das experiment

  • The Experiment (2010) ** Blu-ray recensie

    Pin it!

    The Experiment (2010) is de Amerikaanse remake van de Duitse film Das Experiment (2001) van Oliver Hirschbiegel. En daarmee is zowat het belangrijkste gezegd, want hoewel The Experiment op zich geen slechte film is, blijft natuurlijk de vraag waarom Amerikanen absoluut uitstekende buitenlandse films moeten herkauwen voor hun eigen markt. Dat mochten onlangs ook het Zweedse Låt den rätte komma in of het Oostenrijkse Funny Games nog ondervinden, en momenteel werkt ook Erik Van Looy natuurlijk aan een vergeamerikaniseerde versie van Loft. Buiten de Engelse taal en enkele bekende koppen in de cast voegt The Experiment dan ook weinig toe aan het origineel.

    the_experiment_2010_blu-ray.jpg

    Korte inhoud: Voor een psychologisch experiment wordt een groep van 26 mannen opgedeeld in bewakers en gevangenen. Ze worden veertien dagen opgesloten in een afgelegen hangar, met enkele camera’s die hun handelen registreren. Als ze het zo lang kunnen uithouden zonder ongelukken, krijgen ze elk een flinke som bijgeschreven op hun bankrekening (ongeveer 1000 dollar per dag). Maar al na één etmaal begint het experiment te ontsporen en nemen de ‘bewakers’ hun rol iets te serieus. De bewakers deinzen niet terug voor geweld en terreur, en de gevangenen worden psychologisch gekweld en vernederd. Travis, ofwel gevangene nr. 77 (Adrien Brody), neemt het voortouw en onder zijn leiding breekt er een opstand uit.

    Beide films zijn gebaseerd op het boek ‘Black Box’ van Mario Giordano die zijn inspiratie haalde uit één van de bekendste experimenten uit de sociale psychologie, namelijk het ‘Stanford gevangenisexperiment’. Professor Philip Zimbardo sloot in 1971 24 jonge mannen op in de kelders van de universiteit van Stanford. Bedoeling was om een gevangenissituatie te creëren en de reacties van de proefpersonen te registreren. Door lottrekking werd bepaald wie er tot de groep van 12 bewakers en wie tot de 12 gevangenen hoorde. Na amper zes van de geplande veertien dagen werd het experiment echter stopgezet, omwille van het gedrag van de bewakers en de stress en angst onder de gevangenen.

    Het controversiële experiment leverde niet alleen belangrijke wetenschappelijke inzichten op over o.a. manipulatie, beïnvloeding en gezag, maar dus ook de inspiratie voor een boek en een paar films. En hoewel The Experiment een remake is van Das Experiment vallen er toch een paar belangrijke verschillen te noteren. Ten eerste is de Amerikaanse versie een half uur korter dan de Duitse, maar die laatste is dan weer een pak gewelddadiger, explicieter en, vooral, intenser.

    Grootste verschil is echter dat in The Experiment de personages veel minder uitgewerkt worden dan in zijn Duitse variant. Daardoor blijf je grotendeels in het ongewisse over de precieze redenen waarom ze zo fanatiek in hun toegewezen rol vallen en blijven de meeste personages veel te karikaturaal geportretteerd. Dat geldt vooral voor Barris, het personage van Forest Whitaker, waarvan we weten dat hij op 42-jarige leeftijd nog bij zijn moeder woont, maar een dominante moederfiguur kan toch niet alleen de reden zijn waarom hij zich na amper één dag al ontpopt tot de meest sadistische bewaker? Een gemiste kans, zeker in een film die zijn mosterd haalt uit de psychologie.

