De FilmBlog

Hier is een wel heel bizarre prent met Paul Giamatti (Sideways, Cinderella Man) die in Cold Souls (2009) zichzelf speelt met heel wat filosofische ontboezemingen. Hij studeert de hoofdrol in van het toneelstuk Oom Vanja van Tjechov.

Hij stort zich volledig in de repetities maar heeft moeite om de ‘goddelijke inspiratie' te vinden, loopt uiteindelijk vast en staat op de rand om emotioneel in te storten. Hij zit in feite opgesloten in het personage van zijn toneelrol en verzeilt in een existentiële crisis. Zijn oog valt echter op een artikel in een magazine dat gaat over het futuristische bedrijf ‘Soul Storage' dat zielen kan opslaan. Dat zou de oplossing voor zijn emotionele crisis kunnen zijn, zijn geest is dan even schoon.

Korte inhoud: 'Cold Souls' is een surrealistische komedie waarin Paul Giamatti een acteur speelt, genaamd Paul Giamatti. In het magazine The New Yorker leest hij een artikel over een bedrijf dat zielen van mensen invriest en opslaat. Voor Paul zou het weleens de sleutel naar geluk kunnen zijn waarnaar hij op zoek is. Maar helaas wordt hij het slachtoffer van 'zielenhandel'. Paul reist naar Rusland waar hij zijn gestolen ziel terug wil krijgen van een ambitieuze, maar talentloze soapactrice.

Deze surrealistische prent van Sophie Barthes (Happiness) was te zien op het Filmfestival van de Fantastische Film (Bifff) te Brussel, een paar maand geleden. Het is geen film die me zal bijblijven, maar desondanks een mooie rol voor Giamatti. Je moet er in het begin wel even aan wennen. Hij bouwt heel rustig aan zijn rol en legt de onzekerheden van zijn karakter , en dus zichzelf, bloot. Zijn vertolking is zowel verontrustend als vreedzaam. Het concept lijkt wel dat Giamatti’s vertolking van Giamatti zichzelf niet kan begrijpen, tot op het moment dat zijn vertolking terugkijkt naar Giamatti zelf. Het klinkt ingewikkeld, maar zo zijn existentiële crisissituaties meestal wel.

Het is in ieder geval een verademing om nog een totaal eigenzinnige komedie te zien.die het niet moeten hebben van smoelenwerk van Ben Stiller of typetjes als Jack Black en Owen Wilson. Dit is humor van een compleet andere caliber. Het is het soort humor die je ziet in Being John Malkovich en Eternal Sunshine of the Spotless Mind. Het is surrealistisch genot op een bedje van een complexe identiteitscrisis. Het is enerzijds een komisch drama met intelligente dialogen en woordspelingen, anderzijds een experimentele oefening, die zeker niet gesmaakt zal worden door een breed publiek.

Naast Giamatti is er ook een mooie vertolking van de Canadese Katheryn Winnick, de Russische Dina Korzun en de immer geweldige David Strathairn. Mijn enige puntje van kritiek is dat regisseuse Barthes iets teveel de mosterd gaat halen bij Charlie Kaufman in plaats van een eigen filmstijl te ontwikkelen. Maar Cold Souls blijft een opmerkelijke prent gekruid met subtiele humor. We zullen in ieder geval nog wel van deze dame horen, die misschien wel de nieuwe (vrouwelijke) Woody Allen kan worden. De toekomst zal het uitwijzen

Bijna iedereen viel dit jaar in de prijzen. Opmerkelijk is dan ook dat The Aviator niet de Beste Film van het jaar wordt, maar wel Million Dollar Baby. Scorsese is nog steeds oscarloos, terwijl Hilary Swank er ondertussen 2 op haar nachtkastje heeft staan. Jamie Foxx verdient de Beste Acteur award en de host Chris Rock deed het behoorlijk goed. Ik ben eigenlijk te moe om erover te schrijven, dus ga ik mijn speech houden voor later.
Hier alvast de winners …

Best Motion Picture of the Year
MILLION DOLLAR BABY
The Aviator
Finding Neverland
Ray
Sideways

Best Performance by an Actor in a Leading Role
JAMIE FOXX voor Ray
Don Cheadle voor Hotel Rwanda
Johnny Depp voor Finding Neverland
Leonardo DiCaprio voor The Aviator
Clint Eastwood voor Million Dollar Baby

Best Performance by an Actress in a Leading Role
HILARY SWANK voor Million Dollar Baby
Annette Bening voor Being Julia
Catalina Sandino Moreno voor Maria Full of Grace
Imelda Staunton voor Vera Drake
Kate Winslet voor Eternal Sunshine of the Spotless Mind

