De FilmBlog

Het is een ouwe actieprent maar ook deze Daylight (1996) maakt op 20 januari zijn blu-ray debuut. Het is een spannende Rob Cohen film (The Fast and the Furious) met de all-american hero Sylvester Stallone. Het is een old school disaster-vehikel met hedendaagse trekjes. Een soort The Towering Inferno (1974), maar in plaats van een glazen toren, zitten de slachtoffers vast in een tunnel.

Korte inhoud: New York, in de vooravond. Honderden voertuigen rijden door de tunnel die Manhattan met New Jersey verbindt. Toeristen, bedienden, gehaaste zakenlui, taxi's en vrachtwagens rijden allemaal in de richting van de buitenwijken. Een gestolen auto slalomt tegen hoge snelheid door het verkeer heen, om zo aan de politie te ontsnappen. Plots verliest de chauffeur de controle over het voertuig. De auto komt frontaal in botsing met een vrachtwagen vol toxische en licht ontvlambare producten. De truck komt tot ontploffing en luttele seconden later staat de hele tunnel in lichterlaaie. Het geraamte van de tunnel stort in op het met lichamen bezaaide asfalt. Het water van de East River begint de ondoordringbare tunnel binnen te lopen. Het voormalige hoofd van de medische urgentiedienst, Kit Latura (Stallone), is de enige de de schaarse overlevenden van de verstikkings- of verdrinkingsdood kan redden...

De film zelf kent veel zwaktes, maar het blijft wel één van de betere rampenfilms uit de jaren ’90 (al was de oogst wel wat aan de magere kant). Stallone zet een sterke vertolking neer en doet wat hij moet doen, heroïsch in beeld komen. Voor een slordige 17,5 miljoen dollar kon dit geen probleem zijn. Maar de rest van de acteurs zijn ronduit slecht. En ik heb het nog niet zozeer over hun acteurskwaliteiten, maar wel over de idiote karakters die ze vertolken en de dwaze dialogen die ze moeten uitspreken. Scenarist Leslie Bohem draagt hierin een grote schuld. Hij heeft tevens zijn onkunde ook bewezen in die andere rampenfilm Dante’s Peak (1997). Ook de humor in de film is volledig zoek. Je lacht trouwens meer met scènes die uiteindelijk niet bedoeld waren om te lachen. In Daylight zien we ondermeer Amy Brenneman, Viggo Mortensen en Dan Hedaya.

Eigen aan de rampenfilm zitten er geen villains in deze prent. Er zit eigenlijk ook weinig verhaal in. Je hebt soms de indruk dat het verhaal werd geschreven op de set. Maar de film moet het voornamelijk hebben van zijn pyro-technieken en explosies, en deze zien er indrukwekkend uit. Maar in tegenstelling tot een film zoals Twister (1996) heb je hier geen echte crescendo. De orkaan wordt niet groter. We zien instortingen van gangen, vuurexplosies en water die binnensijpelt, maar over een echte climax kan je niet spreken. Ook de adrenaline-opstootjes blijft onder het niveau van films als Speed (1994) of Die Hard (1988).

Universal heeft een uitstekende transfer gemaakt en de film ziet er schitterend uit op blu-ray. De beelden zijn haarscherp, zelfs in duistere scènes met veel rook. Er steekt veel beeldinformatie in de zwarten en ook de huidskleur-tinten is juist. Knap werk. Ook aan de klankband is er gewerkt. De impact van de speciale effecten is heel doeltreffend.

Wat betreft de blu-ray extras? Wel, laat het me zo samenvatten: het is schandalig. Er is geen extra beeldmateriaal, geen deleted scenes, geen audio-commentaar, niets van ditalles. Er is de film en je kan een scene zoeken, en dat is het. Ook het menu lijkt een soort standaard menu dat bij het programma kwam. Het is daarbovenop compleet gebruiksonvriendelijk. Probeer anders maar eens met een ps3-joystick uit het scène-menu te geraken. Ik wens je alvast veel succes. Ik snap niet hoe je zoiets op de markt kan brengen in een tijd dat de extra’s steeds belangrijker worden voor de fans.

Telkens ik de videotheek binnenstapte zag ik de kaft staan van Nine Lives (2005) van de Colombiaan Rodrigo Garcia, maar geen haar die er aan dacht de film te huren. Ik had het zowat gehad met al die moraliserende films waar totaal verschillende levensverhalen plots allemaal dezelfde boodschap verkondigen (Babel, Magnolia, Love Actually, Crash, Amores Perros, …). Ik moet ook toegeven dat ik nog niet bekomen was van die andere Nine Lives (2002) met Paris Hilton. Maar gezien ik zowat alle films had gezien, gaf ik deze prent dan toch een kans. Groot was mijn verbazing toen ik een aangrijpend verhaal aantrof met een waaier aan knappe vertolkingen.