    Het is ook spijtig dat de onderzoekers grotendeels buiten beeld blijven. In tegenstelling tot hun Duitse collega’s beschikken zij in The Experiment over een rood licht dat ze kunnen aanzetten wanneer het te gortig wordt. Het is een soort virtuele aanwezigheid, want verder komen de wetenschappers alleen in beeld aan het begin van de film bij de selectieproeven en de uitleg wat het experiment concreet inhoudt. Het valt overigens maar moeilijk te vatten waarom de onderzoekers zo lang wachten om in te grijpen.

    the_experiment_2010_pic01.jpgthe_experiment_2010_pic02.jpg

    Wat wel uitstekend werkt is de wisselwerking tussen Forest Whitaker en Adrien Brody. Zij leren elkaar tijdens de selectieproeven van het experiment kennen en bouwen een zekere kameraadschap op. Deze houdt bij het begin van de proef nog stand wanneer het personage van Whitaker zich geneert om dat van Brody te commanderen, maar algauw neemt het genot van de machtspositie van Barris de overhand op zijn vriendschap met Travis en escaleert hun hele relatie tot een machtspelletje. Het zijn natuurlijk twee Oscarwinnaars die hier tegenover elkaar staan, en dat zie je op het scherm.

    The Experiment werd geregisseerd door Paul Scheuring die zijn weg wel kent in het gevangeniswezen, want Scheuring is ook de man achter de televisiereeks “Prison Break”. De regisseur heeft gekozen voor een flitsende stijl die meteen duidelijk wordt in de aanvangsminuten waarin je beelden te zien krijgt van allerlei diersoorten die elkaar niet al te zachtaardig te lijf gaan. Verder stouwt Scheuring zijn prent vol actie en geweld, en een beetje meer subtiliteit had best gemogen.

    Kortom, The Experiment is een film over een belangrijk psychologisch experiment, maar gek genoeg zijn de makers erin geslaagd vrijwel alle psychologie uit de film te weren, ten koste van geweld en actie. Dat zal de invloed van Hollywood zijn, maar daardoor voegt de remake helemaal niets toe aan het Duitse origineel. Das Experiment is dan ook een pak beter en veel intenser dan The Experiment.

    rating

    Beoordeling: 2 / 5
    Recensie door op 23 juni 2011

    ***Related Post***
    25/01/2011: Das Experiment remake

     

    *** The Experiment (2010) trailer ***

  • Funny Games met Naomi Watts en Tim Roth

    Pin it!

    Ik ga niet verder uitwijden over de noodzaak van remakes, en al zeker niet over remakes van een film die maar 10 jaar oud is, maar één ding is zeker, deze Funny Games U.S. (2007) van de eigenzinnige Oostenrijker Michael Haneke heeft een sterk promotieteam achter zich. De media-campagne is omni-present en hoewel je eigenlijk wel beter af bent met het origineel uit 1997, is de verleiding groot om zich nog eens te verwennen met deze treffende thriller van twee jonge mannen die een gezin terroriseren met psychologisch en fysisch geweld. De film ligt dan ook in de lijn van dit ander meesterwerkje Das Experiment (2001) van Oliver Hirschbiegel (Der Untergang, The Invasion). Deze remake is er gekomen om het Amerikaanse publiek te bekoren die liever geen ondertitels lezen en liever bekende koppen aan het werk zien.

    Korte inhoud: Ann (Naomi Watts), George (Tim Roth) en hun zoon Georgie (Devon Gearhart) zijn op weg naar hun buitenverblijf om er de zomer door te brengen. Hun buren, Fred (Boyd Gaines) en Eva (Siobhan Fallon), zijn al aangekomen en ze hebben afgesproken om de volgende ochtend met z'n allen een partijtje golf te gaan spelen. Terwijl haar man en haar zoon druk in de weer zijn op de zeilboot die ze onlangs hebben opgeknapt, begint Ann het avondeten klaar te maken. Plots komt ze oog in oog te staan met Peter (Brady Corbet), een uitermate beleefde jongeman. Hij is één van de gasten van haar buren en is door Eva gestuurd om enkele eieren te vragen. Ann maakt aanstalten om hem de eieren te geven, maar aarzelt plots. Hoe is Peter bij hen binnengekomen? De zaken nemen snel een vreemde wending. De vriend van Peter, Paul (Michael Pitt) komt ook langs en dan beginnen de zaken uit de hand te lopen. Al gauw zijn Ann en haar gezin gevangenen in hun eigen huis en worden ze onderworpen aan een reeks sadistische spelletjes... Hier is de trailer.

