andre dussollier

  • 36 Quai des Orfèvres (2004) ** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Het is al een tijdje dat er een goede Franse politie-thriller op de markt was, maar deze 36 Quai des Orfèvres (2004) is zeker een goeie poging in die richting, met in de hoofdrollen 2 sterke acteurs, Gerard Depardieu en Daniel Auteuil.

    36_quai_des_orfevres_2004_36th_precinct_blu-ray.jpg

    Toen ik voor het eerst hoorde van deze film dacht ik eerst dat het een remake was van Henri-Georges Clouzot’s Quai des Orfèvres (2004), maar nee dus. Het was wel degelijk een klassieke politie-thriller van de hand van ex-politieman Olivier Marchal, die met deze film in de voetstappen van Melville en Michael Mann treedt. Quai des Orfèvres is een beetje te vergelijken met de term Scotland Yard in Groot-Brittannië. Maar agenten onder elkaar spreken meestal over '36'.

    Korte inhoud: De premisse van de film was eenvoudig: in het Parijs van vandaag worden aan aantal gewelddadige overvallen gepleegd en de politie-instructeur Robert Mancini (gespeeld door André Dussollier die hetzelfde rolletje speelt als in Agents Secrets) wil die bende kost wat kost oprollen. Er zijn twee agenten, Léo Vrinks (Daniel Auteuil) is een nog actieve 40’er die het politiewerk heeft geleerd in de straten waar het verschil tussen crimineel en flik soms niet van elkaar te onderscheiden zijn. Zijn ere-code staat boven alles. Daartegenover staat Denis Klein (Gérard Depardieu), een agent die als het moet over lijken gaat om zijn positie te versterken en zijn macht te vergroten. De twee verschillen zo van elkaar dat ze binnen de kortste keren elkaars rivaal worden. Na een misgelopen politie interventie eisen de mannen van Vrinks het ontslag van Klein, maar deze heeft nog een verborgen kaart die zijn rivaal schaakmat kan zetten. Een film over macht, wraak, vriendschap en verraad.

    Een ding waar Fransen heel goed in zijn, moet toch wel de politie-thrillers zijn. Ik denk dat ik er honderden heb versleten. Zo herinner ik me nog Le Cercle Rouge, Le Samouraï, Dernier Domicile Connu, Garde à Vue (kreeg onlangs een remake met Bellucci, Morgan Freeman en Gene Hackman – Under Suspicion), en het lijstje is nog lang niet af. In 2004 waren er niet meteen veel hoogvliegers in Frankrijk en deze film had alle ingrediënten voor een aangrijpende film. En de film slaagt op een aantal punten om de spanning hoog te houden, maar op andere momenten ontgoochelt hij. Waar de film ingetogen zou moeten zijn, zien we nutteloos geweld en op momenten waar we een personage willen zien evolueren, verzeilen we op een zijspoor die naar niets leidt. Ik zit dus een beetje met gemengde gevoelens. De acteur/regisseur moet blijkbaar nog wat ervaring opdoen achter de camera, maar zoals hij bezig is mogen we ons in de kortste keren verwachten aan een geweldige film.

    36_quai_des_orfevres.jpg
    © Gaumont International & Canal+

    Wat toch opmerkelijk is aan deze prent, in tegenstelling tot vele Amerikaanse tegenhangers, is dat hij de politieagenten niet beschouwd als helden of als supermensen. Ze zijn ook niet goed of slecht, maar zijn gewone mensen die elk een eigen code hebben. De omgeving waarin ze leven lijkt al even melancholisch en claustrofobisch als de duistere schuilplaatsen van de criminelen. Hun gedrag en hun hunker naar geweld is als een soort verslaving die hun blijft achtervolgen en ook afrekend met hen. De film heeft ook een portie nostalgie. De politieburelen met de Venetiaanse schermpjes, de duistere steegjes die nat zijn door de regen. De gezichten van Depardieu en Auteuil spreken gewoon boekdelen. Regisseur Marchal ziet het leven pessimistisch en gewelddadig en laat zijn personages, wiens leven draait rond '36', afdalen in de hel.

    Toch heeft de film ook zijn zwaktes. Ik vind de muziek bijvoorbeeld, van Erwann Kermorvant et Axelle Lenoir, veel te nadrukkelijk aanwezig. Op bepaalde momenten leidt ze ons gewoon af van het verhaal. Ze is ook iets te zwaar voor een dergelijk soort film. Ook de mise-en-scènes zijn vaak een beetje geforceerd, en dit vooral in een film die het moet hebben van zijn realistisch karakter. Bepaalde scènes zijn dan weer compleet verzonnen en ongeloofwaardig. Zo kan een politie-agent (ik vertel niet wie om niets te verklappen) even uit de gevangenis komen om de begrafenis bij te wonen van zijn vrouw. Voor deze scène draagt hij een speciaal maatpak, dat niet eerder in de film te zien was, alsof de cipiers even snel voorbij Olivier Strelli zijn gereden. Da man vraagt dan aan de cipiers om de boeien los te maken omdat hij niet wil dat zijn dochtertje deze moet aanschouwen, maar laat ze nadien vlak voor haar neus weer om doen. Enfin, het zijn kleine dingen in de film die mij gewoon storen, en dit vind je gedurende de ganse film.