Korte inhoud: Nine Lives is geen film over katten maar wel een meeslepende vertelling over de kwellingen en teleurstellingen van het leven. Het vertelt de ervaringen van negen moedige vrouwen die ieder op hun eigen manier hun moeilijkheden trotseren. Hoewel de tegenslagen totaal verschillend van aard zijn, zijn de vrouwen toch onlosmakelijk met elkaar verbonden. Sandra (Elpidia Carillo) is een labiele jonge moeder die in de gevangenis is beland. Wanneer haar dochter op bezoek komt en de telefoon waardoor ze met elkaar moeten spreken het niet doet, slaat ze helemaal door. De hoogzwangere Diana (Robin Wright Penn) komt in de supermarkt haar ex tegen die met haar begint te flirten. De gekwetste Holly (Lisa Gay Hamilton) zoekt de confrontatie met haar vader, die haar jarenlang heeft misbruikt. Sonia (Holly Hunter) dacht een gezellig avondje met vrienden te beleven maar komt er terstond achter dat haar relatie op de klippen loopt. Tiener Samantha (Amanda Seyfried) wordt als speelbal gebruikt door haar gestresste moeder en haar invalide vader. Lorna (Amy Brenneman) wordt tijdens de begrafenis van haar ex-mans nieuwe echtgenote geconfronteerd met zijn nog altijd brandende verlangens voor haar. Ruth (Sissy Spacek) ontvlucht haar doodgebloede huwelijk door met een andere man af te spreken in een motel. De ernstig zieke Camille (Kathy Baker) wordt geconfronteerd met haar feit dat haar borst zal worden afgezet. En tenslotte is er nog de tragische Maggie (Glenn Close), die een bezoek brengt aan het graf van een dierbare.

Het verschil met vele andere films is dat alle levensverhalen in Nine Lives duidelijk worden onderscheiden van de elkaar. Elk hoofdstuk wordt verteld in een tijdspanne van 12 minuten, en alles is in real-time in één steadycam-shot. Karakters die in het ene hoofdstuk de hoofdrol spelen komen soms in een kleinere rol terug in een ander portret. Best wel een knap staaltje cinematografie.

Rodrigo García, de zoon van schrijver en Nobelprijswinnaar Gabriel García Márquez, is niet aan zijn eerste mozaïekfilm toe. Hij maakte zijn regiedebuut met de film Things You Can Tell Just by Looking at Her (2000) en kwam later op de proppen met Ten Tiny Love Stories (2001). Vele actrices uit Nine Lives, onder wie Glenn Close, Kathy Baker, Amy Brenneman en Holly Hunter, werkten al eerder samen met García en omdat hij vrouwen respecteert, geeft hij vrouwen ook een prominente plek in zijn oeuvre. Maar dat wil in geen geval zeggen dat de films enkel bestemd zouden zijn voor 'vrouwen'. Echte actrices aan het werk zien blijft een verrijking van het filmgenot, en de verhaaltjes zijn intens genoeg om de spanning te houden.

Maar als je 9 kortfilms na elkaar ziet, zullen er altijd wel een paar uitsteken en een aantal films waar je niet ondersteboven van bent. En dat is hier ook wel het geval. Niet alle verhaaltjes zijn even sterk en sommige zijn zelfs ietwat overdreven in vergelijking met het realisme waar de regisseur mee wil uitpakken in de andere hoofdstukken. En gezien de korte tijd kan je ook moeilijk meeleven met de personages. Net als je denkt dat je één van de vrouwen een beetje beter leert kennen, is de scène afgelopen en treedt alweer een nieuw hoofdpersonage voor het voetlicht. Vaak worden de fragmenten ook nog eens afgebroken op momenten dat er iets treffend staat te gebeuren. Hoe het vervolgens afloopt moet je dus maar zelf weten te fantaseren. Het is hoe dan ook een experimenteel concept, en dit onconventionele karakter zorgt altijd voor verrassingen.

