frenzy

  • The Birds (1963) **** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Waarom vallen de vogels in The Birds (1963) van Alfred Hitchcock aan? Het lijkt mij een pertinente vraag, maar het antwoord op de vraag blijft uit. Hitchcock laat ons zelf een oordeel velen en geeft ons een aantal pistes. Misschien heeft het wel iets te maken met de foute relatie van Melanie. Misschien is het wel het gevolg van de "lovebirds", de twee vogeltjes die Melanie heeft meegenomen. Hitchcock is in deze film niet geïnteresseerd in logische gevolgtrekking, maar schept een soort deterministische logica waar de mens uiteindelijk de aanstoker is van alle kwaad, met het kwade die hier vertolkt wordt door de onschuld zelve: vogeltjes.

    the_birds_1963_blu-ray.jpg

    Korte inhoud: Melanie Daniels (Tippi Hedren) zoekt in het kustplaatsje Bodega Bay een kennis met de naam Mitch Brenner (Rod Taylor) op. Daar aangekomen wordt ze het slachtoffer van een aanval van een meeuw. Vervolgens worden er door diverse vogelsoorten steeds massaler en vernietigender aanvallen op de dorpelingen ontketend. Nadat er bij hun aanvallen diverse doden gevallen zijn, verschansen Melanie en Mitch zich met de moeder (Jessica Tandy) en zijn zusje (Veronica Cartwright) in Mitch' huis, waarna diverse vogelsoorten een gecombineerde aanval op hen inzetten.

    Het is niet de meest diepzinnige film die Hitchcock heeft gemaakt, maar wel één van zijn meest commerciële films. Technisch gezien was de film ver vooruit zijn tijd (met zowat 370 shots met speciale effecten) en ook fotografisch was het een uitmuntende rampenhorror. Hitchcock bleef heel enigmatisch over hoe hij alle effecten kon verwezenlijken, en op de vraag van een journaliste hoe hij alle vogels zo kon dirigeren zei hij met zijn overbekende gevoel voor humor, iets in de aard van: "They were very well paid, ma'am". Bestond er toen al een blu-key? Het gebruik van standaard chroma key met een blauw scherm bleek ontoereikend voor de effecten in de film, gezien de vogels te snel bewogen om mooie beelden te krijgen. Daarom werd een nieuwe techniek gebruikt met natriumdamp, met de hulp van Walt Disney studio.

    Maar het was hard labeur op de set, en al zeker voor actrice Tippi Hedren die letterlijk met valse vogels werd bekogeld, tot ze er verwondingen aan overhield. Er wordt vaak beweert dat Hitchcock geen respect had voor zijn acteurs en dat hij hen eerder aanzag als vee die je doorheen je beeld moest leiden. Het feit was dat Hitchcock één van de grootste perfectionisten was uit de filmgeschiedenis en tevens een hardnekkige controlle-freak. Acteurs moeten zich maar onderschikken, net zoals zijn crew dat deed.

    The Birds is gebaseerd op het verhaal van Daphne Du Maurier, die tevens het verhaal schreef van Rebecca (1940). Evan Hunter heeft het omgevormd tot een uitstekend scenario. De opbouw is begint vrij rustig. Een vogel ligt dood voor de deur. Waarschijnlijk is hij er per ongeluk tegen gevlogen tijdens de nacht. Maar het was volle maan, wordt er meteen opgemerkt. De onrust begint stilletjes in het verhaal te sluipen. Het verlangen naar de schrik, die we allen koesteren, houdt de spanning gedurende het gehele verhaal vast. En na de aanval op de kinderen, weten we meteen hoe laat het is. OIn het begin van de film zien we twee vogeltjes opgesloten in een kooi. De ironie in het verhaal maakt dat op het einde van de film onze hoofdpersonages opgesloten zitten in hun eigen huis.

    The Birds,alfred hitchcock,Tippi Hedren,Rod Taylor,Jessica Tandy,Veronica Cartwright,Daphne Du Maurier,Evan Hunter,Rear Window,Marnie,Psycho,north by northwest,frenzy,vertigoThe Birds,alfred hitchcock,Tippi Hedren,Rod Taylor,Jessica Tandy,Veronica Cartwright,Daphne Du Maurier,Evan Hunter,Rear Window,Marnie,Psycho,north by northwest,frenzy,vertigo

    De mooiste scène in de film vind ik persoonlijk de aanval waarbij Melanie schuilt in een telefooncel en een 360° beeld krijgt van de terreur rondom haar. Ze is toeschouwer van het gebeuren, en wij als toeschouwer zijn dat eveneens. Wil Hitchcock hier iets mee zeggen? Ik denk niet dat het zijn bedoeling was een moralistisch verhaal op te hangen. De vogels zijn het element van terreur maar de mensen blijven op de voorgrond. De vogels lijken ook geen motivatie te hebben. Ze zijn gewoon met veel. Dat zegt althans een ornithologe in een tea-room. Volgens de vrouw zijn die dieren gewoon met teveel en kunnen ze gemakkelijk het einde van de wereld veroorzaken. Ze voegt er wel bij dat zoiets uiteraard niet zomaar gebeurt, en dat het uitgelokt moet worden. De primitieve instincten van de mens komen naar boven wanneer de chaos zich installeert, en de zoektocht naar de zondebok/de heks kan beginnen. En zo staat dat andere terugkerende thema weer centraal in de film van Hitchcock: de onschuldige die alle schijn van schuld tegen hem heeft.

