full metal jacket

  • Full Metal Jacket (1987) ****½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    Gisteren las ik een artikel over het mogelijke kindermisbruik door Franse soldaten vorig jaar tijdens een VN-vredesmissie in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Het deed me tevens denken aan onze para's in Somalië een aantal jaren geleden, die zich ook als beesten hadden gedragen tijdens een humanitaire actie. De geschiedenis blijft zich blijkbaar herhalen. Misschien moet de legertop vanavond maar maar eens goed kijken naar Stanley Kubrick's Full Metal Jacket (1987) op Canvas om 20u40, een Vietnam-film die de opleiding van jonge rekruten in oorlogsmachines op de korrel neemt. Een schokkende, hallucinante vertoning die heel veel verklaart over de ontmenselijking van militairen.

    full metal jacket,blu-ray,stanley kubrick,apocalypse now,r lee ermey,paths of glory,vincent d onofrio,vivian kubrick,vietnam,oorlog,matthew modine

    Korte inhoud: Een uit twee segmenten bestaande kijk op het effect van militaire gedachten en oorlog op mariniers uit het Vietnam-tijdperk. De film is opgebouwd uit twee helften. De opleiding van de mariniers in een trainingskamp, waar ze in feite worden afgebroken en weer opgebouwd en geprogrammeerd tot de perfecte marinier, is het eerste gedeelte. Het tweede gedeelte vindt plaats in Vietnam, waar we de handelingen van de overgebleven mariniers in daadwerkelijke oorlogssituaties meemaken.

    Er zijn geen extra’s te vinden op de Blu-ray van Full Metal Jacket, maar dit kon me uiteindelijk niet veel schelen gezien de film uiteindelijk geen extra’s van doen heeft. Stanley Kubrick wilde de Vietnam-film op een compleet andere manier benaderen dan zijn vorige oorlogsfilm, Paths of Glory (1957), die wat meer straight-forward was. Full Metal Jacket geeft ons een les in de absurditeit van de Amerikaanse-oorlogsmachine tijdens de Vietnamoorlog.

    De meeste mensen zullen zich nog de eerste helft van de film voor de geest kunnen halen, en dit is voornamelijk te danken aan de buitengewone acteerprestaties en de unieke vertolkingen van de 'echte' drill sergeant R. Lee Ermey, die nota bene zo goed als geen acteerervaring had. Maar gezien hij uiteindelijk een personage moest spelen die hij in zijn dagelijkse leven elke dag speelde, was hij de meest geschikte persoon voor deze job. Ten tweede opmerkelijke rol is die van Leonard, gespeeld door Vincent D'Onofrio, die heel wat kilootjes is bijgekomen voor deze rol. Hij speelt de dikke, emotionele Leonard met brio, en zijn vertolking brengt ons meteen in verroering. Op gegeven ogenblik steekt hij zijn wapen in mekaar met heel veel liefde alsof hij zijn geliefde aanraakt en met haar praat. Op een ander ogenblik marcheren de mariniers door hun slaapzaal in hun ondergoed maar met hun geweer, één hand op het pistool, de andere hand houdt hun geslachtsdelen vast. "This is my rifle, this is my gun – this is for fighting, this is for fun."

    De film zit vol bedoelde tegenstrijdigheden wat meteen duidelijk maakt dat ‘oorlog voeren’ niet eenduidig is. Zo is iedereen zo politiek incorrect als maar kan, hoewel ze dat niet zo ervaren. Het hoofdpersonage vol dualiteiten is tevens een vredesactivist én oorlogsmachine. Het hoogste goed is niet het menselijk leven, dan wel de militaire unit waarin je je bevindt. De Vietnam-oorlog is ook een media-event is. Het is deels een geconstrueerde oorlog, en eentje waarvan de doelen en details niet altijd even duidelijk zijn: we kennen de oorlog alleen door wat ons wordt verteld, waarvan de soldaten zich bewust zijn. Een tekenende scène hiervoor is het moment dat een filmploeg gehurkt langs vechtende soldaten trekt, die vaak nog even naar de camera lachen en iets meedelen – zonder twijfel een knipoog naar Francis Ford Coppola’s Apocalypse Now (1979).

    Full 001Full 002

    Mijn favoriete scène uit het iets mindere tweede gedeelte is de sequentie waarin de soldaten belaagd worden door een vrouwelijke scherpschutter. Niet enkel is de beeldvoering zo efficiënt maar ook de muziek van de dochter Vivian Kubrick bespeelt op efficiënte wijze onze gevoelens. Het hoofdpersonage Joker (Matthew Modine) maakt ook zijn eerste slachtoffer en dat is meteen ook een hoogtepunt in het verhaal. De scène drukt verschillende dingen uit. Het is een daad van genade, maar tegelijkertijd is het de transformatie van Joker tot Killer. Hij schudt hier voorgoed zijn onschuld van zich af. Tezamen met het zingen van de mariniers in het laatste shot van de film zorgt dit voor een ongemakkelijk gevoel bij de toeschouwer.

