes zijn heel spontaan en realistisch. Dit is te wijten aan de acteervrijheid die Noé hen gaf. Het zijn drie doorgewinterde acteurs die via een beetje improvisatie een knappe dialoogscène in elkaar kunnen knutselen waar ieders zwaktes en sterktes geuit kunnen worden. Het feit dat Cassel en Bellucci een relatie met elkaar hebben in het echte leven maakt de omgang met elkaar veel directer. Er zijn een aantal aanknopingspunten met Stanley Kubrick’s Eyes Wide Shut, waar Tom Cruise in de film het bed deelt met zijn echte vrouw, Kidman. In deze film gaat het trouwens ook over seksuele onvolwassenheid van de man.

    irreversible 001
    © StudioCanal / Alliance Atlantis Communications

    Monica legt een knappe prestatie neer van een sterke vrouw, die niet zomaar een lustobject is, hoewel Marcus haar in de film niet altijd even oprecht benadert. In een scène zien we hem Alex kussen achter een douchegordijn. Ze wordt op die manier voor een stuk ingepakt en we zien haar natte borsten tegen het plastiek aanwrijven, ingepakt, net zoals een lust-object. Maar dit is niet wie ze is. Zij heeft de beslissing genomen om voor Marcus te kiezen en niet voor Pierre (de vriend van Marcus), terwijl Marcus gelooft dat hij Alex heeft afgepakt van Pierre. Nuances die heel subtiel in het verhaal zijn verweven.

    Later in de film krijgen we meer informatie over haar en begrijpen we waarom ze het speelse gedrag van Marcus heeft ervaren als een obstakel. Ze wou hem een intiem geheim verklappen, maar hij bleek deze avond afwezig voor haar. Haar naam "Alex" is trouwens ook een jongensnaam, en dit is niet toevallig. De film zit vol met polaire tegenstellingen, en haar tegenpool is de mannelijke prostitué die wordt aangeklampt door Marcus die informatie wil hebben over de Le Tenia. Een situatie die opnieuw in contrast staat met de verkrachting van Alex die kost wat kost haar "mannetje" staat en zichzelf met alle middelen probeert te verweren.

    Irréversible is een artistiek belangrijke film. Dit heeft vooral te maken met zijn relevante maatschappijkritiek. Tijdens de verkrachtingsscène zien we een lelijke bruut tekeer gaan op een bloedmooie vrouw. Dit deed me even terugdenken aan de scène in Fight Club, waar Tyler Durden (Edward Norton) een knappe jongeman zijn gezicht met de blote vuist bewerkt: "I felt like destroying something beautiful" voegde hij hieraan toe. Die primaire bestiale instincten zijn aanwezig in de mens, evenals egoïsme en lafheid. Tijdens de verkrachting zien we een derde persoon in de gang binnenwandelen. Hij ziet wat er gebeurt en hoort het geschreeuw van de vrouw. Maar hij vlucht weg. Door de scène onverknipt te zien, weet je wat het betekent. Hij neemt geen blad voor de mond en toont het menselijke sadisme zoals ze zich dagdagelijks manifesteert, maar die we soms niet willen onder ogen zien. Een verkrachting is daarbovenop geen mooi schouwspel en in een wereld die overstelpt wordt met tragedies en geweldfilms, moet je al eens diep graven wil je de aandacht opeisen. De vraagt blijft echter hoe ver je daarin kan gaan…

    Caspar Noe
    © StudioCanal / Alliance Atlantis Communications

    Noé is een beroepsprovocateur en je moet dan ook zijn interviews met een korreltje zout nemen. Vaak lijkt het of hij de film uit commerciële overwegingen heeft gemaakt. Maar niets is minder waar. Er zijn zelfs nog geen nieuwe plannen voor een nieuwe filmproductie dit jaar. De structuur van de film staat ook in schril contrast met wat een pornografische film zou doen. Er wordt niet opgebouwd naar seks en geweld. We krijgen dit onvoorbereid te verwerken op onze lege maag bij aanvang van de film. Daarna bekijken we hun relatie op een totaal andere manier. We weten als toeschouwer dat de toekomst niets anders dan ellende zal brengen. We beseffen dat geluk soms zo broos kan zijn en dat inderdaad de tijd alles kan verscheuren. En dit is terug te brengen tot alle kleine details in de film. De weinig verhullende outfit van Alex gaat ons als kijker niet meteen seksueel prikkelen, maar wijst ons terdege op de kwetsbaarheid van de vrouw en haar roekeloos gedrag. Uiteraard mag een vrouw dragen wat ze wil, maar soms kan je maar best voorzichtig zijn. Daarnaast zal de onverschilligheid van Marcus duur betaald worden. Na het zien zullen vele vriendjes tweemaal nadenken vooraleer ze hun sexy geklede vriendin alleen laten vertrekken. Trouwens, als het zien van deze film ook maar 1 vrouw kan redden van een brutale verkrachting, dan is dit al verdienstelijk. Je kunt het zien als een shocktherapie van Luc Beaucourt, maar dan intellectueel iets diepgaander.

    Het is geen exploitatiefilm, maar een vurig pleidooi tegen het instinctieve nutteloze geweld en de destructieve moraliteit van de mens. Het wijst op het feit dat sommige acties niet kunnen worden hersteld en dat sommige wreedheden ongestraft blijven. Maar vooral ook dat liefde de bron is van alle leven en dat de tijd alles onthult, het mooie, maar ook het lelijke. In het begin van de film zien we in een kamertje boven Le Rectum een personage uit een vorige film van Noé (Seul Contre Tous). Hij vertelt tegen zijn partner dat hij seks heeft gehad met zijn dochter. De man antwoord dat er geen slechte daden zijn, enkel daden. Wat er gebeurt met Marcus en Alex is niet erger dan wat er zich rondom hen afspeelt. Ze zijn het gevolg van een maatschappij die in zonde leeft, waarin de vrouw een prooi is, de man een roofdier en beiden slachtoffer.

    rating

    Beoordeling: 3 / 5
    Recensie door op 8 maart 2005

    ***Related Post***
    27/05/2005: Monica Bellucci HQ pics

     

    *** Irréversible - special FX ***