inland empire

  • Inland Empire (2006) ***½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    Vijf jaar na Mulholland Dr. komt David Lynch met het zeer vreemde, complexe, haast niet te vatten, maar briljante en geniale Inland Empire (2006). Lynch zet in de eerste scène meteen de toon met een uiterst vreemde sitcomachtige vertoning met drie levensgrote konijnen waarvan er eentje gekleed in een roze peignoir (met de stem van Naomi Watts) staat te strijken. De toon is meteen gezet want normaler zal het er niet op worden.

    inland_empire_poster01.jpg

    (Poging tot) korte inhoud: Nikki Grace is dolblij wanneer ze als Susan Blue gecast wordt in de nieuwe film On High in Blue Tomorrows van regisseur Kingsley Stewart. Haar tegenspeler is rokkenjager Devon Burk, die de rol van Billy Side speelt, en meteen gewaarschuwd wordt door Nikki’s Poolse echtgenoot. Al snel begint Nikki zich echter zo sterk in haar rol in te leven, dat ze niet meer het onderscheid kan maken tussen realiteit en film. Wanneer de regisseur daarna opbiecht dat de film een remake is van een Poolse film en dat de originele acteurs vermoord werden, is het (surrealistische) hek helemaal van de dam.

    Vervolgens maken we kennis met het hoofdpersonage van de film, Nikki Grace gespeeld door Laura Dern die het bezoek krijgt van Grace Zabriskie, die Nikki komt waarschuwen voor een moord die nog moet gepleegd worden. Today is tomorrow, aldus een zeer creepy Zabriskie met een vet Pools accent. Daarna krijgt Nikki het bericht dat ze gecast is in een nieuwe film en kan haar geluk niet op. Samen met haar tegenspeler Devon Burk (Justin Theroux) repeteert Nikki in het gezelschap van regisseur Kingsley Stewart (Jeremy Irons) enkele scènes.

    Tot hier toe loopt het verhaal redelijk lineair en op een paar vreemde scènes die je totaal (nog) niet kan plaatsen, is Inland Empire vrij goed te volgen. Dat zijn de eerste 40 minuten van de film. Daarna gooit Lynch echter alle remmen los voor een nog twee uur durende trip waarin acteurs ineens andere rollen beginnen te spelen en je niet meer weet wie nu eigenlijk wie is. De grens tussen droom en realiteit en het bewuste en het onderbewuste is nog nooit zo dun geweest.

    Als Lynch dan ook nog eens begint te switchen tussen heden, verleden en toekomst (‘today is tomorrow’, weet je wel) én tussen tijd en ruimte, vraag je je vertwijfeld af naar wat je nu in godsnaam aan het kijken bent. Is het een film? Is het een film over een film? Droomt Nikki Grace dit allemaal? Bestaat Nikki Grace überhaupt wel? Waar passen de Poolse scènes in het verhaal? Met wie is die Poolse vent nu eigenlijk getrouwd? En wat is er met die konijnen aan de hand? En dat dansje van 'The Locomotion'?!

    Er is maar één man die hierop een antwoord kan geven en dat is David Lynch zelf. Helaas is de man allergisch aan dvd-extra’s, op een commentaartrack hoeven we dus zeker niet te hopen. Bij het begin van de opnames van Inland Empire was er trouwens niet eens een script. Lynch had de basispremisse in zijn hoofd, maar verkoos om tijdens het filmen het scenario te ontwikkelen. Het moet een hel geweest zijn voor de acteurs maar daar is in de film zelf alleszins niks van te merken.

    inland_empire_pic01.jpginland_empire_pic02.jpg

    In zijn vorige film Mulholland Dr. leverde Lynch al kritiek op het Hollywoodsysteem. Toen speelde Naomi Watts een beginnende actrice die door het systeem ten onder ging. In Inland Empire laat Lynch Susan Blue (of is het toch Nikki Grace?) sterven op de befaamde Hollywood Walk of Fame in het gezelschap van een paar daklozen en straathoertjes. Achter de schone schijn van Hollywood en L.A. zit ellende en tragedie, lijkt Lynch te willen zeggen. De titel van de film verwijst overigens naar een cluster van een paar suburbs in Los Angeles, city of dreams.

    Er is veel te doen geweest rond het feit dat Lynch voor deze Inland Empire heeft gekozen voor een digitale camcorder (bijna het soort dat je thuis ook gebruikt voor je home video’s). Zo’n digitale camera biedt veel meer bewegingsvrijheid maar het geeft natuurlijk minder duidelijke beelden dan een professionele HD-camera. De beelden in Inland Empire zijn dan ook niet van de allerbeste kwaliteit, hier en daar zijn ze zelfs effenaf wazig en zitten er duidelijke digitale fouten in, maar dat draagt alleen maar bij tot het aparte sfeertje van de film.

