francois truffaut

  • Vertigo (1958) ****½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    Eén van de meest fascinerende Alfred Hitchcock films is ongetwijfeld Vertigo (1958), het is tevens ook de meest ingewikkelde film om te doorgronden. Het is niet alleen een misdaadverhaal, maar tevens een romance en een psychologisch drama.

    vertigo_1958_blu-ray.jpg

    Korte inhoud: John 'Scottie' Ferguson (James Stewart) is een politierechercheur die door zijn hoogtevrees op non-actief is gesteld. Een oude vriend (Tom Helmore) vraagt hem of hij zijn vrouw Madeleine (Kim Novak) kan volgen. Zij heeft occulte banden met het verleden en denkt dat een voorouder in haar geïncarneerd is. Scottie redt haar van de verdrinkingsdood en wordt verliefd. Als Madeleine vervolgens toch zelfmoord pleegt wordt zij voor Scottie een obsessie.

    Net zoals in The Birds (1963) worden niet alle vragen beantwoord, maar laat Hitchcock het aan de kijker over om de eindjes aan mekaar te knopen. Iets wat David Lynch heeft geleerd van de meester en tevens toepast in zijn films. Voor zijn Lost Highway (1997) heeft hij trouwens zijn inspiratie gezocht in Vertigo.

    Met Vertigo duiken we onder in de psyche van Alfred Hitchcock, en krijgen we een idee van de man achter de filmmaker. Het was dan ook een heel persoonlijke film voor Hitchcock. Thema’s die in de film steken zijn die van het schuldgevoel en de melancholie, waarschijnlijk diezelfde onderwerpen die zouden terugkeren mocht Hitchcock op de bank liggen van de psychiater. Hitch zat trouwens in een moeilijke periode tijdens het draaien van deze film (was een paar keer zwaar ziek geworden en moest een hernia-operatie ondergaan). Alles in Vertigo is tot in de kleinste details uitgewerkt, van de shots tot de sets, de kleuren en de kleding. Alles is nauwkeurig op mekaar ingesteld, en niets is wat het lijkt. We vinden ons in een wereld waar de acteurs twee gezichten hebben, waar de omgeving zowel uitnodigend als dreigend is. Het gebruik van spiegels is dan ook iets wat je geregeld opmerkt. Een spiegel is niet de realiteit, maar slechts een reflectie ervan, en deze verwarring zit ook in de liefde en de seksualiteit.

    Het is een liefdesverhaal in zijn meest fatale vorm, met name de necrofilie. Een surreële romantiek waar de liefde sterker is dan de dood. Het verhaal zelf is gebaseerd op een politie-romannetje van geen belang. Maar Hitchock is niet geïnteresseerd in het verhaal op zich, dan wel op de manier hoe alles verteld wordt. En het begint allemaal met de begin-generiek van Saul Bass die ons meteen in een duizelingwekkend wereld stort, op de muziek van Bernard Herrmann die lichtjes geïnspireerd was op Richard Wagner's Tristan und Isolde. De film gaat voor alle duidelijkheid over veel meer dan hoogtevrees. Zoals bij alle Hitchcock-films is het kwaad opzet nooit ver weg. Heeft de vrouw een ongeluk gehad en gevallen uit een klokkentoren? Was het zelfmoord, of werd ze geduwd?

    Technisch gezien heeft deze film tevens weer een aantal grenzen verlegt. Zo is hier de 'trans-travelling' uitgevonden (camera gaat achteruit op een travelling, terwijl het beeld wordt ingezoomd) die later werd gebruikt door Steven Spielberg in Jaws. De techniek werd gebruikt voor het shot in een trappenhal. Maar gezien er in die tijd geen vertikale travelling kon gelegd worden, werd een horizontale maquette gemaakt. In de film zaten ook heel wat licht-effecten, met name bij belangrijke momenten in het verhaal.

    vertigo,alfred hitchcock,james stewart,tom helmore,kim novak,the birds,bernard herrmann,saul bass,tristan und isolde,richard wagner,jaws,william friedkin,the wrong man,François Truffautvertigo,alfred hitchcock,james stewart,tom helmore,kim novak,the birds,bernard herrmann,saul bass,tristan und isolde,richard wagner,jaws,william friedkin,the wrong man,François Truffaut

