De FilmBlog

Wat de Bourne films zo goed maakt is dat het een uitstekende balans weet te vinden tussen een Hollywood blockbuster en een independent filmproductie. Uiteraard wordt de franchise met zijn immens succes steeds minder independent. Maar toch weet regisseur Paul Greengrass zijn inspiratie te halen uit klassiekers als The French Connection (1971) en The Battle of Algiers (1966), en mengt dit op efficiënte manier met hedendaagse actie. Deze Bourne film gaat over angst en paranoia, en probeert minder dan een doorsnee James Bond film de formule achterna te zitten. Maar, het moet gezegd worden, is de productie gezegend door een talentvolle crew, op gebied van scenario (Tony Gilroy, Scott Z. Burns en George Nolfi) als op gebied van fotografie (Oliver Wood), muziek (John Powell), montage (Christopher Rouse) en stunt coördinatie (Dan Bradley). The Bourne Ultimatum (2007) is onversneden escapisme met een beetje substantie maar zo grandioos gecomponeerd dat het nog lange tijd zal blijven nazinderen.

Korte inhoud: De film begint meteen na de autoachtervolging in Moskou vlak voor het einde van The Bourne Supremacy (2004), met een gewonde Jason Bourne (Matt Damon) die de politie van Moskou probeert te ontwijken. Zes weken later reist Bourne naar Parijs. Onderweg leest hij in een artikel in The Guardian waarin journalist Simon Ross (Paddy Considine) hem omschrijft als een CIA-agent. Bourne besluit Ross uit te nodigen op Station Waterloo in Londen. Ross blijkt echter zonder het te weten onder toezicht te staan van de CIA omdat hij in een telefoongesprek met zijn editor het woord "Blackbriar" noemde, waardoor de CIA gewaarschuwd wordt. Plaatsvervangend directeur Pamela Landy (Joan Allen) wordt gevraagd om mee te helpen met het vangen van Bourne. Bourne zelf wil weten wat Blackbriar is en zo komt hij in het visier van Noah Vossen (David Strathairn), die hoofd was van de topgeheime Operatie Blackbriar.

Bourne kan je eigenlijk beter vergelijken met de Die Hard franchise, meer dan met de Bond franchise. Het zijn films die harde actie-sequenties brengen waar de slagen niet worden ingehouden en waar de cgi op de achtergrond komt en enkel gebruikt wanneer alle andere opties zijn opgebruikt. Maar de actie is niet het hoofddoel, maar slechts een middel om de karakters gestalte te geven. De macho-achtieheld wordt vervangen door een intelligente en berekende man met een hart en ziel. Een moreel karakter met een gevoel van verlies. En dit zorgt meteen voor een grotere identificatie met het personage. Dit is trouwens ook de reden waarom het personage iets relevanter aanvoelt dan vele andere actie-helden.

Matt Damon speelt Bourne opnieuw met perfectie. Bourne wil geen moordmachine zijn, maar hij wordt in een spiraal van geweld gezogen en moet zich noodgedwongen verdedigen. Het moment waar Bourne zijn tegenstander Desh (Joey Ansah) vermoord in de badkamer is zo een scène waar je ziet dat Bourne zo snel mogelijk van dit leventje af wil. In tegenstelling tot een James Bond is er geen genot in zijn tegenstander te vermoorden en dus ook geen grappige one-liner op het einde. Maar ook de andere vertolkingen in de film zijn van hoog niveau. David Strathairn is perfect gecast als de slechterik die Bourne wil klissen. Hij is diegene die intellectueel in staat is om met Bourne een partijtje schaken. Joan Allen en Julia Stiles brengen dan enige vrouwelijke zachtmoedigheid in deze harde wereld. Eigenaardig genoeg zijn er geen femmes fatales te bespeuren in de gehele trilogie. Een zoveelste tegenstelling met de 007 franchise.

Het uiterst complex verhaal wordt tot zijn puurste (en misschien ook wel meest 'simpele') vorm herleid, en dat zorgt meteen voor het hoge adrenaline gehalte. En waarbij een doorsnee actiefilm gewoon door de mand zou vallen en vervallen in een soort B-actie thriller-verhaal, blijft deze prent gewoon fascinerend tot op het eind. Je zit bijna geen minuut stil. De film begint met actie en eindigt ermee. Tussenin is er wel ruimte voor wat emotionele intermezzo's met Nicky Parsons (Julia Stiles), maar deze momenten duren vaak niet lang. De kinetische energie in deze prent blijft vrijwel constant. En dit in tegenstelling tot de eerste film waar iets meer emotionaliteit in zat met vriendin Marie (Franka Potente). Maar uiteraard steekt in Ultimatum heel wat drama in, maar deze zit voornamelijk in de confrontatie met zijn verleden. Bourne is op zoek naar zijn eigen identiteit en in deze prent kan hij de eindjes eindelijk aan elkaar knopen. Alle elementen van Bourne's verleden en heden komen samen in een ultieme confrontatie. En deze climax met Dr. Albert Hirsch, de man die van David Webb de moordmachine Jason Bourne heeft gemaakt, (Albert Finney) wordt op schitterende wijze gecomponeerd met een briljante montage. Een montage die eindigt met Jason Bourne in het water, dezelfde plaats waar de Bourne franchise mee begon. Alles komt in deze prent full circle zoals we dat noemen.