    Full 003 Full 004

    Het feit dat Kubrick koos voor een film in twee helften zorgt er ook voor dat we met een gevoel zitten dat de film niet "volmaakt" is. Maar gezien de context is dit misschien nog zo geen verkeerde aanpak. Een constante doorheen Kubrick’s werk is zijn obsessie met machinerie, en met de relatie tussen mens en machine, en deze boodschap laat ons wederom perplex achter. De mariniers komen aan op Parris Island en het eerste dat we zien gebeuren, is hoe hun haar wordt afgeschoren. Hun identiteit afgenomen – ze worden allemaal hetzelfde: moordmachines zonder doodsangst. Of zoals de sergeant het zelf uitdrukt:"Het geweer is maar een werktuig, doden doet het bevroren hart." De mens afgeschilderd zoals hij is, of om het met de woorden van Joseph Conrad te zeggen: "Hoewel de mens een zwakkeling is, is hij vaak ook een idioot." Het is niet Kubrick's beste film, maar toch wel een film die zal blijven nazinderen, zeker het geniale eerste gedeelte van de film.

    rating

    Beoordeling: 4,5 / 5
    Recensie door op 1 mei 2015

    ***Related Posts***
    26/01/2010: 2001: A Space Odyssey review
    22/01/2010: A Clockwork Orange review
    13/10/2009: The Shining review

     

    *** Full Metal Jacket trailer ***

  • The Hurt Locker (2008) ***½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    Een origineel scenario begint met een origineel uitgangspunt, en voor een zoveelste oorlogsfilm heb je dit echt wel nodig. En die originele angle heeft The Hurt Locker (2008) ook. In plaats van een zoveelste verhaal over verloren onschuld aan het front, draait alles rond een divisie die gespecialiseerd is in de ontmanteling van explosieven op de gevaarlijkste plek op aarde. En wat deze film zo boeiend maakt is dat hij niet alleen geregisseerd is door een rasechte actie-cineaste (Kathryn Bigelow) en vertolkt door een acteertalent (Jeremy Renner)

    the_hurt_locker_2008_blu-ray.jpg

    Korte inhoud: Een groep Amerikaanse elitesoldaten is in Irak belast met een levensgevaarlijke opdracht: bommen ontmantelen in het heetst van de strijd. Wanneer sergeant James (Jeremy Renner) de leiding krijgt over een getraind ontmijningsteam, sleept hij zijn ondergeschikten roekeloos mee in een dodelijk kat-en-muisspel met de vijand. De dood laat hem schijnbaar onverschillig. Terwijl de mannen hun losgeslagen leider onder controle proberen te houden, explodeert de stad in chaos...

    De film voelt “echt” aan, bijna documentair, en dat is niet alleen te danken aan de filmstijl. Het script werd geschreven door Mark Boal, een journalist die een tijdlang heeft meegereisd met de ontmijningsdienst tijdens de Irak-oorlog in 2004. Hij was dus een scenarist die sprak met ervaring en dat merk je meteen. Ook al hebben we te maken met fictieve karakters, het verhaal voelt betrouwbaar aan. Regisseur Bigelow heeft op haar beurt de personages uitgewerkt met hun uiterlijke karaktertrekken en innerlijk lijden. Er heerst zowel angst om te sterven, angst om te falen en zelfs angst om belangstelling in het leven te verliezen. En dat laatste komt zeker naar boven wanneer de militairen Sergeant William James aan het werk zien, zonder angst en schijnbaar met een zekere zorgeloosheid od zelfs roekeloosheid. En dat wanneer zijn team vaak op de rand van de dood verkeert. James lijkt wel verslaafd te zijn op gevaar. Leven op de rand lijkt voor hem noodzakelijk te zijn om te kunnen functioneren als één van de beste ontmijners.

    Jeremy Renner steelt de show, ook al zien we ook tal van bekende koppen opduiken, met name Guy Pearce, Ralph Fiennes, David Morse en Evangeline Lilly. Maar dit is uiteindelijk ook niet meer dan normaal gezien Jeremy ook de meste screentijd heeft van allemaal, en bepaalde bekende koppen slechts een paar minuten in beeld verschijnen.