    Het enige minpuntje in de film is misschien de casting. Zowel James Stewart als Kim Novak zijn twee geweldige acteurs, maar toch passen ze niet tezamen. Misschien heeft het te maken met het grote leeftijdsverschil tussen beiden (Kim was misschien maar 24 jaar terwijl James er 50 was), ofwel door het feit dat James Stewart niet meteen een acteur is die zich goed voelt in romantische rollen. Hitchcock wilde eigenlijk actrice Vera Miles, die onder persoonlijk contract bij hem stond en reeds mee had gespeeld in de serie Alfred Hitchcock Presents en de film The Wrong Man (1956), de hoofdrol geven, maar zij kon niet vanwege haar zwangerschap. Hitchcock wilde de opnames niet uitstellen en huurde daarom Kim Novak als hoofdrolspeelster.

    De film werd bij zijn première niet zo goed ontvangen door de pers. Zelfs acteur James Stewart nam zelfs enige afstand van de film door openlijk te verklaren dat hij liever niets met de film te maken had. Het was voor hem een slecht filmproject. Maar zoals wel vaker het geval is bij meesterwerken zouden er een aantal jaren moeten verstrijken vooraleer Vertigo naar waarde geschat werd. Datgene wat aanstootgevend was, was vooral de seksueel perverse ondertoon van het verhaal. In een interview met François Truffaut gaf Hitchcock zelf aan dat Vertigo zijn favoriete film was. Hij gaf acteur James Stewart de schuld van het mislukken van de film, omdat hij iets te oud was om nog realistisch over te komen als liefdesinteresse voor Kim Novak.

    Deze film heeft Universal op een 2-delige Special Edition uitgebracht, met audio-commentaar van regisseur William Friedkin (The French Connection, The Exorcist ), alsook info over de restauratie van de film en docu’s over de thema’s in Vertigo.

    rating

    Beoordeling: 4,5 / 5
    Recensie door op 22 februari 2011

     

    *** Vertigo trailer ***

    ***Related Posts***
    20/02/2011: The Birds review
    19/02/2011: Rear Window review
    03/11/2010: Psycho review
    04/03/2008: Vanity’s Hitchcock covers
    26/10/2007: Anthony Hopkins als Alfred Hitchcock
    27/04/2007: The Birds ondergaat een Bay touch

  • Psycho (1960) ****½ Blu-ray recensie

    Pin it!

    Het is 50 jaar geleden dat Psycho (1960) in de bioscoop kwam. Toen deed Alfred Hitchcock er alles aan om de plot zo geheim mogelijk te houden. Mensen die niet op tijd in de bioscoopzaal waren, mochten er niet meer in. Er stond trouwens op de affiches dat je niets over de film mocht vertellen aan je vrienden na het zien van de prent.

    psycho_blu-ray.jpg

    En het publiek was zo ingenomen door Psycho dat ze dan ook de lippen stevig op mekaar hielden. Het circus die werd opgezet rond de film was zo intrigerend dat je het als gewone sterveling niet kon laten om naar de film te gaan. Enkel de journalisten waren misnoegd. Die sukkelaars kregen geen persvisie en moesten ook in de rij gaan staan om de film te gaan zien én op de koop toe nog hun toegangs-ticket betalen uit eigen zak. Maar dat de elite zich mocht gaan mengen met de plebs was om deze Hitchcock-prent te zien, hebben de journalisten moeilijk kunnen verteren. Het was dan ook niet te verwonderen dat heel wat reviews de film met de grond gelijk maakten. Het heeft enkele maanden geduurd alvorens de eerste goede en weloverwogen reviews de kop opstaken.