    Ook de effecten van slow en fast-motion zijn al even nutteloos als de paar brutale interventies; zoals de scene waar een man een oudere vrouw toetakelt met een boksijzer. Je merkt onmiddellijk dat zelfs in de meest gewelddadige Amerikaanse producties het geweld soms veel gestileerder in beeld komt dan in deze prent. Ja, het is het milieu waarin ze vertoeven, maar dit lijkt mij iets te gemakkelijk. Ik mis iets meer context en emotie. Ander kan ik toch gewoon een Dead Wish film gaan huren. De film heeft zich iets teveel geïnspireerd op de kinetische energie van Michael Mann’s Heat (1995), maar verwaarloosde daarmee de essentie van de film, namelijk het conflict tussen de twee mannen.

    De acteurs zijn vaste waarden van de Franse cinema en overtuigen in hun rol. Ze geven echt diepte aan hun personage en moeten zich vaak worstelen door veel te lange dialoog-scenes. Om de acteurs dan bezig te houden kwam de regisseur op het lumineuze idee…hmmm… om elke acteur om te toveren tot kettingroker. Zo blijven ze in actie en creëren ze een mysterieus rookgordijn in de donkere fotografie. Ik zou daar in principe niets op tegen hebben, maar de mensen die van nature niet roken in de film, pik je er meteen uit. En dat zijn dus allemaal dingen die afleiden. Conclusie, de film heeft zijn goede en minder goede kanten, maar uiteindelijk zijn het vooral de twee hoofdacteurs die de film nog kunnen redden uit de poel van de mediocriteit.

    rating

    Beoordeling: 2 / 5
    Recensie door op 23 december 2004

  • Un Long Dimanche de Fiançailles (2004) *** Blu-ray recensie

    Pin it!

    Jean-Pierre Jeunet heeft zich goed herpakt na zijn misstap in Amerika met Alien: Resurrection. In Un Long Dimanche de Fiançailles (2004) grijpt hij terug naar het materiaal die hem ‘fortune and glory’ bezorgde, iets teveel volgens sommigen, maar daar kom ik later op terug. De film is tevens ook de duurste Franse film (55M euro), en niet zonder controverse, maar deze titel zal Jeunet binnenkort mogen afstaan aan Luc Besson.

    un_long_dimanche_de_fiancailles_2004_blu-ray.jpg

    In ieder geval trekt Jeunet opnieuw de kaart van de grote publieksfilm met een affiche die doet denken aan het schaduwbeeld van Russell Crowe op een goudgele zonsondergang in Gladiator. Maar in plaats van de mannelijke held die, gewapend met zwaard, frontaal de camera aankijkt, zien we nu een vrouwelijke verschijning met een bloesje in kant, voor een zonovergoten landschap. Ze heeft haar rug naar de camera toegekeerd. Haar hoofd is lichtjes gedraaid en voorover gebogen. Zij weet iets wat wij niet weten. Zij vermoedt dat haar verloofde Manech niet aan het front is gestorven.

    De film had iets mee van de anti-oorlogsfilm La Chambre des Officiers uit 2001, waar een jonge officier tijdens WO1 werd opgenomen in de ziekenboeg na een zware wonde. Maar zoveel geluk hebben de soldaten in deze film niet. In Un Long Dimanche de Fiançailles zitten we opnieuw in de eerste wereldoorlog. Vijf soldaten moeten voor de krijgsraad verschijnen wegens moedwillige zelfverminking. Ze hopen elk te ontkomen aan het slachtveld. Maar hun “ongelukjes” kan de raad niet overtuigen en de mannen worden ter dood veroordeeld. Ze worden losgelaten in het bloederige no-man’s-land tussen de twee rivaliserende loopgraven van de Duitse en Franse troepen. De vijf mannen zijn ten dode opgeschreven en zo doet het verhaal de ronde dat ook Manech zijn leven heeft verloren op het slachtveld. Wanneer Mathilde dit te horen krijgt, kan ze zich er niet bij neerleggen. Ze gelooft niet dat haar verloofde is afgeslacht aan het front, gezien ze nog steeds een stevige band voelt met hem. Haar beslissing staat vast om Manech op te speuren, ook al wordt dit afgeraden door familie, kennissen en zelfs de overheid. Mathilde laat zich niet uit het lood slaan en gaat op zoek naar kennissen en familieleden van de andere soldaten, in de hoop iets meer over Manech te weten te komen.