    The Hurt Locker is niet de beste oorlogsfilm, laat staan een Oscarfilm (ook al won hij 6 oscars, waaronder Beste Film), maar het is wel een uitstekend portret die ons eens laat zien dat er nog helden zijn op de wereld, ook al dragen ze geen schild of wapperende cape. Dit is het antwoord op een film als Full Metal Jacket (1987). De getuige-camera van Bigelow plaatst de kijker in het midden van de actie, en in tegenstelling tot de Kubrick film heeft deze prent niet meteen een politieke dan wel morele agenda. Oorlog wordt voorgesteld als drug waaraan je verslaafd kan worden.

    the hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacketthe hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacketthe hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacket
    the hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacketthe hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacketthe hurt locker,jeremy renner,kathryn bigelow,mark boal,guy pearce,ralph fiennes,david morse,evangeline lilly,full metal jacket

    En dit enkelvoudig standpunt heeft misschien ook wel zijn nadelen. Soms lijkt het erop dat het verhaal voldoende uitweid over het dagdagelijkse leven van een soldaat in Irak, maar iets meer op de vlakte blijft bij de emotionele en psychologische implicaties. En als de film al een punt wil maken (oorlog is een drug), dan is dit punt toch wat lichtjes uitgevallen. Ook al word je niet meteen geconfronteerd met grote levensvraagstukken tijdens het onschadelijk maken van een bom.

    rating

    Beoordeling: 3,5 / 5
    Recensie door op 18 januari 2012

     

    *** The Hurt Locker trailer ***

  • Balibo over onbekende oorlog in Oost-Timor

    Pin it!

    Heeft iemand al gehoord van de Indonesische invasie van Oost-Timor in 1975? Waarschijnlijk niet zo heel veel mensen. En dat is dan weer hoofdzakelijk te danken aan de meer mediatieke Viernam-oorlog, die achteraf in geuren en kleuren werd naverteld in tientallen speelfilms (Born on the 4th of July, Apocalypse Now, Platoon, Full Metal Jacket,…). Daarnaast was er ook de massaslachting in Cambodja door de Khmer Rouge, nog een tragedie die zijn weg vond naar de bioscoop The Killing Fields.

    balibo_poster

    Hoe komt het dan dat het slachtofferaantal in Oost-Timor, wat nu op ongeveer 200.000 mensen wordt geschat (een gigantisch aantal in verhouding tot de totale bevolking), minder tot de verbeelding spreekt? De film Balibo (2009) van Robert Connolly is dan een beetje een buitenbeentje.

    Korte inhoud: Balibo is een aangrijpende politieke thriller, gebaseerd op het boek van Jill Jolliffe, die het ware verhaal vertelt van misdaden die meer dan dertig jaar verzwegen zijn. Een verhaal dat begint met vijf moedige journalisten die in 1975 verslag willen doen van het Indonesische machtsvertoon in Oost-Timor. Ver komen ze niet. Midden in het crisisgebied verdwijnen de Balibo Five van de aardbodem. Op het moment dat Indonesië zich voorbereidt op militair ingrijpen in Oost-Timor, verdwijnen vijf journalisten van Australische TV stations die zich op het Aziatische eiland ophielden. Vier weken later laat de ervaren oorlogscorrespondent Roger East (Anthony LaPaglia) zich overhalen om het crisisgebied te bezoeken. Op uitnodiging van de jonge en charismatische José Ramos-Horta (Oscar Isaac) maakt hij kennis met het bedreigde landje en hoort hij van de vermiste journalisten. Terwijl de spanningen in het land toenemen gaat East op onderzoek uit. Als blijkt dat de journalisten in koelen bloede zijn vermoord realiseert East zich dat ook hij gevaar loopt.

    Balibo begint en eindigt in de tegenwoordige tijd waarin Juliana Da Costa een getuigenis aflegt voor het Timor-Leste Commision for Reception, Truth and Reconciliation (CAVR). Daartussen zien wij haar terug als negen jarig meisje in 1975, wanneer Jose Ramos-Horta en journalist Roger East, gespeeld door Anthony LaPaglia, vlak voor de officiële invasie op zoek gaan naar de vijf tv-journalisten die spoorloos zijn verdwenen. De laatste momenten uit het leven van deze vijf mannen een paar weken eerder krijgen we te zien in een korrelig 16mm documentaire-achtige stijl en behoort tot de sterkste scènes uit de film.