    Maar ook seks is een belangrijk thema in zijn films. Daar waar het in Rear Window (1954) en Psycho (1960) draait rond voyeurisme, draait alles in North by Northwest (1959) rond losbandigheid, in Marnie (1964) komt het fetishisme aan de beurt, in Frenzy (1972) het sadomasochisme, in Vertigo (1958) zelfs de necrofilie, en hier in The Birds gaat het om de (foute) liefde op het eerste gezicht.

    De productie werd in 1964 genomineerd voor een Academy Award voor best special-effects, maar verloor deze aan Cleopatra (1963). De film werd dat jaar ook genomineerd voor een Edgar Award voor beste film. Actrice Tippi Hedren won in 1964 voor haar rol daadwerkelijk de Golden Globe voor meest veelbelovende vrouwelijke nieuwkomer. Ook van deze film heeft Universal een 2-delige Special Edition uitgebracht, met documentaires, deleted scenes, de screentest van Tippi Hedren, en nog veel meer.

    rating

    Beoordeling: 4 / 5
    Recensie door op 20 februari 2011

    ***Related Posts***
    19/02/2011: Rear Window review
    03/11/2010: Psycho review
    04/03/2008: Vanity’s Hitchcock covers
    26/10/2007: Anthony Hopkins als Alfred Hitchcock
    27/04/2007: The Birds ondergaat een Bay touch

  • Rear Window (1954) ***** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Rear Window (1954) is één van mijn favoriete Alfred Hitchcock films. Het is niet enkel een beangstigend en beklemmend verhaal, maar tevens een perfecte weerspiegeling van de regisseur als voyeur. Een echte filmregisseur is zonder enige twijfel een beeldendief. Iemand die met behulp van zijn verrekijker de wereld observeert en analyseert…of zelfs begluurt. De initiële motivatie is de natuurlijke drang van 'nieuwsgierigheid'. Iets waaraan het hoofdpersonage in deze film ook last van heeft.

    rear_window_1954_blu-ray.jpg

    Korte inhoud: Nieuwsfotograaf L.B. Jefferies (James Stewart) is door een gebroken been verplicht om zeven weken in zijn New Yorkse appartement door te brengen. Om de tijd te doden observeert hij zijn buren op de binnenplaats; met behulp van een verrekijker en een telelens dringt hij ongevraagd binnen in hun leven. Er is één appartement dat op Jefferies' speciale aandacht mag rekenen: dat van zijn directe overburen de Thorwalds, zeker wanneer mevrouw plotseling verdwijnt. Door allerlei aanwijzingen raakt hij overtuigd van de mogelijkheid dat Lars Thorwald (Raymond Burr) zijn vrouw vermoord heeft. Hij is zo zeker dat hij een bevriende rechercheur (Wendell Corey) inschakelt om de zaak te onderzoeken. De resultaten lijken te wijzen op de onschuld van Thorwald, maar 'Jeff' gaat door, geholpen door vriendin Lisa (Grace Kelly) en verpleegster Stella (Thelma Ritter).

    Moord kan overal opduiken, zelfs bij de sympathieke buren die je occasioneel ontmoet op straat en die vriendelijk naar je glimlachen. Een thema die geregeld terugkomt in het werk van Hitchcock. Ik denk dan maar aan zijn Frenzy (1972). In het begin van deze prent zijn we getuige van een gruwelijke moord. De camera deint nadien in een sequentie-shot achteruit, van de trappen tot in de inkomhal en op straat, waar de dagelijkse leven verder gaat. Moord kan overal aanwezig zijn, en dat is tevens de overtuiging van L.B. Jefferies. Dit gepaard gaande met zijn natuurlijke nieuwsgierigheid als persfotograaf, zal hem storten in troebel water.

    Rear Window zou je kunnen omschrijven als een soort zwartgallige komedie. De fotograaf heeft zijn been gebroken en zit in het gips. Hij heeft dus niets anders te doen dan naar zijn buren te kijken. Al van bij het begin plaats Hitchcock al zijn pionnen. We zien er meteen de arena waar alles zich zal afspelen, alsook verschillende bewoners en uiteraard ook een blik op ons hoofdpersonage. We krijgen heel wat informatie te zien, zonder dat er ook maar één woord valt. Via inductie veronderstellen we bijvoorbeeld dat hij zijn been heeft gebroken tijdens zijn werk. En deze aanpakt werkt, want we verplaatsen ons naar het standpunt van ons hoofdpersonage. We zien wat hij ziet, en bijgevolg worden we eveneens voyeur van het schouwspel.