    Korte inhoud: Bediende Marion Crane (Janet Leigh) werkt hard, maar verdient te weinig. Ze zou dolgraag gaan samenwonen met haar vriend Sam (John Gavin), maar ook hij moet rondkomen met een schamel loon. Op een dag krijgt ze van haar baas de opdracht een grote som geld naar de bank te brengen. In een vlaag van wanhoop besluit Marion zich het geld toe te eigenen en vervolgens slaat ze op de vlucht. Onderweg komt ze in een hevige storm terecht en moet ze noodgedwongen overnachten in het Bates Motel. Daar ontmoet ze Norman Bates (Anthony Perkins), de mysterieuze, jonge eigenaar die een obsessie heeft voor zijn moeder.

    Psycho viert zijn 50ste verjaardag en de nagelnieuwe blu-ray is dan ook een leuk cadeau om te geven aan een filmliefhebber. De zwart/wit fotografie komt werkelijk tot leven in hi-def en de urenlange extra’s van de film geven werkelijk een dieptezicht in de productie van de film. Zo vind je er gesprekken met de acteurs, de schrijvers, de cameramensen, alsook gesprekken met andere filmmakers en fragmenten uit films van Martin Scorsese, Brian De Palma, Steven Spielberg en François Truffaut. Het is een heerlijke uitgave die simpelweg niet mag ontbreken uit jullie collectie...mocht deze er al niet in staan...naast die 53 andere films van Hitchock.

    Psycho is niet van het niveau van een Rebecca (1940), een Vertigo (1958) of zelfs een North by Northwest (1959). Maar het was ook een beetje van een buitenbeentje. Hitchcock wou waarschijnlijk terugkeren naar die typische horror gotiek uit de jaren stillekes en besloot de film te draaien met minder dan 1 miljoen dollar (meestal bewoog Hitchcock geen poot voor minder dan een miljoen dollar) en alles in het zwart/wit te draaien om minder het accent te leggen op het bloed en de gore en meer op de verdraaide psychologie en de gruwel. Het werd tevens één van de meest succesvolle zwart/wit films ooit. Maar desondanks het kleinere budget wou Hitch toch beroep doen op de (dure) muziek van Bernard Herrmann. De componist componeerde dan maar enkel met een strijkorkest in plaats van een compleet filharmonisch orkest. En het resultaat werd trouwens één van de meest populaire werken van Herrmann.

    psycho_janet_leigh_04.jpgpsycho_anthony_perkins_alfred_hitchcock.jpgpsycho_janet_leigh_03.jpg

    Ik heb op de filmschool de roman gelezen van Robert Bloch waarop de film werd gebaseerd, en dit boek staat mijlenver van wat we uiteindelijk op het witte doek te zien kregen. Het is in essentie een slecht geschreven stationsromannetje, de scènes zijn absurd, de gruwel is gortiger (in de douche-scène is er sprake van onthoofding) en verre van subtiel en ook de dialogen zijn niet zo verfijnd. En dit is niet enkel de verdienste van de regisseur maar zeker ook van de talentvolle scenarist Joseph Stefano.

    Maar één van de kenmerken van een Hitchcock film zijn de sterke vertolkingen van de acteurs. Anthony Perkins is geweldig, en ik begrijp niet dat hij in dat Norman Bates karakter is gebleven in al die waardeloze sequels. In ieder geval was hij de geschikte man om deze rol te vertolken. In tegenstelling tot het boek waar het hoofdpersonage zwaarlijvig, ouder, slordig en onsympathiek was , heeft Hitchock en Stefano het personage sympathiek, jong, slank en gevoelig gemaakt. Het zal Hitchcock niet ontgaan zijn dat Perkins homoseksueel was en een grotere band had met zijn moeder dan een hetero acteur. En het werkt. Je bent als kijker aangetrokken door het intrigerende personage met zijn broze stem. Je leeft met hem mee, je hebt zelfs medelijden met hem, en bij momenten voel je trouwens dat er mogelijks een relatie zou kunnen bloeien met Marion. Bijgevolg is de film op de eerste plaats een tragedie en daarna een horrorfilm.