    Het beeld van journalisten gewapend met camera's, microfoons en voldoende pakjes Lucky Strike sigaretten die het gevaar opzoeken in exotische locaties, zit geheel in de sfeer van die andere Vietnam-films waar journalisten opduiken (Dennis Hopper in Apocalypse Now, John Malcovich in The Killing Fields, Matthew Modine in Full Metal Jacket (1987),…). En zoals gebruikelijk bij dergelijke oorlogsfilms, zitten er ook heel wat politieke motieven tussen de verhaallijnen. Zo is het meteen duidelijk de Amerikaanse media vooral interesse hadden in conflicten waarbij communisten waren betrokken. De betrokkenheid van communisme fungeerde dus als een filter voor wat nieuws was en wat niet. De Pol Pot en de Noord-Vietnamese regering onder leiding van Ho Chi Minh waren vanwege hun zogenaamde communistische insteek en banden met China veel grotere boosdoeners dan welke andere (nationalistische) dictator of regime elders ter wereld, ongeacht het respectievelijk aantal slachtoffers onder de bevolking.

    Balibo is een sterke en schokkende oorlogsprent, met een stevig onderbouwd scenario, die meer aandacht verdient dan het tot dusver heeft gekregen. Het is geen meesterwerk, maar in het licht van veel andere oorlogsdrama's is deze zeker de moeite waard om te bekijken. De film wordt verdeeld in een aantal kleinere bioscoopzalen, maar heeft spijtig genoeg (nog) geen release gekregen in de grotere bioscopen.

    *** Balibo trailer ***

  • Stanley Kubrick vond Eyes Wide Shut slecht

    Pin it!

    Als jullie zinnens zijn om naar het Festival van Gent af te reizen, vergeet dan niet om een kijkje te gaan nemen naar de retrospectieve over Stanley Kubrick, één van de meest fascinerende en invloedrijke regisseurs uit onze filmgeschiedenis. Technisch gezien zijn de films meesterlijk te noemen. Niet alleen stond hij aan de basis van diverse filmstijlen, gaf hij zijn publiek op inhoudelijk vlak, met zijn doorgedreven pessimistische wereldvisie, zijn zwarte humor en zijn opvallende emotionele afstandelijkheid, vaak een ontnuchterende cinematografische douche.

    Over zijn laatste film, Eyes Wide Shut (1999), liggen de meningen echter fel uiteen. Wat Kubrick precies met de film wou vertellen was niet voor iedereen duidelijk. De regisseur kon er zelf niets meer over zeggen want hij was enkele weken daarvoor in maart 1999 in z'n slaap overleden. Als Kubrick langer geleefd had, had hij nog van alles aan de film kunnen veranderen, want Kubrick stond erom bekend op het laatste moment de hele montage van zijn film om te gooien.

    eyes_wide_shut_1999_tom_cruise_nicole_kidman.jpg
    © Warner Bros - Nicole Kidman & Tom Cruise in Eyes Wide Shut

    Maar er is blijkbaar een getuige, acteur en ex-drill instructor R. Lee Ermey (foto), die we nog kennen uit Full Metal Jacket (1987) en die sindsdien in heel wat film geslaagde bijrollen neerzet (Mississippi Burning, Se7en, Texas Chainsaw Massacre remake), die regelmatig met Stanley gesprekken voerde.

    Volgens de acteur, die nog een gesprek had met Stanley twee weken voor zijn dood, zou Kubrick in zijn laatste gesprek zijn ongenoegen over zijn laatste film hebben geuit. Daarbij beschuldigde hij vooral de bemoeienissen van zijn hoofdrolspelers Tom Cruise en Nicole Kidman. Hun sterallures zou het project geen goed hebben gedaan. Ermey zei het volgende in een interview op Radar Online ter gelegenheid van zijn vertolking in de nieuwe The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning (2006):

    Stanley called me up all the time. He'd call at three o'clock in the morning and say, "Oh, it's 10 o'clock over here." [Laughs] "Yeah, well, it's three o-fucking-clock in the morning here, Stanley. Oh well." He called me about two weeks before he died, as a matter of fact. We had a long conversation about Eyes Wide Shut. He told me it was a piece of shit and that he was disgusted with it and that the critics were going to have him for lunch. He said Cruise and Kidman had their way with him—exactly the words he used.

    He was kind of a shy little timid guy. He wasn't real forceful. That's why he didn't appreciate working with big, high-powered actors. They would have their way with him, he would lose control, and his movie would turn to shit.

    In een ander interview weet ik me nog te herinneren dat Kubrick het had over de onmogelijkheid van Cruise om een realistisch portret te geven van iemand die 'stoned' was, en dat ze er kilometers pellicule hebben opgebruikt om tot iets bruikbaars te komen. Ook was de relatie tussen Kidman en Cruise niet datgene wat Kubrick voor ogen had. Dat Cruise een rare kwiet was met een bedenkelijke seksuele geaardheid zal bij deze nog maar eens in de verf worden gezet.