Als je de Trilogy Meter bekijkt zie je meteen dat er heel weinig trilogies zijn die hun kwaliteit op peil kunnen houden. De Bourne films doen dit wel. Het zijn drie uitstekende thrillers waarbij het laatste deel werkelijk de kers op de taart is, qua energie en qua actie en qua verhaal. Ik heb soms moeite met de ietwat overdreven camera-bewegingen in Supremacy, maar het is een stijl die na verloop van tijd eigen wordt aan de Bourne-films en die perfect samenlopen met de ingenieuze achtervolgings- en gevechts-mise-en-scenes. Paul Greengrass heeft Robert Ludlum boeken gelezen maar heeft toch zijn eigen Bourne geschapen en zijn creatie is om van te smullen. Twee scènes zullen op het netvlies blijven hangen, de scene in het Waterloo station en de achtervolging op de daken van Tangier. De film kreeg 3 Academy Award nominaties (beste montage, beste klank en beste klankmix) die hij alledrie verzilverde in Oscars. Kortom, er bestaat geen betere entertainment als deze Bourne Ultimatum.

***Related Posts***
25/07/2011: The Bourne Legacy zonder Jason Bourne
01/03/2009: The Bourne Ultimatum review
26/02/2008: Bourne 4 met Matt Damon en Paul Greengrass ?
01/04/2007: The Bourne Ultimatum van Paul Greengrass
15/03/2006: Greengrass regisseert The Bourne Ultimatum
20/02/2006: Nog meer Bourne films na de trilogie ?
16/03/2005: Matt Damon opnieuw in The Bourne Ultimatum
16/03/2005: The Bourne Supremacy review

Het laatste nieuws over de Quantum of Solace (2008) (de werktitels waren : Risico of Property of a Lady die zou verwijzen naar een terugkeer van de Faberge Egg uit de Bondfilm Octopussy ) is dat acteur Jesper Christensen zonet bevestigd heeft dat hij opnieuw de rol zal vertolken van Mr. White. In Casino Royale (2006) was Mr. White de contactpersoon tussen de schurk Le Chiffre (gespeeld door de Deen Mads Mikkelsen) en een niet nader bij naam genoemde criminele organisatie. Niet meteen een moment van extase – gezien de acteur eigenlijk een vrij bescheiden rol had, maar het wijst er in ieder geval op dat de nieuwe 007-film de nieuw ingeslagen weg zal voortzetten.

In december beginnen trouwens de opnames in Spanje met Daniel Craig als de Britse spion. En hoewel er nog vrijwel niets over het verhaal bekend is, hebben de producenten al wel laten weten dat Bond 22 effectief zal oppikken waar Casino Royale ophield. Het lijkt dan ook logisch dat personages "die nog in leven zijn" zullen terugkeren, zoals de mysterieuze Mr. White. De Deense acteur Jesper Chirstensen heeft dit inmiddels dan ook bevestigd op de Deense televisie. Christensen zei zelfs dat hij aan een stevige ondervraging van James Bond onderworpen wordt, nadat Bond hem voor zijn kasteel neerschoot. Dat de producenten zeggen dat Bond 22 begint waar Bond 21 ophield is dus niet gelogen. Of Mr. White de nieuwe Malboro Man wordt (cf. The X-Files), of zal hij van in het begin worden afgemaakt – wie zal het zeggen? Ook Giancarlo Giannini keert terug in de rol van Rene Mathis en uiteraard Judi Dench als M. Bij de nieuwe gezichten zien we o.a. Goran Visnjic die waarschijnlijk de rol van een schurk zal vertolken.

Tot spijt van wie het benijdt zal regisseur Martin Campbell niet terugkeren voor deze Bond, maar hij laat de eer aan Marc Forster (Monster’s Ball, Stay) die eigenlijk niet zoveel actie-ervaring heeft maar wel degelijk een verhaal kan vertellen en ook zijn eigen verhaal wil vertellen. Hij zal hierin zeker de hulp krijgen van scenarist Paul Haggis die eerder in een interview zei dat deze Bond niet gebaseerd is op een bestaand werk van Ian Fleming, maar wel op een paar van zijn ideeën en van zijn nieuw aangestelde production designer Dennis Gassner die de eeuwenoude Peter Lamont zal vervangen. Voor de actie-scenes zal hij volgens de Hollywood Reporter gesteund worden door de Bourne-stuntcoordinator Dan Bradley, wat ook mooi is meegenomen. Over de deelname van de Olson Twins of Shilpa Shetty wordt vooralsnog gezwegen. We weten dus nog niet met zekerheid wie de nieuwe Bondgirls zullen worden. Op 7 november 2008 zal de film wereldwijd in première gaan.

***Related Posts***
03/11/2008: Quantum of Solace review
03/10/2008: Quantum of Solace videoclip Another Way to Die
30/09/2008: Quantum of Solace in voetsporen van Casino Royale
30/06/2008: Quantum of Solace trailer
14/02/2008: Al Pacino als Bond-villain in Quantum of Solace?
09/01/2008: Bondgirls Gemma Arterton en Olga Kurylenko
10/12/2007: Mathieu Amalric wordt nieuwe Bondschurk
20/11/2007: Bondgirl casting
25/05/2007: Worden de Olson Twins gecast in Bond 22?