    Funny Games

    Iedereen die het origineel heeft gezien weet dat Funny Games een behoorlijk heftig avontuurtje is. Het verhaal is eenvoudig maar slaat in als een bom. Haneke wou dan ook niet erg veel veranderen aan het oorspronkelijke verhaal, de boodschap is volgens hem duidelijk en nog steeds relevant. Haneke beweert dat hij het Amerikaanse publiek voor ogen had bij het maken van de originele versie van Funny Games. "It is a reaction to a certain American Cinema, its violence, its naiveness, the way American cinema toys with human beings. In many American films violence is made consumable." Maar omdat het gros van de Amerikaanse bioscoopbezoekers het liefst hapklare brokken krijgen voorgeschoteld en nog altijd geen zin hebben om ondertiteling te lezen, kreeg Funny Games in de VS geen poot aan de grond. Toen de Britse producent Chris Coen Haneke in 2005 benaderde om een Engelstalige remake te maken, stemde de regisseur vrijwel direct toe. Onder één voorwaarde: hij wilde Naomi Watts in de hoofdrol. Zij hapte toe na lang aarzelen en besloot zelfs om de film mede te produceren. Haneke besloot om er een shot-by-shot remake van te maken. Het enige dat anders is in deze nieuwe versie ten opzichte van het origineel, zijn de acteurs, de taal en de locatie waar een en ander zich afspeelt. De rest is een exacte kopie - zelfs de decors werden trouwens volledig nagebouwd.

    Maar voor de mensen die het origineel al hebben gezien heeft deze film geen echte meerwaarde. De films van Michael Haneke (Caché, Code Inconnu) zijn vaak zware kost en je blijft na afloop met meer vragen zitten dan dat je antwoorden hebt gekregen. Een bewuste keuze van de regisseur, die zijn kijkers nadrukkelijk een spiegel voorhoudt en bedrieglijk speelt met gewetensvragen, schuld- en verantwoordelijkheidsgevoelens. "I'm trying to find ways to show violence as it really is: it is not something that you can swallow. I want to show the reality of violence, the pain, the wounding of another human being." Heb je nog geen of weinig ervaring met het werk van Haneke, dan zou deze Amerikaanse uitvoering van de cultklassieker wel eens een overdonderende kennismaking kunnen zijn. De film komt bij ons uit op 16 april 2008.

    *** Related Post ***
    02/10/2007: Funny Games trailer

  • Das Experiment remake

    Pin it!

    Het filmhuis Inferno Entertainment heeft aangekondigd een Amerikaanse remake te gaan maken van de Duitse thriller Das Experiment (2001). Paul Scheuring, de bedenker van de geslaagde televisieserie "Prison Break", is aangetrokken voor het script en de regie van de nieuwe versie. De makers hopen in de komende lente te beginnen met de opnames. Castdetails zijn nog onbekend.

    De originele versie van Oliver Hirschbiegel (Der Untergang) regisseerde de originele versie uit 2001. Het verhaal was afgeleid van de waargebeurde Stanford Prison experimenten uit 1971. In dat onderzoek werden proefkonijnen in een gevangenissetting geplaatst en onderverdeeld in cipiers en gevangenen. Na enige tijd werd het experiment stopgezet omdat cipiers doorsloegen in hun machtspositie. Hirschbiegels film stopte echter niet op dat punt.

    Das Experiment (2001)

    Moritz Bleibtreu (Lola Rennt) speelde in het origineel de hoofdpersoon Tarek, een journalist die een advertentie leest voor het experiment. Hopend op een goed verhaal, geeft hij zich op. Eenmaal aangenomen wordt hij geplaatst in de rol van gevangene. In het begin verloopt het rollenspel keurig, maar algauw wordt de relatie tussen de cipiers en gevangenen steeds naarder en kunnen de begeleiders niets meer doen.

    Das Experiment werd tijdens de release goed ontvangen. Wel werd toen door menig criticus al geschreven dat Hollywood ongetwijfeld potentie zag in een remake. Die voorspelling is nu dus uitgekomen. De film vind ik best te doen. Schitterende vertolkingen en een ijzersterke spanningsopbouw. Het enige minpuntje vind ik het slordige einde van de film. Hopelijk komt de remake met een alternatief einde, die iets minder weg heeft van exploitation film, maar een einde die een psychologische thriller waardig is.