Best Performance by an Actor in a Supporting Role
MORGAN FREEMAN voor Million Dollar Baby
Alan Alda voor The Aviator
Thomas Haden Church voor Sideways
Jamie Foxx voor Collateral
Clive Owen voor Closer

Best Performance by an Actress in a Supporting Role
CATE BLANCHETT voor The Aviator
Laura Linneyvoor Kinsey
Virginia Madsen voor Sideways
Sophie Okonedo voor Hotel Rwanda
Natalie Portman voor Closer

Best Achievement in Directing
CLINT EASTWOOD voor Million Dollar Baby
Taylor Hackford voor Ray
Mike Leig voor Vera Drake
Alexander Payne voor Sideways
Martin Scorsese voor The Aviator

Best Writing, Screenplay Written Directly for the Screen
CHARLIE KAUFMAN voor Eternal Sunshine of the Spotless Mind
John Logan voor The Aviator
Terry George, Keir Pearson voor Hotel Rwanda
Brad Bird voor The Incredibles
Mike Leigh voor Vera Drake

Best Writing, Screenplay Based on Material Previously Produced or Published
ALEXANDER PAYNE en JIM TAYLOR voor Sideways
Richard Linklater, Kim Krizan, Julie Delpy en Ethan Hawke voor Before Sunset
David Magee voor Finding Neverland
Paul Haggis voor Million Dollar Baby
Jose Rivera voor Diarios de motocicleta

Best Achievement in Cinematography
ROBERT RICHARDSON voor The Aviator
Xiaoding Zhao voor House of Flying Daggers
Caleb Deschanel voor The Passion of the Christ
John Mathieson voor The Phantom of the Opera
Bruno Delbonnel voor Un long dimanche de fiançailles

Best Achievement in Editing
THELMA SCHOONMAKER voor The Aviator
Jim Miller, Paul Rubell voor Collateral
Matt Chesse voor Finding Neverland
Joel Cox voor Million Dollar Baby
Paul Hirsch voor Ray

Best Achievement in Art Direction
DANTE FERRETTI voor The Aviator
Gemma Jackson voor Finding Neverland
Rick Heinrichs voor Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
Anthony Pratt voor The Phantom of the Opera -
Aline Bonetto, Mathieu Junot, Delphine Mabed voor Un long dimanche de fiançailles

Best Achievement in Costume Design
SANDY POWELL voor The Aviator
Alexandra Byrne, Mary Kelly voor Finding Neverland
Colleen Atwood, Donna O'Neal voor Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events -
Sharen Davis voor Ray
Bob Ringwood voor Troy

Best Achievement in Music Written for Motion Pictures, Original Score
JAN A.P. KACZMAREK voor Finding Neverland
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban van John Williams
Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events van Thomas Newman
The Passion of the Christ van John Debney
The Village van James Newton Howard

Best Achievement in Music Written for Motion Pictures, Original Song
DIARIOS DE MOTOCICLETA van Jorge Drexler
The Phantom of the Opera van Andrew Lloyd Webber, Charles Hart ("Learn To Be Lonely")
The Polar Express van Glen Ballard, Alan Silvestri ("Believe")
Shrek 2 van David Bryson, Adam Duritz, David Immerglück, Matthew Malley, Dan Vickrey ("Accidentally In Love")
Choristes, Les van Bruno Coulais, Christophe Barratier ("Vois Sur Ton Chemin")

Best Achievement in Makeup
VALLI O’REILLY en BILL CORSO voor Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events
The Passion of the Christ
Mar Adentro

Best Achievement in Sound
RAY
The Aviator
The Incredibles
The Polar Express
Spider-Man 2

Best Achievement in Sound Editing
THE INCREDIBLES
The Polar Express
Spider-Man 2

Best Achievement in Visual Effects
JOHN DYKSTRA voor Spider-Man 2
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
I, Robot

Best Animated Feature Film of the Year
THE INCREDIBLES van Brad Bird
Shark Tale
Shrek 2

Best Foreign Language Film of the Year
MAR ADENTRO (Spain)
Choristes, Les (France)
Untergang, Der (Germany)
As in Heaven (Sweden)
Yesterday (South Africa)

Best Documentary Features
BORN INTO BROTHELS: CALCUTTA'S RED LIGHT KIDS
Geschichte vom weinenden Kamel, Die
Super Size Me
Tupac: Resurrection
Twist of Faith

Best Documentary, Short Subjects
MIGHTY TIMES: THE CHILDREN'S MARCH
Autism Is a World
The Children of Leningradsky
Hardwood
Sister Rose's Passion