    Daarbovenop maakt Lynch gebruik van extreme beeldexperimenten zoals het blurren van gezichten, extreme close-ups, overbelichting, onderbelichting, zwart-wit,… Dit alles maakt van Inland Empire geen toegankelijke film, maar het is absoluut Lynch’ verdienste dat hij zich in deze tijden van creatieve schaarste niks aan trekt van alle Hollywoodnormen en gewoon zijn eigen ding doet en niet vies is van een experimentje meer of minder. Als er binnen vijftig jaar teruggekeken wordt naar dit filmische decennium, dan zijn het films als deze Inland Empire die men zich nog zal herinneren.

    inland_empire_pic03.jpginland_empire_pic04.jpg

    Het gevolg van al dat geëxperimenteer met vorm en beeld is natuurlijk dat Inland Empire geen grote publiekslokker is, dat sommige critici de creatieve waarde van deze film niet kunnen smaken en dat Lynch zijn film in eigen beheer heeft moeten uitgeven. Inland Empire vraagt een grote inspanning van de kijker, niet alleen tijdens de film, maar ook erna wanneer je alles nog eens rustig moet laten bezinken. En zulke films moeten er gewoon meer zijn. Probeer ook niet alles te analyseren tijdens de film want dat lukt toch niet en dan mis je weer andere belangrijke informatie.

    Als je bereidt bent je te laten meevoeren in Lynch surrealistische droomwereld waarin werkelijkheid en fictie zich met elkaar mengen en je op de duur niet meer weet wat er nu eigenlijk gebeurt op het scherm en in de hoofden van de personages, dan wacht je een ongelofelijke kijkervaring, een drie uur durende trip. Maar als je meer houdt van de lineair rechtlijnige Lynch van The Straight Story en The Elephant Man of als je je al ergerde aan Lost Highway en Mulholland Dr., laat dan deze Inland Empire vooral aan je voorbij gaan.

    rating

    Beoordeling: 3,5 / 5
    Recensie door op 26 januari 2011

  • Mulholland Drive (2001) ***½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    De films van een regisseur in zijn beginjaren, zijn niet meer de films die hij maakt op latere leeftijd. Het mooiste voorbeeld is Francis Ford Coppola. Ik heb onlangs nog eens Apocalypse Now (1979) gezien en ik die prent blijft zo indrukwekkend. Vergelijk dat maar eens met het beschamende The Godfather: part III (1990), of het pretentieuze en oersaaie Youth without Youth (2007). Je zou nooit kunnen denken dat deze drie films van dezelfde maker zijn. Idem dito met regisseurs als Brian De Palma, Robert Altman of Stanley Kubrick.

    mulholland_drive_bluray.jpg

    En zo is het ook wel een beetje het geval met David Lynch. Je kan er voor of tegen zijn, maar je kunt de impact niet ontkennen die ze teweeg brengen. Het zijn pareltjes van liefde en haat, tederheid en gruwel, op een fascinerende manier verteld op meeslepende en aangrijpende muziek en bedreigende geluidseffecten. Zijn beste film wat mij betreft blijft Blue Velvet (1986). Het is trouwens één van zijn meest toegankelijke films. Uiteraard zit er een dubbele bodem in het verhaal, maar alles blijft wel vrij coherent en je kunt volledig meevoelen met de karakters. Een andere toegankelijke film, maar al een tikkeltje meer afwijkend, is Wild at Heart (1990).

    Met films als Lost Highway (1997) en Mulholland Dr. (2001) ging Lynch de experimentele toer op. Een weg die hij reeds was ingeslagen met het maken van zijn adembenemende "Twin Peaks". En met Inland Empire (2006) verzeilde de regisseur in de abstracte wereld van de nachtmerrie. Maar het blijft cinema die je moet beleven, én herbeleven. Een film van David Lynch heeft minstens een tweede visie nodig, en zo ook voor Mulholland Dr. waarvan Universal de film onlangs op Blu-ray heeft gezet.

    Korte inhoud: Een mysterieuze vrouw (Laura Harring) ontsnapt aan een verkeersongeluk met een tas vol geld, maar zonder haar geheugen. Ondertussen is Betty Elms (Naomi Watts) in L.A. verschenen, in de hoop een filmcarrière te kunnen beginnen. Wanneer Betty de naamloze vrouw in haar appartement vindt, besluit ze haar te helpen. De twee vrouwen gaan op een bizarre zoektocht naar de waarheid.