    De roddels dat de film een afkooksel van La Fabuleux Destin d’Amélie Poulain zou zijn doet de film onrecht aan. Uiteraard kan je er moeilijk omheen dat de twee films veel met elkaar gemeen hebben. Zo zien we dezelfde hoofdactrice en vele herkenbare nevenacteurs uit Amélie. Het verhaal heeft ook een gelijkaardige fragmentarische structuur en baadt alles opnieuw in een fotografische apotheose van goudgele tinten (maar ook in koude blauwe oorlogs-atmosferen). Met al die verwijzingen zouden we uiteraard nog vergeten dat Jeunet een heel specifieke, herkenbare en doeltreffende verteltechniek bezit, en dit al 15 jaar lang, samen met zijn metgezel Marc Caro. Zo was het duistere en experimentele karakter reeds aanwezig in de kortfilmLe Bunker de la Dernière Rafale, het kleurenpalet in Delicatessen, de ludieke en anekdotische ondertoon zat in de kortfilm Foutaises en het fantastische in La Cité des Enfants Perdues. Maar als je niet verder wil kijken dan het evidente, zal de magie van de vertelling u compleet ontgaan. Zo wordt het gruwelijke van de oorlog geniaal afgewisseld met het absurde, en de innige romantiek wordt aangevuld met idyllische humoristische momenten. Het gaat dus niet om 1 film maar wel om tientallen films, en ze zijn allen even verrassend. En zo krijgt de 1ste wereldoorlog een nooit eerder gezien uitzicht. Jean-Pierre Jeunet is misschien naast Wong Kar-Wai en Zhang Yimou, één van de knapste beeldvirtuozen van het moment, in dezelfde lijn als Tim Burton en Terry Gilliam. Genieën die eigenlijk geen boodschap hebben aan de “auteursfilm”-discussies, maar die op hun manier succesvolle mijlpalen in de filmgeschiedenis neerzetten die toekomstige generaties van filmmakers zullen inspireren.

    un_long_dimanche_de_fiancailles_02.jpg
    © Warner Bros.

    Het is ook veel te gemakkelijk om te beweren dat het visuele aspect in de film, het liefdesverhaal zou overschaduwen. Onzin! Het liefdesverhaal zit hem juist in de kleine momenten van Mathilde die er alles aan doet om de waarheid te achterhalen. Audrey speelt perfect haar rol zonder in een karikatuur te vallen. Haar overtuiging is niet gestoeld in een grenzeloos optimisme, maar we zien haar constant twijfelen met een onschuldige blik, een ongemakkelijke beweging – versterkt door haar mank lopen. En juist deze handicap versterkt haar doortastende speurtocht, die niet minder heroïsch wordt als de strijd die de soldaten hebben gevoerd op het slachtveld. Haar koppige strijd die ze levert ten opzichte van het ongeloof rondom haar weerspiegelt zonder enige twijfel ook het halsstarrige karakter van Jeunet die de films maakt waar hij zin in heeft, gekant tegen alle kritieken van pers en media.

    un_long_dimanche_de_fiancailles_01.jpg
    © Warner Bros.

    Het verhaal is gebaseerd op een moeilijk te adapteren brievenroman van Sébastien Japrisot, die Jeunet met ongelofelijk veel detail en gevoeligheid omzet in verheven poëtische cinema, waar ik echt dol op ben. De film is een passionele puzzel die dieper snijdt in het menselijke vlees dan Amélie, en de hartstochten en de menselijke warmte van verschillende personages bloot legt op een duizelingwekkende manier. Verschillende verhaallijnen die elk een heel persoonlijk invulling doen, net zoals in Rashomon, onthullen een Frankrijk in de jaren 20.

    un_long_dimanche_de_fiancailles_03.jpg
    © Warner Bros.

    Kortom, Un Long Dimanche de Fiançailles is een overweldigend liefdesverhaal die veelvuldig beroep doet op ons collectief geheugen. We worden heen en weer geschud tussen verschillende emoties en reizen vanuit de moerassige loopgraven, via het nostalgische Garde d’Orsay, naar een enorme hangar waar een reusachtige zeppelin in vlammen opgaat. Deze film is niet enkel bedoeld voor het grote publiek maar zeker ook voor de echte filmliefhebber. Het is ook een zuivere bioscoopfilm die op het grote witte scherm moet aanschouwd worden, met opnieuw knappe dialogen, een schitterende mise-en-scène, een overtuigende Audrey Tautou, een sterke cast, een adembenemende visuele slagkracht en als kers op de taart een meeslepende en sobere score van Angelo Badalamenti. Ik zou het niet omschrijven als een meesterwerk, omwille van de simpele reden dat de mensen rondom mij in de zaal geen traantje hebben weggepinkt op het einde van de film. En dit is geen punt van meligheid, maar gewoon een kwestie van goede cinema. In dat opzicht is The English Patient als oorlogs-romance nog net iets doeltreffender.

    rating

    Beoordeling: 3 / 5
    Recensie door op 8 november 2004