Best Short Film, Animated
RYAN
Lorenzo
Birthday Boy
Gopher Broke
Guard Dog

Best Short Film, Live Action
WASP
Everything in This Country Must
Little Terrorist
7:35 de la mañana
Two Cars, One Night

***Related Post***
06/03/2006: De oscarwinnaars 2006

Quotering: ****
Titel: Eternal Sunshine of the Spotless Mind
Regisseur: Michael Gondry
Scenaristen: Charlie Kaufman, Michael Gondry en Pierre Bismuth
Acteurs: Jim Carrey, Kate Winslet, Tom Wilinson, Javier Bardem, Elijah Wood
Genre: Drama vs. Romantische Komedie
Duur: 108 min
Land: VS
Site: http://www.lacunainc.com
Extra: trailer
Release in België: 10 november 2004

Het was een leuke verrassing op het Filmfestival van Gent, en dus mocht deze film niet ontbreken aan de Film Blog. Moest je uw ex-vriendin of ex-vriend, die nog steeds in uw hoofd op hol brengt, kunnen wissen uit je geheugen, zou je het dan ook doen? Dat is het concept van de nieuwste wervelende en brillante hersenkronkel van scenarist Charlie Kaufman, Eternal Sunshine of a Spotless Mind. Wat mij het meest fascineert in de film van Michael Gondry (Human Nature) is die gecontroleerde chaos. Het is alsof de camera over zijn eigen statief en tussenin de belichting valt en nog steeds de lens kan richten op de emoties van verwarring, frustraties en eenzaamheid die de acteurs beleven. Alles lijkt zo wanordelijk en toch zo precies in elkaar gestoken dat niemand de genialiteit van de mannen nauwelijks kan ontkennen. En ik zeg mannen, want de stuwende kracht is niet enkel van de regisseur maar vooral van de “neorealist” Charlie Kaufman (scenarist van Being John Malkovich, Adaptation, Confessions of a Dangerous Mind, Human Nature), die het hallucinant verhaal brengt van Joel (gespeeld door Jim Carrey), een verlegen en introvert iemand die op een dag smoor wordt op Clementine (Kate Winslet). Ze zijn bijna letterlijk elkaars tegenpolen, zowel fysiek als innerlijk. Joel is een schuchter en ingetogen tekenaar die bijna de ganse film met een wollen muts rondloopt, terwijl Clementine een spontane flapuit is die om de zoveel dagen van haarkleur verandert met de meest waanzinnige kleuren. De twee zien elkaar wel zitten, maar blijven ook onzeker over elkaar. Clementine heeft Joel laten zitten en haar herinneringen over die turbulente relatie laten wissen met een nieuwe revolutionaire techniek, waarbij elk spoor van haar ex-vriend compleet kan verdwijnen. Alle herinneringen die komen van een associatie met een object, of herinneringen die verborgen zitten in het onderbewustzijn, worden hierbij met chirurgische precisie weggehaald. Joel die het nieuws bruusk te weten komt beslist in een daad van wanhoop om net hetzelfde te doen. Tijdens een lange nacht bij hem thuis zetten twee technici zich aan het werk en vernietigen, net zoals bij een videospelletje, elk spoor van Clementine in het hoofd van de onder narcose liggende Joel. De rest van de film speelt zich af in zijn hoofd, waar hij zich plots gaat bedenken. Hij beseft dat die magische interactie tussen hen niet verloren mag gaan. Maar ondertussen is het proces in werking gezet en probeert een van de technici (gespeeld door Elijah Wood) al die informatie te gebruiken om Clementine voor zich te winnen.

Van wis-praktijken gesproken moet ik bekennen dat Jim Carrey, in een opnieuw voortreffelijke rol, zijn verleden als Pet Detective of The Mask echt wel probeert te wissen, na films als Truman Show, The Majestic of Man on the Moon. In deze film blijft niets meer over van zijn verleden en is die explosie van energie overgegaan op Kate Winslet. Maar dit is ook een bewijs van het talent van Carrey die, met een verdwaalde blik zijn personage doseert en nooit echt in een karikatuur valt. Kate Winslet speelt eveneens heel overtuigend haar rol en komt zowel heel ontroerend als agressief uit de hoek. Ook zij smijt haar strak Engelse keurslijf van haar af en werpt zich volledig in de fluorescente Clementine met een zwaar Amerikaans accent. Maar ook alle andere rollen zijn bijzonder goed vertolkt en alles valt exact in de toon van de film, wat uiteraard te danken is aan het scherpe regiewerk van Gondry.