    De film startte als een tv-serie eind jaren '90 gemaakt met een budget van een slordige 8 miljoen dollar. Maar het tv-station ABC was er niet meteen wild van en de show werd afgevoerd. Het Franse Studio Canal pompte nog een extra 7 miljoen in het project om de serie toch nog een slot te geven, maar het werd niet even krachtig als Twin Peaks. De filmversie heeft veel geput uit die serie en is bij momenten al even chaotisch in zijn verhaalstructuur, vooral dan de laatste 40 minuten waarin de twee bevallige dames topless in het rond hollen. Het einde van de film is trouwens al even bevredigend als het einde van de tv-serie.

    mulholland_drive_01.jpgmulholland_drive_02.jpg

    Mulholland Dr. gaan analyseren zou behoorlijk zinloos zijn. Net zoals bij Lost Highway kan je er wel een theorie aan vastknopen, maar uiteindelijk is niet één maar zijn er verschillende verklaringen mogelijk. Net zoals een schilderij ook verschillende emoties kan oproepen, ligt de sleutel tot het werk van David Lynch in de persoonlijke ervaring en ontleding. Je moet er wel voor open staan, anders zal je snel verveeld worden door de van-de -hak-op-de-tak-aanpak. Alles heeft zijn reden, maar wanneer je niet bereid bent om Lynch te volgen lijkt niets een reden te hebben en is alles bedoeld als sfeerschepping of zelfs als grap. Het is de logica van een droom-sequentie, die uiteraard de deur open zet voor film snobisme en van de pot gerukte hineininterpretierung waar Lynch zelf in alle waarschijnlijkheid nog nooit had aan gedacht. De film was trouwens beschouwd als de Beste Film van het decennium door Les Cahiers du Cinéma. Maar de film leidt op deze manier wel een eigen leven en dat is op zich ook verdienstelijk. En indien jullie toch benieuwd zijn naar die wilde theorieën, dan kunnen jullie een kijkje nemen op 10 Clues to unlock Mulholland Drive.

    Spijtig genoeg zullen jullie op de blu-ray geen verklaringen horen van Lynch. Hij praat niet graag over zijn films, en dat is geheel te begrijpen gezien het genre. Maar je vindt er wel heel wat theorieën van diverse journalisten en filmcritici. Er is ook een making of en uiteraard heel wat info over de opmerkelijke muziekscore van Angelo Badalamenti. Het is misschien geen film voor een groot publiek, maar het is wel een indrukwekkende en stijlvolle prent, waarvan de eerste 80 minuten kunnen omschreven worden als uitstekende cinema.

    rating

    Beoordeling: 3,5 / 5
    Recensie door op 18 september 2010

     

    *** Mulholland Drive trailer ***

  • INLAND EMPIRE, de nieuwe David Lynch

    Pin it!

    Vandaag komt INLAND EMPIRE (2006) uit (geschreven met hoofdletters dus), de nieuwe David Lynch. Allen daarheen zou ik zo zeggen! Trek u niet teveel aan van wat de vaak slechte kritieken ook mogen vertellen. Want ja, ze zijn niet echt mals voor de meester: pretentieus, onbegrijpelijk, vervelend,...

    INLAND EMPIRE

    Wat je moet weten over deze film is dat Lynch er lange tijd aan heeft gewerkt en ook de film zelf heeft uitgebracht (noodgedwongen of juist berekend, ik laat het in het midden), en we ons dus mogen verwachten aan een uiterst persoonlijke film. Alles werd gedraaid op handheld video, en dat zorgt meteen ook voor een zekere directheid. Of het een meesterwerk is of niet, maak je best zelf uit. Waar je zeker kan van zijn is dat het Lynch-vintage zal worden.

    Korte inhoud: Nikki Grace (Laura Dern) en Devon Berk (Justin Theroux) worden gevraagd om de hoofdrollen te spelen in de nieuwste film van regisseur Kingsley Stewart's (Jeremy Irons), On High in Blue Tomorrows. Al gauw raakt Nikki in de problemen wanneer ze wel erg diep in haar rol opgaat en haar dagelijks leven begint te verwarren met het leven dat haar personage leeft. Hier is de trailer.

    De film On High in Blue Tomorrows was al eerder in productie, maar is nooit afgewerkt omdat de toenmalige hoofdrolspelers vermoord zijn. Er lijkt al met al een vloek op de film te rusten. Dit vormt genoeg aanleiding tot een vervreemdende film zoals enkel Lynch die kan maken. We hebben in ieder geval lang moeten wachten op een nieuwe film. Zijn laatste langspeelfilm was Mulholland Dr. van 2001. INLAND EMPIRE verwijst naar een gebied ten oosten van Los Angeles County en is opnieuw een film over filmmaken. Het wordt in ieder geval een film die je zal wegspuwen of verzot op zijn tot en met de laatste minuut van de film.