Hate It or Love It, het kan twee kanten uit. Het camera- en acteerwerk zijn van een hoog niveau, en je wordt naargelang het verhaal geschokt of ontroerd. Aan het einde zullen sommigen niet veel verder zijn dan bij aanvang van de film, maar er zit wel degelijk een boodschap in. Het verschil is dat het er niet is ingepompt zoals bij vele Amerikaanse films. Het is vluchtig en je bent vrij om het op te snuiven of niet. En dat is de kracht van deze episodische film die op film- en dramascholen zou moeten vertoond worden als voorbeeld van hoe je een aangrijpende scène in elkaar moet steken. Ik zou zeggen; geef deze Nine Lives zeker een kansje. Ik wacht anderzijds tot de regisseur eens een langspeelfilm maakt rond één van die boeiende personages.

Nu vrijdag spelen ze Heat op VT4, een bijna 3 uur durend epos dat werd gedraaid in 103 dagen. Gezien ik op de filmschool daarover ooit eens een lang essay over heb geschreven, had ik plots een onweerstaanbare drang om daar ook iets over te schrijven op deze blog. Kwestie om de film hierbij nog eens dubbel en dik in de verf te zetten. Heat is één van mijn All Time Top 10 favoriete films.

Heat (1995) is oorspronkelijk een remake van L.A. Takedown (1989), een tv-film van Michael Mann, over een geslepen schurk die achtervolgd wordt door een ervaren en even geslepen detective. Mann kreeg met de filmversie van 1995 meer middelen (60 miljoen dollar) en een explosieve cast om zijn moderne cop 'n' thief verhaaltje te vertellen.

Michael Mann heeft met deze film het westerngenre omgeploegd tot een amalgaam van genres waar de dramatiek van elk een hoogtepunt kent. Beschouw het als een moderne misdaadfilm met neo-noir trekjes en beïnvloed door John Boorman’s Point Blank (1967). Het is trouwens de ambitie van Mann om het genre te overstijgen. Heat is een film die niet vervalt in extreme speciale effecten of ultra-gigantische explosies, maar klassiek blijft in zijn verfilming en soms - vreemd genoeg - speelt met ingetogenheid in explosieve momenten. Hij komt ook verrassend sterk uit de hoek komt in op het eerste gezicht gekende relatiedrama's.

De verschillende relaties die geportretteerd worden in Heat staan niet los van elkaar maar bespelen elkaar en creëren de context van de film. Ze plaatsen de actiescènes op het tweede plan - een terugkerend gegeven in zijn films - en schetsen het klimaat. Heat is een samenkomen van twee werelden die misschien op het eerste gezicht fel van elkaar verschillen, maar in de loop van het verhaal bijeenkomen. De oppositie van De Niro en Pacino, die zich elk laten inspireren door hun omgeving en die veruiterlijkt wordt door geometrisch contrasterende maar complementaire figuren en decors, staat centraal in de film. De twee personages voelen de aanwezigheid van hun rivaal en hun wegen kruisen elkander op bijzondere momenten.

De film legt van in het begin de dramatische teneur van de film vast, vergezeld met de beklemmende muziekscore, en in tegenstelling dat de dramatische lijn van de film wordt verzwakt door de vele nevenplots, oscilleert het steeds naar een hoger niveau van exaltatie. Alles staat in teken van het lot van beide mannen, waarbij Neil McCauley (Robert De Niro) zijn verloofde Eady (Amy Brenneman) en Vincent Hanna (Al Pacino) vervreemd van zijn vrouw Justine (Diane Venora) en zijn stiefdochter Lauren (Natalie Portman). Maar vooraleer beide mannen hun ultieme confrontatie tegemoet treden, moeten ze eerst wandelen door hel van verscheurende beslissingen en emotioneel zware momenten. Hanna moet afrekenen met de zelfmoord van zijn stiefdochter en McCauley krijgt te doen met serialkiller Waingro, sterven 3 van zijn vrienden: Michael Cheritto (Tom Sizemore), Trejo (Danny Trejo), Donald Breedan (Dennis Haysbert) en verliest contact met Chris Shiherlis (Val Kilmer).

Michael Mann wist die eindescène perfect te monteren om ons alsnog op het verkeerde been te zetten door het falen van Hanna te duiden en de confrontatie met de zelfmoord te installeren. De Niro was 'home-free' en reed door de 'tunnel der verlichting' (scène te danken aan het uitgekiende vakmanschap van Dante Spinotti, de Chef Op van Mann), maar Neil onderging het lot van zijn extreme gedrevenheid en perfectionnisme. Zelfs zijn doctrine kon hem deze keer niet helpen. Zoals een bekende spreuk zegt: "Het is altijd een keer teveel."