* SPOILERS *

Het verhaal is kenmerkend voor Kaufman, die zich thuis voelt in psychologische en emotionele labyrinten, waar het verhaal ergens begint en waar plots alles een andere wending krijgt die het voorgaande een nieuwe dimensie bezorgt, om dan opnieuw nog eens alles binnenstebuiten te plooien. Joel wil in het begin van de film iets neerpennen in zijn dagboek, maar merkt dat er een pagina is uitgescheurd, en dit projecteert ons in een wereld waar geen einde kan zijn. Waar mensen elkaar oneindig lang kunnen ontmoeten en opnieuw elkaar verlaten. Gezien er geen herinneringen bestaan kan er ook niet geleerd worden uit elkaars fouten. Het concept van geheugen wissen is uiteraard niet nieuw, en science-fiction films zoals Verhoevens Total Recall hebben al geëxperimenteerd met het gegeven, maar nog nooit is alles zo efficiënt getuned op intermenselijke emoties. Hier is geen plaats voor Memento of Alzheimer-achtige scenes, maar wel ruimte voor gevoelens en een gezonde dosis levensfilosofie. Het brengt ons terug naar onze, soms verwarde gevoelens. Mensen hebben nood aan gezelschap en liefde, en gaan soms tegen alle normen van het gezond verstand in, om er naar opzoek te gaan.

De film zit boordevol humor, zowel situationeel als in de zalige dialogen. Op een gegeven moment vraagt Joel aan de dokter: “Is there any danger of brain damage?” De dokter antwoordt heel koel:“ Well, technically speaking, the procedure is brain damage. On par with a night of heavy drinking. Nothing you'll miss." Geruststellende woorden, niet?

De verborgen relatie tussen de nevenpersonages Dr. Howard Mierzwiak (gespeeld door Tom Wilkinson) en Mary (Kisten Dunst) zorgt ervoor dat de film een zoveelste onvoorspelbare wending krijgt die alles een richting kan geven. Hoe alles zal uitdraaien ligt nu aan hen. Op het einde zegt Joel: “I don't see anything I don't like about you.”. Clementine antwoordt: “But you will! But you will, and I'll get bored with you and feel trapped, because that's what happens with me.” Maar het kan Joel niet schelen, en hij zegt kort; “okay.” Is dit niet waar liefde om draait? Joel heeft in zijn gevecht met de wismachine al de goede momenten die ze hebben gehad kunnen herleven, en wil deze niet verliezen. En de sleutel tot alles zijn de magische woorden die Clementine in de oren fluisterde van Joel: “Meet me in Montauk.” Zonder de welke het gehele avontuur misschien nooit had kunnen bestaan. Een spoor dat niet kon gewist worden en die alles bij elkaar bracht.

De film is niet bepaald hartverwarmend, en de kille en ruwe fotografie speelt daar ook zeker een factor in, maar zit barstensvol creatieve ideeën en visueel uitdagende scènes. Zonder dat de effecten de bovenhand nemen, is de wereld die Gondry en Kaufman hebben geschapen uitzinnig knap. Niet enkel de scènes waar Joel terugkeert naar zijn herinneringen als kleine jongen (met uitvergroot meubilair zoals we dit al konden aanschouwen bij de Hobbits in LOTR), maar in het bijzonder ook de scènes waar we het wis-proces letterlijk in werking zien. In de bibliotheek zien we de titels van de boeken verdwijnen vooraleer het gehele boekenrek in mist opgaat of de camera travelt van de bibliotheek naar een huiskamer zonder we de indruk hebben dat er geknipt wordt. Dit toont aan hoe fijnzinnig de film is gemaakt en weerspiegelt in zekere zin ook de achtergrond van Gondry als videoclip-veteraan met clips voor oa., Björk en The Chemical Brothers.

Eternal Sunshine of the Spotless Mind is misschien wel een wat donkere film, maar de ingenieuze inventiviteit wat we in deze romantische komedie kunnen aantreffen is van een zeer smaakvol en hoog niveau. De film vindt een perfecte balans tussen de medische analyse en de menselijke gevoelens, waarin uiteindelijk het laatste de bovenhand krijgt. Maar de film verschilt van de meeste romantische komedies door af te zien van de typische emotionele scènes. Als het de bedoeling was om Joel en Clementine als koppel te zien evolueren en groeien, dan had de film zijn pijlen gericht op de passionele interacties tussen beide. Wat in de film niet het geval was. Eternal Sunshine of the Spotless Mind gaat niet over de blinde liefde die alles zal overwinnen, maar wel over de zwakheden en stommiteiten van verliefde koppels die soms een leven lang hun tijd verspillen aan destructieve, dwaze relaties. Een soort koud-buffet die verondersteld is om koud opgediend te worden. En koud kan als afwisseling bijzonder goed smaken.