    Alles in dit meesterwerk is gebaseerd op suggestie. We krijgen iets te zien en we moeten er onze conclusies uit nemen. Een hondje ligt roerloos in de binnenkoer, de nek omgewrongen. De eigenares is in alle staten en schreeuwt haar gruwel uit. Alle buren komen naar hun balkon om te zien wat er gaande is. Enkel één iemand houdt zich schuil in zijn woonkamer. Lars Thorwald zit er in het donker, roerloos en onberoerd. We zien hem nauwelijks maar we zien wel de rode gloed van het uiteinde van zijn sigaret. Waarom komt hij niet kijken? Weet hij misschien wat er gaande is? Heeft hij die hond vermoord? Waarom?...

    rear window,alfred hitchcock,james stewart,grace kelly,raymond burr,wendell corey,thelma ritter,frenzy,north by northwestrear window,alfred hitchcock,james stewart,grace kelly,raymond burr,wendell corey,thelma ritter,frenzy,north by northwestrear window,alfred hitchcock,james stewart,grace kelly,raymond burr,wendell corey,thelma ritter,frenzy,north by northwest

    Er zit geen muziek in de film, alles is diëgetisch. Er zijn enkel omgevingsgeluid en akelige stiltes die doorbroken worden door piano-geluid van één van de buren, of muziek van een radio die ergens opstaat. Maar als je er bij stil staat moet dit één van de meest ingewikkelde sounddesigns zijn die er toen was. Terwijl de camera in point-of-view perspectief van de ene kamer naar de andere gaat, verandert de ambiance geleidelijk en geeft het ons een heel specifiek gevoel (let bijvoorbeeld op het gebruik van sirenes, die zijn er niet zomaar op gezet om ambiant-sound te maken). Uiteraard zijn we dat geen seconde gewaar, maar onderbewust voelen we het wel. Uiteindelijk hebben we een heel realistisch. We worden ook meteen vertrouwd met de omgeving en worden hierdoor ook sneller meegezogen in het verhaal. Maar Rear Window staat tevens bol van subtext. Als Hitch een scène in mekaar steekt, weet je meteen dat hij hiermee verschillende dingen wil zeggen. Op een gegeven ogenblik heeft het liefje van het hoofdpersonage de trouwring gevonden van de verdwenen vrouw. Ze schuift deze ook aan haar ringvinger van haar linkerhand. Jefferies ziet de ring uiteraard als bewijsmateriaal dat de vrouw vermoord is geweest, terwijl Lisa hoopt dat Jefferies de hint begrijpt en met haar wil trouwen en zich bevrijdt van zijn bindingsangst. Het is heel subtiel, maar zo zitten er tientallen scènes in. Daarom is Rear Window een film die je meermaals moet gezien hebben.

    In tegenstelling tot een North by Northwest (1959), waar de eind-sequentie zich afspeelt in wijde velden met vliegtuigen die rakelings over het vluchtende hoofdpersonage vliegen, zitten we hier in een besloten ruimte, als het ware vast gekluisterd aan een gips. Het is geen huis clos verhaal maar het scheelt niet veel. Hitchcock liet voor deze film een New Yorkse appartementencomplex met binnenplaats nabouwen bij Paramount Studios. Het was tevens de grootste daar gebouwde overdekte set ooit. We krijgen nooit geen standpunt van in het huis van Thorwald, maar altijd vanuit het perspectief van Jefferies. En het enige wapen waarover hij beschikt is zijn fototoestel.

    Uiteraard is er ook knap acteerwerk van James Stewart en Grace Kelly die deze film kunnen voorzien van uiteenlopende emoties en gevoelens. Het voyeurisme van de toeschouwer wordt beloond met de mooiste, meest spannende, meest fijnzinnige bespeigeling 'over', en de mogelijke gevolgen 'van' het filmkijken. Rear Window werd genomineerd voor vier Academy Awards, voor die voor Beste Regisseur, Beste Scenario, Beste Fotografie en Beste Klank, maar spijtig genoeg ging On the Waterfront (1954) met alle prijzen lopen. De film werd onlangs door Universal uitgebracht in een 2-delige Special Edition met heel wat bonusmateriaal. Iets wat een filmgeek niet aan kan weerstaan. De film werd toen opgenomen in Technicolor en is dus in kleur.

    rating

    Beoordeling: 5 / 5
    Recensie door op 19 februari 2011

    ***Related Posts***
    03/11/2010: Psycho review
    04/03/2008: Vanity’s Hitchcock covers
    26/10/2007: Anthony Hopkins als Alfred Hitchcock

     

    *** Rear Window trailer ***