De film is een cirkel die twee extremen met elkaar vergelijkt en met elkaar laat confronteren. Een existentialistisch portret over iemand die jaagt op iets en iemand die probeert te vluchten, bijzonder in beeld gebracht door de film te openen met een trein die toekomt in het station (ontmoetingen met het personage) en het landen van een vliegtuig (resolutie). Beide zijn oorden van vertrek en aankomst en aldus heel toepasselijk in het verhaal.

Heat, een ander woord voor ‘de flikken op de hielen hebben’, contrasteert met de koude blauwe kleur die verwijst naar de L.A. PD die steeds dichter komt. Maar Michael Mann verzeilt niet in de Vrebos Bal Masqué debiliteit door Hanna een blauw pakje te geven en Neil een zwart pakje. Dat zou niet alleen de film sterk ridiculiseren maar eveneens de aandacht voor de dramatiek van de personages weghalen. De film is van in het begin tot het einde een oase van blauwe en zwarte tinten; zonder dat de kleuren teveel aandacht naar hen toe trekken. Ze blijven wijselijk op de achtergrond (een blauw doek, blauwe vlaggetjes, blauwe lichtjes, een zwarte donkere nacht, een zwart kleed, een postmodern zwartgetint huis, een uitzicht op de zee met een donker blauwe hemel, …)

De kleur plakt niet op de personages, maar sluipt in de ruimte bij dramatische momenten. Het voorbeeld bij uitstek is het moment dat Neil thuiskomt en door het venster staart, nadat Waingro hem is ontglipt. Men weet wat hij voelt en denkt, zonder ook maar één woord. Een ander voorbeeld is de zwartgalligheid waarmee Hanna dagelijks te doen heeft. Het bloederige die hij alle dagen geserveerd krijgt en waar hij verslaafd aan wordt. Of zoals hij zegt tegen zijn vrouw: ik heb het nodig om scherp te blijven. Dit wordt perfect weergegeven door de zwarte tinten waarin hij leeft. Een goed regisseur weet gebruik te maken van al die elementen die op het gevoel spelen van de toeschouwer, maar slechts weinigen kennen de juiste doseringen.

Natuurlijk kan je moeilijk over Heat praten, zonder de acteurs te vermelden want zij nemen het leeuwendeel van het charisma van de film voor hun rekening. Na 22 jaar van hun valse ontmoeting in The Godfather (1974), ontmoeten ze elkander uiteindelijk face-to-face; zonder enige twijfel een anthologisch moment. Het leek of Godfather Marlon Brando zijn erfenis schonk aan Pacino en De Niro.

Deze twee titanen, die wat men ook moge schrijven van hen, heel bescheiden blijven en niet zomaar op de voorkant van magazines willen prijken. Beide hebben ook een aura van mysterie rondom hen die menig fouillerend interview doorstaat. De Niro mompelt vaak een paar lettergrepen, terwijl Pacino zal doen of hij de vraag niet begrijpt om u te forceren uw vraag in andere richting te sturen en desgevolge niet op uw vraag te antwoorden. Van Looy zal daar wel kunnen van getuigen. Maar op de set zijn ze 'echt'.

Een belangrijk gegeven is dat de twee acteur van verschillende motivaties vertrekken. Terwijl De Niro een echt filmbeest is, heeft Pacino eigenlijk meer verbintenissen met theater. Dit zorgt in ervoor dat hun vertolkingen des te meer contrasteren met elkaar. Terwijl de ene zijn tegenspelers op zich laat afkomen, zal de andere zijn tegenspelers omhelzen tot in de meest extreme metaforen. Elk heeft zijn stijl van spelen; Pacino is exuberant, theatraal (in positieve zin), in vuur en vlam, vrijgevig en direct herkenbaar aan zijn ruwe en vlammende stem. Pacino geeft een extra reliëf aan zijn personages die hij vertolkt. Terwijl De Niro meer ingetogen is, pragmatisch, georganiseerd en een spel speelt met zijn ogen. Zijn sterkte ligt in zijn ingetogenheid bij extreme emoties, alsof hij ze laat kolken binnenin. Het lijkt of hij alles ogenschijnlijk onder controle heeft. Vaak weet je niet of hij goedgeluimd zal zijn of hij je hoofd in twee zal slaan. Beide kunnen heel charmant zijn maar plots heel agressief tekeer gaan. Mann heeft het scenario niet geschreven met Al en Bob in het hoofd maar het was een evidente keuze. Als je tot hier bent geraakt met lezen, felicitaties, je bent doorheen een samenvatting van mijn proloog. ;)