    psycho_janet_leigh_06.jpgpsycho_janet_leigh_anthony_perkins_01.jpg

    Wat de meeste mensen is bijgebleven is uiteraard die fameuze douchescène, die werd opgenomen in 7 lange dagen met ongeveer 70 camera standpunten. Wat weinigen weten is dat deze scène eigenlijk werd gefilmd zonder Anthony Perkins en dat er ook voor de meeste shots beroep werd gedaan op een naakte body double (ook al krijg je geen edele delen te zien, enkel maar een hint van een halve borst, en dit omwille van de strenge censuur regels). Het storyboard voor deze scène werd getekend door Saul Bass, die op incorrecte wijze het gerucht deed verspreiden dat hij de fameuze scène geregisseerd zou hebben. Maar dat was dus niet het geval. Hitchcock had Saul de opdracht gegeven verschillende standpunten uit te tekenen, en Hitchock heeft de scène dan ook op de set geregisseerd. Wat ook zo bijzonder was aan deze scène – en hiervoor moet je je i de geest plaatsen van een publiek in de jaren 60 – was dat de hoofdactrice in het begin van de film op de meest gruwelijke wijze werd vermoord. De kijker moest nu plots een ander personage volgen, Norman Bates, en later werd een nieuwe actrice geïntroduceerd, de zus van Marion, Lila Crane (Vera Miles)

    De film was grensverleggend in een periode waar horror eigenlijk iets was uit een ver verleden (cf. Frankenstein, Dracula,…). Het shock-element in de film is met de tijd iets minder choquerend, maar de manipulatieve verhaal-techniek en de vertolkingen blijven meesterlijk. Het is een film die menig andere thrillers en horrorfilms heeft geïnspireerd (Raging Bull, Jaws, Cape Fear, Halloween, Dressed to Kill, ...) en trouwens een nieuw filmgenre in leven riep, met name de slasher film. Maar deze film overstijgt uiteraard het slasher-genre, overstijgt zelfs het horror genre of de zwarte komedie. Het is een monument van de cinema die elke echte filmliefhebber meermaals gezien moet hebben.

    rating

    Beoordeling: 4,5 / 5
    Recensie door op 3 november 2010

     

    *** Psycho trailer ***

  • Frank Darabont zoekt acteur voor Fahrenheit 451

    Pin it!

    Eén van die films die maar moeilijk van de grond raakt is de remake van François Truffaut’s Fahrenheit 451 (1966) of de adaptatie van de gelijknamige roman van de Amerikaanse sciencefiction- en fantasyschrijver Ray Bradbury (The Martian Chronicles). Een paar jaar geleden had Mel Gibson interesse in het werk, maar toen keek hij iets te diep in het glas en zei hij onkuise dingen over de joden. Met als gevolg dat Fahrenheit 451 (2010?) opnieuw in het ijsvakje belande.

    fahrenheit451 pic

    Volgens de laatste berichten zou de film op het verlanglijstje staan van Frank Darabont die er alles aan doet om een bekende acteur te strikken voor de hoofdrol. Want zelfs iemand met de reputatie van een Darabont (The Shawshank Redemption, The Green Mile) moet de studio gerust stellen met een Hollywoodster die voldoende bezoekers naar de bioscoop kan aantrekken. Iets wat tegenwoordig niet meer zo eenvoudig is. De sterren die nog echt ‘bankable’ zijn, kan je op één hand tellen. Het magazine Sci-Fi Wire had toch het volgende te vertellen:

    "Fahrenheit is the thing I'm trying to get up next, which is casting-dependent, so it's one of those. I'm out to somebody at the moment, fingers crossed, because, boy, do I want to make that movie. I'm not giving up. I'll die in the traces before I don't make that movie ... It's not one of those movies that are vastly expensive by any contemporary standard, but money is still money, and it's of a price that requires somebody that will justify that investment. This is definitely going to be more than The Mist, so those other considerations do come into play."

    Waar gaat het boek over? Het verhaal speelt in de 24e eeuw in een land waar niemand meer boeken leest omdat het leven snel geleefd moet worden. Er is geen tijd meer voor lezen. De ideeën in boeken worden aangezien als verketterend en boeken worden dan ook verbrand op het moment dat ze worden ontdekt. Guy Montag werkt als brandweerman, iets dat in die tijd betekent dat hij boeken verbrandt. Hij houdt wel van zijn baan en beschouwt de kerosinelucht die om hem heen hangt als een soort parfum. Fahreheit 451 (of 233 graden Celcius) is de temperatuur waarop boekpapier vlam vat en verbrandt. De verhaallijn in het boek behandelt problemen die in de tijd van schrijven belangrijk waren: censuur en onderdrukking van gedachten en ideeën in de jaren 50 in de Verenigde staten (McCarthyisme), het verbranden van boeken in nazi-Duitsland vanaf 1933 en de verschrikkelijke gevolgen van het gebruik van een atoombom.

    Frank Darabont is iemand die, net zoals François Truffaut, een serieus thema zoals dit kan omzetten in een film voor jong en oud. Voor wie het boek heeft gelezen weet dat Fahrenheit 451 zware lectuur is met heel wat morele dilemma’s en verwijzingen naar praktijken van diverse autoritaire regimes. De film benader je dus ook best met een zekere lichtheid en dat had Truffaut goed begrepen. Hopelijk komt er spoedig een ‘green light’ want dit is echt een remake/adaptatie die ik wil zien.

    ***Related Post***
    24/11/2004: Fahrenheit 451 volgens Mel Gibson

  • Fahrenheit 451 volgens Mel Gibson

    Pin it!

    Er komt dan toch een verfilming van Fahrenheit 451, gebaseerd op de bekende roman van Ray Bradbury, na de filmversie van Truffaut in 1966. Het verhaal speelt zich af in de nabije fascistische toekomst waar alle boeken verboden worden, en speciale pompiers-eenheden worden aangeworven om de boeken op te zoeken en te verbranden, met vlammenwerpers i.p.v. brandslangen. De temperatuur die nodig is om papier te verbranden blijkt 451 graden Fahrenheit (233°C) te zijn (althans dat beweert de film). Op die manier pogen ze de vrije gedachte en actie tot een minimum te beperken. Guy Montag is een pompier die houdt van zijn job, zijn huis, zijn vrouw. Op een dag komt hij de jonge rebelse Clarisse tegen die het werk van Montag verafschuwt. Montag, die zijn daden in vraag begint te stellen, zet zich in het geheim aan het lezen van een boek, beseffende dat daarmee veel op het spel komt te staan.

    De film zal geproduced worden door Mel Gibson en geregisseerd en geschreven door het genie Frank Darabont (The Shawshank Redemption, The Green Mile). De acteurs die momenteel hebben ingeschreven op het project zijn Joseph Fiennes en Charlize Theron.

    De film van Truffaut was niet alleen een kritiek op de gevaren van een totalitair regime, maar eveneens een kritiek tegen de entertainment maatschappij, waarbij de cinema een belangrijke component bij vormt. “Give the people contests they win by remembering the words to more popular songs.... Don't give them slippery stuff like philosophy or sociology to tie things up with. That way lies melancholy.” Of met andere woorden, zorg dat de mensen overladen worden met zinloze tv-programma’s en spektakelfilms, en zo zullen ze niet meteen in opstand komen tegen een opdringerig systeem waarin ze vertoeven. Iets waar Michael Moore in zijn documentaires tegen vecht. Nu maar hopen dat Mel Gibson de boodschap niet in een Hollywood kleedje zal stoppen. Waar zijn trouwens die kritische en rebelse filmmakers?

    ***Related Posts***
    29/06/2009: Frank Darabont zoekt acteur voor Fahrenheit 451
    16/09/2006: Apocalypto neemt een loopje met de Maya-geschiedenis
    16/09/2006: De Apocalypto trailer overtuigt
    13/08/2006: Jackie Mason verdedigt Mel Gibson
    06/08/2006: Mel Gibson aan de schandpaal genageld
    31/07/2006: Mel Gibson praat zijn mond voorbij
    01/06/2006: Apocalypto poster
    29/12/2005: Apocalypto van Mel Gibson
    14/12/2005: Mel Gibson wil Joodse Holocaust verfilmen
    13/04/2005: Het leven van paus Johannes Paulus II verfilmd
    22/11/2004: Mel Gibson wil geen reclame voor Christus